30 giây tự kiểm tra tình trạng khô mắt

Khởi động dự án “Sàng lọc khô mắt và Chăm sóc bảo vệ mắt trong môi trường thiết bị kỹ thuật số” ngày 6/3, GS.TS.BS Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, cho biết cùng với sự phát triển của công nghệ số và nhịp sống hiện đại, các vấn đề liên quan đến bề mặt nhãn cầu, đặc biệt là hội chứng khô mắt, đang gia tăng đáng kể. Đây không còn là tình trạng hay gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng phổ biến ở nhiều nhóm, đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng. Nếu không được nhận biết và chăm sóc đúng cách, khô mắt có thể ảnh hưởng đáng kể chất lượng cuộc sống, hiệu suất làm việc và sức khỏe thị giác lâu dài.

Từ thực tế này, Hội Nhãn khoa Việt Nam phối hợp hệ thống nhà thuốc FPT Long Châu và hãng dược phẩm nhãn khoa Santen (Nhật Bản) triển khai bộ câu hỏi sàng lọc khô mắt trực tuyến dành cho cộng đồng. Bài kiểm tra được cung cấp miễn phí trên website và ứng dụng của hệ thống nhà thuốc. Người dùng chỉ cần khoảng 30 giây để trả lời các câu hỏi trắc nghiệm về triệu chứng thường gặp như chói mắt, cộm, đau nhức, nhìn mờ hoặc điều kiện môi trường làm việc.

Bộ câu hỏi được xây dựng dựa trên thang điểm chuẩn y khoa OSDI. Sau khi hoàn thành, hệ thống sẽ tự động phân loại nguy cơ khô mắt từ nhẹ, trung bình đến nặng, giúp người dân có cơ sở điều chỉnh thói quen sinh hoạt hoặc chủ động thăm khám chuyên khoa khi cần thiết. Thông qua mạng lưới hơn 2.400 nhà thuốc trên toàn quốc cùng nền tảng trực tuyến, chương trình kỳ vọng giúp người dân dễ dàng tiếp cận công cụ sàng lọc sớm. Những trường hợp có nguy cơ cao sẽ được dược sĩ tư vấn ban đầu hoặc hướng dẫn đến các cơ sở chuyên khoa mắt để kiểm tra sâu hơn.

Theo thống kê của ngành y tế, khoảng 60% người làm việc văn phòng gặp các vấn đề về mắt, trong đó khô mắt là tình trạng phổ biến nhất. TS.BS Trần Đình Minh Huy, Bộ môn Mắt, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết hội chứng khô mắt thực chất là sự mất cân bằng của lớp phim nước mắt – lớp màng mỏng bao phủ bề mặt nhãn cầu.

“Có thể hình dung lớp phim nước mắt giống như lớp dầu bóng giúp bề mặt mắt luôn ẩm và trong, khi lớp màng này mất ổn định, mắt sẽ dễ bị khô, cộm, rát hoặc nhìn mờ”, bác sĩ Huy giải thích.

Thói quen nhìn màn hình kéo dài làm giảm tần suất chớp mắt, kết hợp với môi trường máy lạnh thiếu độ ẩm khiến lớp mỡ bảo vệ bề mặt mắt bốc hơi nhanh chóng. Ngoài ra, tuổi tác, nội tiết tố, đặc biệt ở phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Người bệnh thường có cảm giác khô, rát, cộm, nhòe mắt, dễ chảy nước mắt sống và khó tập trung khi làm việc.

Khô mắt không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất làm việc. Một số nghiên cứu cho thấy ở mức độ nặng, bệnh có thể làm giảm năng suất lao động tương đương tới 128 ngày làm việc mỗi năm. Nếu kéo dài, khô mắt có thể gây tổn thương biểu mô giác mạc, dẫn đến viêm giác mạc, nhiễm trùng và để lại sẹo làm suy giảm thị lực.

Theo các chuyên gia nhãn khoa, việc phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách có thể giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này. Ngoài việc sử dụng nước mắt nhân tạo theo chỉ định, người làm việc với máy tính nên áp dụng quy tắc 20-20-20, tức cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa khoảng 20 feet (khoảng 6 m) trong 20 giây để giúp mắt thư giãn. Bên cạnh đó, việc chớp mắt thường xuyên, tăng độ ẩm môi trường làm việc và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử cũng góp phần giảm nguy cơ khô mắt.

Lê Phương