Khủng hoảng ‘không bạn bè’ của phụ nữ Nhật

Sau khi sinh con, Aspen Kumagai, 28 tuổi, theo chồng chuyển đến tỉnh Kanagawa. Cô mất việc và bắt đầu chuỗi ngày cô đơn.

Suốt hai năm, cuộc sống của cô chỉ quẩn quanh trong căn hộ nhỏ cùng đứa con nhỏ. Điện thoại hiếm khi reo, sự im lặng dần trở nên quen thuộc hơn cả tiếng khóc của con. “Tôi chật vật tìm kiếm một người bạn”, Kumagai nói.

Câu chuyện của Kumagai không phải là cá biệt. Khảo sát năm ngoái của Piazza, một nền tảng cộng đồng phụ huynh, cho thấy 74,2% bà mẹ Nhật thường xuyên cảm thấy cô đơn hoặc bị cô lập khi nuôi con. Tỷ lệ này ở các bà mẹ nội trợ toàn thời gian lên tới 78%.

Nghiên cứu của Viện Sức khỏe Cộng đồng Nhật Bản còn chỉ ra khoảng 20% bà mẹ rơi vào tình trạng bị cách ly nghiêm trọng, gần như không có liên hệ xã hội. Họ thường ở độ tuổi 35-39, không có việc làm, kinh tế khó khăn và ít được chồng san sẻ việc nhà. Báo cáo của Đại học Tokyo cũng cho thấy 49% từng cảm thấy cô đơn ngay sau khi sinh, và nhóm này có nguy cơ cao hơn mắc các triệu chứng trầm cảm.

Ở Nhật, thời gian thai sản là một trong những khó khăn nhất của các bà mẹ trẻ vì dễ gây bất mãn tại nơi làm việc, khi đồng nghiệp phải gánh thêm việc của người nghỉ. Nếu không tìm được nơi gửi trẻ, phụ nữ phải từ bỏ công việc ổn định để làm bán thời gian, các mối quan hệ xã hội cũng dần thu hẹp.

Văn hóa “enryo” (kiềm chế, khiêm tốn) cũng khiến nhiều bà mẹ ngại nhờ giúp đỡ ngay cả khi gặp khó khăn. Họ sợ làm phiền người khác và luôn cố gắng thể hiện hình mẫu “người mẹ hoàn hảo”. Áp lực này khiến nhiều người dần thu mình lại.

Với những người đi làm, khó khăn càng nhân lên. Mina, 34 tuổi, sống tại Osaka, thường xuyên nhận phải thái độ khó chịu của đồng nghiệp khi xin về sớm đón con. Tại trường mẫu giáo, cô cũng lạc lõng vì các nhóm “mama-tomo” (bạn trong cộng đồng các bà mẹ) chủ yếu là các bà mẹ nội trợ và thường sinh hoạt ban ngày.

“Họ nghĩ tôi không chăm chỉ, nhưng tôi chỉ đang cố cân bằng. Tôi cảm thấy mình đang sống trong một bong bóng cô đơn”, Mina chia sẻ.

Chồng cô thường xuyên công tác xa nhà, gánh nặng chăm con và việc nhà gần như một mình cô cáng đáng. Bạn bè thời đại học hầu hết chưa có con, khiến khoảng cách giữa họ ngày càng lớn.

Bác sĩ tâm thần Fujino Tomoya, chuyên gia tại nền tảng tư vấn Sukusuku, cho rằng các bà mẹ nên xây dựng mối quan hệ một cách thoải mái, tránh ép buộc bản thân. Ông gợi ý họ có thể chuẩn bị sẵn các chủ đề chung như kinh nghiệm nuôi con để bắt đầu cuộc trò chuyện.

“Sau đại dịch, việc giao tiếp bị hạn chế khiến nhiều người cảm thấy thế giới của mình thu hẹp lại. Cảm giác căng thẳng là bình thường”, Fujino nói, đồng thời khuyên các bà mẹ nên tránh so sánh bản thân với người khác trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh vai trò của người chồng mới là chìa khóa. Thay vì nói những câu vô thưởng vô phạt như “không thích thì đừng giao lưu”, người chồng nên chủ động lắng nghe và chia sẻ áp lực với vợ.

“Sự đồng hành thực tế, như thay phiên chăm con, làm việc nhà, hay đơn giản là khuyến khích vợ ra ngoài gặp gỡ bạn bè sẽ giúp họ cảm thấy được thấu hiểu và bớt cô đơn hơn rất nhiều”, bác sĩ Fujino kết luận.

Ngọc Ngân (Theo Japan Times)