Bệnh nhân phổi tắc nghẽn mạn tính tỷ lệ tử vong cao


PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Phổi Việt Nam, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, tại hội nghị khoa học thường niên do Bệnh viện Gia An 115 tổ chức ngày 22/11, cho biết phần lớn người bệnh COPD được chẩn đoán ở giai đoạn muộn (3 hoặc 4) hoặc khi đang có đợt cấp. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường mơ hồ như ho kéo dài, khạc đàm, chưa khó thở, nhiều người vẫn hút thuốc và sinh hoạt bình thường nên ít đi khám. Chẩn đoán chậm làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng, tái phát liên tục và tử vong.

COPD đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở tiến triển ngày càng nặng dần, liên quan tới phản ứng viêm bất thường của đường thở và nhu mô phổi bởi các phần tử và khí độc hại. Hút thuốc là nguyên nhân thường gặp nhất gây bệnh. Bên cạnh đó là các tác nhân ô nhiễm môi trường, khói bụi…

Các nghiên cứu về chức năng hô hấp từ niên thiếu đến tuổi trưởng thành cho thấy, một số người sinh ra đã có phổi khỏe mạnh, nhưng cũng có nhóm phổi yếu bẩm sinh, dễ mắc các bệnh lý hô hấp, trong đó có hen và COPD. Nếu trong thời niên thiếu và tuổi trưởng thành, những người này được rèn luyện thể lực và tập luyện hợp lý, họ có thể duy trì chức năng phổi tốt. Tuy nhiên, khi trưởng thành, các yếu tố như hút thuốc lá và ô nhiễm môi trường sẽ làm chức năng hô hấp giảm nhanh, tạo điều kiện phát triển COPD hoặc hen.

Theo phó giáo sư Ngọc, nguyên nhân tử vong của bệnh nhân COPD chủ yếu đến từ biến cố tim mạch chứ không chỉ suy hô hấp. Khoảng 25-30% bệnh nhân tử vong sau đợt cấp liên quan đến tim mạch. Thống kê cũng chỉ ra khoảng 1/4 bệnh nhân nhập viện vì COPD sẽ tử vong trong năm đầu tiên sau xuất viện, khiến chăm sóc hậu xuất viện trở nên cực kỳ quan trọng. Hiện nay, nhiều bệnh nhân không được quản lý theo phác đồ bài bản, dẫn đến tái phát thường xuyên, phải nhập viện nhiều lần, tốn kém chi phí và nguy cơ tử vong tăng cao.

Người bệnh được xem là nghi ngờ mắc COPD khi có các dấu hiệu: trên 40 tuổi, đang hoặc đã hút thuốc lá, ho và khạc đàm kéo dài, khó thở khi gắng sức. Nếu đúng từ ba biểu hiện trở lên, người bệnh nên khám chuyên khoa hô hấp và đo chức năng hô hấp để xác định chẩn đoán.


Bệnh nhân điều trị hồi sức tích cực. Ảnh: Quỳnh Trần

Bệnh nhân nặng điều trị hồi sức tích cực. Ảnh: Quỳnh Trần

COPD được xếp vào nhóm nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 thế giới, sau bệnh tim thiếu máu cục bộ và đột quỵ. Số người mắc và tử vong tăng nhanh do tỷ lệ hút thuốc cao, môi trường ngày càng ô nhiễm, cùng với việc quản lý bệnh ở giai đoạn nhẹ chưa được chuẩn hóa. Ngoài ra, bệnh nhân COPD thường mắc kèm bệnh tim mạch, đái tháo đường, nhiễm trùng hô hấp… khiến sức khỏe suy giảm nhanh và nguy cơ biến chứng tăng.

Hiện, COPD và hen phế quản vẫn là gánh nặng rất lớn đến kinh tế xã hội. Ước tính toàn cầu, cứ 10 giây có một người tử vong vì COPD. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc COPD khoảng 10% dân số, tức hơn 10 triệu người và đang gia tăng. Điều quan trọng nhất là điều trị lâu dài kết hợp với ngưng hút thuốc lá sớm. Đây là hai yếu tố then chốt giúp bệnh nhân duy trì chức năng hô hấp, hạn chế tiến triển nặng và giảm nguy cơ tử vong.

Quản lý COPD cần sự phối hợp đa chuyên khoa, không chỉ bác sĩ hô hấp. Các chuyên ngành như tim mạch, nội tiết hay nội tổng quát phải chủ động tầm soát để tránh bỏ sót bệnh nhân ở giai đoạn sớm – nhóm vốn dễ bị che khuất triệu chứng nhưng rủi ro tử vong cao. Trước phẫu thuật, nếu bệnh nhân có COPD không được chẩn đoán, nguy cơ biến chứng trong mổ có thể tăng đáng kể.

BS.CK2 Nguyễn Trịnh Liên Hương, Bệnh viện Gia An 115, cho biết nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện COPD khi đã biến chứng hoặc vào đợt cấp – giai đoạn nguy cơ tử vong cao và chi phí điều trị đội lên rất lớn. Mỗi lần nhập viện vì đợt cấp có thể tốn từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí phải thở máy, nằm viện kéo dài và đối mặt nguy cơ nhiễm khuẩn kháng thuốc.

Để phòng bệnh, chuyên gia khuyến cáo hạn chế ô nhiễm không khí, tránh tiếp xúc bụi mịn và khói độc, tuyệt đối không hút thuốc lá chủ động lẫn thụ động. Cần duy trì lối sống lành mạnh, dinh dưỡng và vận động hợp lý, tiêm ngừa cúm và các bệnh hô hấp theo khuyến cáo. Việc đeo khẩu trang nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân và tránh đốt rác, đốt vật liệu gây khói độc cũng giúp giảm nguy cơ mắc hoặc làm bệnh nền tiến triển nặng.

Lê Phương

Ngày xuất bản:

24 THÁNG 11, 2025

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thức lướt điện thoại đến 5h, nam sinh 20 tuổi tử vong do thiếu oxy cơ tim

Trung QuốcNam sinh viên 20 tuổi tại Đài Loan tử vong trong ký túc xá do thiếu oxy cơ tim, sau thời gian dài đảo lộn giờ giấc sinh hoạt và thường xuyên thức khuya.

20 THÁNG 11, 2026

Nữ sinh ung thư máu dự tiết học cuối cùng trong phòng bệnh

Trung QuốcSuốt 5 năm chống chọi ung thư máu tái phát, nữ sinh 18 tuổi được thầy cô và bạn bè toại nguyện ước muốn cuối cùng: học thêm một tiết tiếng Anh ngay tại giường bệnh.

20 THÁNG 11, 2026

Đột tử tuổi 31 bởi thói quen ăn sáng bằng gà rán và bánh mì kẹp thịt

Nhập viện cấp cứu trong tình trạng đường huyết tăng cao gấp nhiều lần mức bình thường, nam nhân viên văn phòng ở Trung Quốc không qua khỏi do biến chứng hôn mê tăng áp lực thẩm thấu từ bệnh đái tháo đường.

20 THÁNG 11, 2026

Hơn 70 học sinh Đồng Nai nghi ngộ độc sau ăn cơm bán trú ở trường

Hàng chục học sinh Trường Tiểu học – THCS – THPT Liên kết Quốc tế ở Đồng Nai được đưa vào viện cấp cứu do nôn ói, đau bụng, tiêu chảy… sau khi ăn cơm bán trú.

20 THÁNG 11, 2026

Ăn trứng mỗi ngày có làm tăng mỡ máu?

Nhà tôi cả nhà đều thích ăn trứng, vậy mỗi ngày ăn một quả có tốt và có làm tăng mỡ máu? (Hiền, 38 tuổi, Hà Nội)

20 THÁNG 11, 2026