5 khu vực dễ thành ổ muỗi trong nhà

Khay nước tủ lạnh, đĩa lót chậu cây, máng xối hay một chiếc nắp chai đọng nước đều có thể trở thành nơi muỗi sinh sôi nếu không được kiểm tra thường xuyên.

Cuối tuần, nhiều gia đình lau sàn, hút bụi và sắp xếp đồ đạc nhưng chỉ chú ý những nơi nhìn thấy rõ. Trong khi đó, muỗi truyền bệnh có thể sinh sản trong lượng nước rất nhỏ, nằm ở các vật dụng ít được để mắt tới trong nhà, ngoài ban công hoặc sân vườn, như bên dưới:

Khay nước dưới tủ lạnh và máy lọc nước

Khay hứng nước phía sau hoặc dưới tủ lạnh, điều hòa di động, máy hút ẩm và cây nước nóng lạnh thường khuất tầm nhìn. Nước rò rỉ hoặc nước ngưng tụ tích lại nhiều ngày có thể tạo nơi cho bọ gậy phát triển. Khi dọn nhà, nên rút điện theo hướng dẫn của thiết bị, tháo khay nếu có thể, đổ nước, cọ sạch thành khay rồi lau khô trước khi lắp lại. Đồng thời kiểm tra ống thoát nước có tắc hay rò rỉ không.

Bình hoa và đĩa lót chậu cây

Bình hoa trên bàn thờ, lọ cắm hoa, chậu cây thủy sinh và đĩa hứng nước dưới đáy chậu là những vị trí dễ bị bỏ quên. Thay nước nhưng không cọ thành bình vẫn có thể để lại trứng muỗi bám phía trên mặt nước cũ. Nên thay nước, rửa kỹ thành bình và đĩa lót mỗi tuần; với chậu cây, tránh tưới quá nhiều để nước đọng lâu.

Các cốc nhỏ trên bàn thờ, khay kê chân tủ chống kiến hoặc vật trang trí có nước cũng cần kiểm tra. Nếu cần duy trì nước, nên áp dụng biện pháp kiểm soát bọ gậy theo hướng dẫn của cơ quan y tế địa phương, không tự pha hóa chất hoặc thuốc diệt côn trùng vào nước sinh hoạt.

Xô chậu, bình tưới và đồ dùng ít sử dụng

Xô, chậu, thùng, bình tưới cây, hộp nhựa, đồ chơi trẻ em và chai lọ để ngoài ban công có thể hứng nước mưa. Một chiếc cốc úp nghiêng, nắp chai hay túi nylon trũng xuống cũng đủ giữ nước. Đồ chưa dùng nên được cất dưới mái che hoặc lật úp; vật không còn giá trị cần loại bỏ đúng nơi quy định.

Bát nước của thú cưng không nên để nhiều ngày chỉ bằng cách châm thêm nước mới. Cần thay nước và cọ rửa thường xuyên. Bể cá, bể cảnh hoặc dụng cụ chứa nước lớn phải được đậy kín hay quản lý theo khuyến cáo phòng chống muỗi tại địa phương.

Máng xối, ban công và sân thượng

Lá cây, rác và bùn có thể làm tắc máng xối, khiến nước mưa đọng thành từng đoạn. Nước cũng thường nằm trong rãnh thoát sàn, khe của mái che, tấm bạt phủ đồ, chân ô ngoài trời hoặc lốp xe cũ. Sau mưa, nên kiểm tra ban công, sân thượng và sân vườn, khơi thông đường thoát, kéo phẳng bạt và loại bỏ nước đọng.

Hốc cây, bẹ lá và các khoảng lõm trong vật liệu xây dựng cũng có thể giữ nước. Nếu không thể loại bỏ vật chứa, cần che chắn hoặc xử lý theo hướng dẫn chuyên môn. Thuốc diệt bọ gậy chỉ nên dùng cho nguồn nước không thể đổ bỏ hay đậy kín và phải tuân thủ đúng nhãn sản phẩm.

Gầm giường, rèm cửa không phải nơi muỗi sinh sản

Muỗi Aedes truyền sốt xuất huyết thường đẻ trứng trên thành những vật chứa nước. Trứng có thể bám lại sau khi nước đã cạn và nở khi gặp nước trở lại. Vì vậy, chỉ đổ nước đi chưa đủ; vật chứa cần được cọ rửa, lật úp hoặc đậy kín. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến nghị kiểm tra, làm sạch các vật có thể giữ nước ít nhất mỗi tuần.

Muỗi trưởng thành có thể đậu ở góc tối, ẩm, sau rèm, dưới đồ nội thất hoặc trong tủ quần áo. Tuy nhiên, phun xịt các khu vực này không thay thế việc loại bỏ nước đọng, bởi bọ gậy phát triển trong nước. Khi dọn nhà, nên kết hợp thu gom ổ nước với lắp lưới cửa, đóng cửa vào thời điểm nhiều muỗi, mặc quần áo dài và dùng sản phẩm xua muỗi theo hướng dẫn.

Con vật có thể đốt cả ban ngày và ban đêm. Do đó, ngủ màn ban đêm thôi chưa đủ để phòng sốt xuất huyết. Các gia đình nên dành khoảng 10 phút mỗi tuần để đi một vòng từ bếp, nhà vệ sinh, phòng thờ đến ban công và sân vườn, vừa tìm nước đọng vừa cọ rửa các vật chứa.

Bên cạnh đó, người dân có thể phòng ngừa bệnh bằng vaccine sốt xuất huyết. Hiện vaccine này đã được cấp phép tại Việt Nam, người có nhu cầu nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được đánh giá và tư vấn lịch phù hợp. Vaccine không thay thế việc diệt bọ gậy, loại bỏ ổ nước, tránh muỗi đốt và theo dõi sớm các dấu hiệu nghi mắc bệnh.

Văn Hà tổng hợp