4 thói quen âm thầm khiến trẻ dậy thì sớm, mất cơ hội tăng chiều cao

Trẻ dậy thì sớm chủ yếu do 4 thói quen sinh hoạt bất hợp lý như ăn nhiều tinh bột, thức khuya và lười vận động, nhiễm chất rối loạn nội tiết,

Nhiều phụ huynh thường mặc định nguyên nhân khiến trẻ dậy thì sớm là do tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh như gà rán hay các loại trái cây trái mùa. Tuy nhiên, trên thực tế lâm sàng, nhiều trường hợp lại xuất phát từ chính những thói quen sinh hoạt thường nhật.

Mới đây, một bé gái 9 tuổi 7 tháng tại thành phố Đông Quản (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đã được gia đình đưa đến bệnh viện thăm khám vì có kinh nguyệt sớm. Kết quả chẩn đoán xác định bé mắc chứng dậy thì sớm, tuổi xương phát triển vượt trước gần 3 năm. Bác sĩ đánh giá chiều cao tương lai của bệnh nhi có nguy cơ thấp hơn khoảng 8 cm so với chiều cao di truyền.

Theo tờ Dongguan Daily, bé gái cao 1,4 m, nặng 45 kg. Gia đình vốn kiểm soát rất nghiêm ngặt chế độ ăn uống, hiếm khi cho con ăn gà rán hay hoa quả trái mùa. Dù vậy, kết quả chụp X-quang cho thấy các đĩa sụn tiếp hợp (đĩa tăng trưởng) của bé đã gần như đóng lại, khoảng không gian để phát triển chiều cao chỉ còn lại vỏn vẹn khoảng 10 cm.

Tìm hiểu sâu về nhịp sống hàng ngày, các bác sĩ nhận định thủ phạm dẫn đến tình trạng này không phải là thức ăn rác, mà là 4 thói quen sinh hoạt bất hợp lý tích tụ trong thời gian dài:

• Chế độ ăn giàu carbohydrate: Bé gái thường xuyên nạp lượng lớn thực phẩm chứa nhiều tinh bột đường như cơm trắng, bánh mì, bánh ngọt. Chế độ ăn này dễ kích thích cơ thể tăng tiết insulin và hormone sinh dục, từ đó đẩy nhanh tốc độ trưởng thành của tuổi xương.

• Thức khuya và lười vận động: Trẻ có thói quen thức đến 23h, làm lỡ mất khung giờ vàng tiết hormone tăng trưởng (GH). Thêm vào đó, việc thiếu vận động dẫn đến thừa cân, béo phì; các tế bào mỡ trong cơ thể cũng thúc đẩy đĩa tăng trưởng đóng sớm hơn.

• Phơi nhiễm hormone môi trường (chất gây rối loạn nội tiết): Việc tiếp xúc thường xuyên trong thời gian dài với dụng cụ học tập có mùi thơm nhân tạo và sử dụng bình nước làm từ nhựa PC làm gia tăng nguy cơ phơi nhiễm các chất gây rối loạn nội tiết từ môi trường.

• Bật đèn khi ngủ: Thói quen bật đèn ngủ vào ban đêm có thể gây ức chế và làm gián đoạn quá trình tiết melatonin tự nhiên của cơ thể.

Sự tương tác của nhiều yếu tố trên đã cùng lúc kích hoạt tình trạng dậy thì sớm ở trẻ.

Bác sĩ khuyến cáo, nếu bé gái xuất hiện các đặc tính sinh dục phụ trước 7,5 tuổi (như phát triển tuyến vú) hoặc bé trai trước 9 tuổi (như tăng kích thước tinh hoàn), cha mẹ cần đặc biệt cảnh giác và đưa con đi khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng cân bằng, phụ huynh cần chú trọng đến giấc ngủ, khuyến khích con rèn luyện thể lực, đồng thời cẩn trọng với chất liệu và độ an toàn của các vật dụng sinh hoạt hàng ngày. Khi nhận thấy trẻ tăng chiều cao đột biến hoặc có dấu hiệu dậy thì sớm, gia đình nên đưa trẻ đến các cơ sở chuyên khoa về phát triển và nội tiết nhi để được đánh giá, tận dụng “giai đoạn vàng” điều trị nhằm bảo tồn tối đa chiều cao khi trưởng thành.

Mỹ Ý (Theo Storm)