8 lầm tưởng về cholesterol qua góc nhìn của bác sĩ tim mạch


Có lý do chính đáng để gọi cholesterol cao là “kẻ giết người thầm lặng”. Trong hầu hết trường hợp, nó không có triệu chứng nhưng lại dẫn đến những hậu quả tiềm ẩn gây tử vong nếu không được kiểm soát.

Bác sĩ Oliver Guttmann thường nhận được nhiều phản ứng khác nhau khi thông báo cho bệnh nhân rằng họ bị mỡ máu cao. “Đôi khi bệnh nhân biết họ sống không lành mạnh, nhưng cũng thường có những người trông rất cân đối, gầy gò, khỏe mạnh ngồi trước mặt tôi, và khi tôi nói rằng chỉ số LDL (cholesterol ‘xấu’) của họ tăng vọt, họ thực sự bị sốc”, ông nói.

Dưới đây là những lầm tưởng thường gặp về cholesterol, theo bác sĩ Oliver Guttmann:

Nếu tổng lượng cholesterol ổn thì bạn ổn

Tổng lượng cholesterol là toàn bộ lượng cholesterol trong máu, bao gồm cả loại tốt và xấu. Chỉ số HDL (tốt) cao giúp bảo vệ cơ thể, trong khi LDL (xấu) cao làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Bác sĩ Guttmann cho biết tổng lượng cholesterol là chỉ số hữu ích, nhưng điều thực sự quan trọng là bảng phân tích chi tiết các loại – đặc biệt là LDL, tác nhân chính gây ra mảng bám trong động mạch vành. Đôi khi tổng lượng cholesterol bình thường, nhưng nếu LDL quá cao và HDL quá thấp, đó vẫn là dấu hiệu đáng báo động.

Ngoài ra, tỷ lệ giữa Triglycerides và HDL cũng là chỉ số quan trọng cho sức khỏe tim mạch và rối loạn chuyển hóa.


Bác sĩ lấy máu xét nghiệm cho bệnh nhân. Ảnh: Quỳnh Trần

Bác sĩ lấy máu xét nghiệm cho bệnh nhân. Ảnh: Quỳnh Trần

Tôi gầy nên tôi sẽ không bị mỡ máu cao

“Chỉ vì bạn gầy hay thường xuyên đi gym không có nghĩa là mức cholesterol của bạn tốt”, bác sĩ Guttmann khẳng định. Cholesterol bị ảnh hưởng bởi hoạt động của gan, thực phẩm bạn ăn và tiền sử gia đình. Bạn có thể gầy nhờ kiểm soát calo, nhưng nếu ăn nhiều chất béo bão hòa (đồ chiên rán, phô mai, bơ, thịt chế biến sẵn), LDL vẫn sẽ tăng cao.

Tôi đã kiểm tra cách đây vài năm nên giờ vẫn ổn

Mãn kinh, thay đổi lối sống và tuổi tác đều ảnh hưởng đến cholesterol. Trước đây, các bác sĩ chỉ kê đơn statin (thuốc hạ mỡ máu) khi điểm rủi ro trên 20%, nhưng hiện nay hướng dẫn là 10% vì cần điều trị quyết liệt hơn.

Đặc biệt với phụ nữ, nồng độ LDL có thể tăng tới 23% sau khi mãn kinh. Các số liệu thống kê cho thấy phụ nữ thường bị đau tim muộn hơn nam giới do được bảo vệ bởi hormone trước đó, nhưng khi hormone thay đổi, rủi ro sẽ tăng vọt.

Tôi mới 30 tuổi và khỏe mạnh nên không thể bị mỡ máu cao

Tăng cholesterol máu gia đình (Familial hypercholesterolemia) là một rối loạn di truyền gây ra mức LDL cực cao ngay từ khi mới sinh. Tại Anh, cứ 250 đến 500 người thì có 1 người mắc tình trạng này, nhưng chưa đến 1/10 trong số họ được xác định.

Bác sĩ Guttmann chia sẻ: “Tôi vừa điều trị cho một phụ nữ 36 tuổi bị đau tim. Mẹ cô ấy từng phải phẫu thuật bắc cầu tim cũng ở tuổi 36. Trong những trường hợp này, tiền sử gia đình là yếu tố then chốt”.

HDL luôn là cholesterol “tốt”

Dù HDL thường được gọi là “tốt”, nhưng thực tế phức tạp hơn. Nghiên cứu cho thấy mức HDL quá cao đôi khi lại là dấu hiệu của một rối loạn tiềm ẩn, khiến nó bị mất chức năng và không còn bảo vệ được mạch máu. Tuy nhiên, đối với đa số mọi người, việc giảm LDL và duy trì HDL ở mức hợp lý vẫn là nguyên tắc chung hữu hiệu.

Ăn trứng sẽ làm tăng cholesterol

Bác sĩ Guttmann cho biết nhiều bệnh nhân rất ngạc nhiên vì họ không ăn trứng mà vẫn bị mỡ máu cao. Thực tế, cần phân biệt giữa cholesterol trong thực phẩm và cholesterol trong máu. Chất béo bão hòa mới là tác nhân chính làm tăng cholesterol máu.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy ăn từ 1 đến 6 quả trứng mỗi tuần thực sự giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch ở người lớn tuổi, miễn là kết hợp với chế độ ăn ít chất béo bão hòa.

Nếu đã uống thuốc, tôi có thể ăn bất cứ thứ gì

“Câu trả lời chắc chắn là không”, bác sĩ khẳng định. Thuốc statin rất mạnh nhưng không thể xóa sạch mọi tác hại từ lối sống tệ hại. Nếu bạn uống thuốc nhưng vẫn tiếp tục ăn uống thiếu lành mạnh, điều đó sẽ làm mất đi toàn bộ mục đích của việc điều trị.

Chỉ cần ăn kiêng là đủ để chữa mỡ máu cao

Nhiều người sợ uống thuốc và thề sẽ hạ mỡ máu chỉ bằng ăn uống. Bác sĩ thường cho họ 3-6 tháng để thử nghiệm. Tuy nhiên, chế độ ăn cũng có giới hạn. Có những người ăn cực kỳ lành mạnh, không rượu bia, chăm tập thể dục nhưng cholesterol vẫn cao do di truyền. Với họ, thuốc là bắt buộc, kết hợp với việc kiểm soát cân nặng, giảm căng thẳng và ngủ ngon.

Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS) thường kiểm tra cho người từ 40 tuổi. Tuy nhiên, bác sĩ Guttmann khuyên nên kiểm tra sớm hơn nếu bạn bị tiểu đường hoặc huyết áp cao; hút thuốc hoặc thừa cân, béo phì; thuộc các nhóm sắc tộc có nguy cơ cao (như người gốc Nam Á); có người thân bị bệnh tim khi còn trẻ.

Trong hầu hết trường hợp, xét nghiệm máu là cách duy nhất. Các dấu hiệu vật lý chỉ xuất hiện ở giai đoạn rất muộn, bao gồm các mảng mỡ vàng trên da, đặc biệt quanh mí mắt; vòng trắng xám quanh mống mắt; các nốt hoặc cục mỡ trên khớp.

“Hầu hết triệu chứng đầu tiên mà chúng ta thấy thực tế là đau ngực, khó thở – dấu hiệu cho thấy các động mạch đã bắt đầu bị tắc nghẽn”, bác sĩ cảnh báo.

Mỹ Ý (Theo Telegraph)

Ngày xuất bản:

22 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Bí quyết giúp người phụ nữ 60 tuổi sở hữu ‘tuổi sinh học 43’

Hưng YênSau ba năm điều chỉnh cách ăn uống và tập luyện tại nhà, bà Ngô Thị Quế Anh, 60 tuổi, giảm 12,5 kg mỡ, đưa chỉ số gan nhiễm mỡ và mỡ máu về ngưỡng an toàn.

22 THÁNG 11, 2026

Chạy 7 giải marathon khi mang bầu, cán đích chặng cuối ở tuần thai 34

Phát hiện mang thai giữa hành trình chinh phục hệ thống giải chạy danh giá World Marathon Majors, nữ điều dưỡng 38 tuổi tại Mỹ vẫn cán đích chặng cuối New York ở tuần thai thứ 34.

22 THÁNG 11, 2026

Thu hồi 6 loại mỹ phẩm do công thức không đúng hồ sơ công bố

Cục Quản lý Dược thu hồi 6 lô mỹ phẩm gồm mặt nạ, tinh chất dưỡng da, dung dịch vệ sinh của doanh nghiệp Giang’s Care và IDOCTOR do thành phần không đúng với hồ sơ công bố.

22 THÁNG 11, 2026

Hàng loạt mảnh xương mọc trong tử cung người phụ nữ hiếm muộn

Trung QuốcSiêu âm tử cung cho người phụ nữ 35 tuổi tới khám tắc vòi trứng, các bác sĩ tại Bệnh viện Liên kết số 4, Đại học Chiết Giang, phát hiện hàng loạt mẩu mô xương bám chặt vào lớp niêm mạc.

22 THÁNG 11, 2026

Nội soi khâu phục hồi sụn sợi cổ tay

TP HuếBác sĩ Bệnh viện Trường Đại học Y – Dược Huế lần đầu triển khai thành công kỹ thuật nội soi khâu phục hồi phức hợp sụn sợi tam giác, điều trị tổn thương cổ tay.

22 THÁNG 11, 2026