‘Lãi suất vay tăng nhưng chưa đáng lo ngại’


Hai tháng trở lại đây, đà tăng lãi suất tiết kiệm lan rộng tại hệ thống ngân hàng, đặc biệt rõ nét ở nhóm quy mô nhỏ. Lần đầu tiên sau gần một năm giữ nguyên, cả 4 ngân hàng quốc doanh cũng đồng loạt tăng lãi suất, với mức tăng khoảng 0,5% tại nhiều kỳ hạn.

Ở các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng, một số đơn vị áp dụng mức kịch trần được phép 4,75%. Với kỳ hạn 12 tháng, ngày càng nhiều nhà băng sẵn sàng trả lãi trên 6% một năm. Một số đơn vị như PVComBank, NCB… cộng thêm lãi suất, đưa mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng lên trên 8% mỗi năm, áp dụng với khoản tiền gửi chỉ vài trăm triệu đồng.

Sau đợt điều chỉnh này, mặt bằng lãi suất tiết kiệm được nâng lên hấp dẫn hơn so với cách đây vài tháng. Tuy nhiên, lãi suất đầu vào tăng cũng khiến lãi suất cho vay rục rịch tăng, có thể tạo áp lực chi phí vốn với người đi vay. Thời gian qua, một số ngân hàng cũng đã dừng gói cho vay mua nhà giá rẻ. Lãi suất thả nổi tại một số nhà băng cũng rục rịch tăng 0,5-1%.

Không chỉ là yếu tố mùa vụ hằng năm

Chia sẻ với VnExpress về đà tăng lãi suất tiết kiệm gần đây, ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni, cho rằng trước hết đây là hiện tượng mang tính mùa vụ hằng năm.

Cấu trúc tiền gửi trong hệ thống ngân hàng gồm tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư. Cuối năm, các tổ chức kinh tế thường có nhu cầu tiền mặt rất cao để chi trả, nên rút tiền, khiến tiền gửi của khu vực này giảm trong khi nhu cầu vay lại tăng. Do đó, các ngân hàng thường phải tăng lãi suất để hút tiền gửi từ khu vực dân cư. Đây là hiện tượng được quan sát khá đều đặn trong nhiều năm.

Tuy nhiên, theo ông Tú Anh, đợt tăng lãi suất lần này không chỉ mang tính mùa vụ, mà còn phản ánh xu hướng nội tại của nền kinh tế.

Thứ nhất, nhu cầu tín dụng được dự báo ở mức rất cao do xu hướng tăng tốc đầu tư, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong những năm tới, đặc biệt từ 2026. Khi đầu tư tăng mạnh, nhu cầu vốn sẽ lớn.

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng, còn thị trường vốn đóng vai trò hỗ trợ. Các ngân hàng, đặc biệt là ngân hàng lớn, đều nhìn thấy nhu cầu phải tham gia tài trợ các dự án đầu tư quy mô lớn, bao gồm các dự án theo mô hình đối tác công tư (PPP). Điều này khiến nhu cầu vốn toàn hệ thống tăng lên và sớm xuất hiện cạnh tranh huy động, tạo áp lực khiến lãi suất khó giảm.

Thứ hai, kỳ vọng lạm phát và xu hướng nắm giữ tài sản cũng góp phần khiến lãi suất tăng trên diện rộng. Khi thị trường kỳ vọng đầu tư tăng mạnh, lượng tiền được bơm ra nhiều hơn, kỳ vọng lạm phát sẽ gia tăng. Người dân, theo đó, có xu hướng nắm giữ tài sản như bất động sản, vàng, ngoại tệ… thay vì giữ tiền mặt.

“Khi dòng tiền có dấu hiệu chuyển dịch từ tiền gửi sang tài sản, các nhà băng phải tăng lãi suất để giữ tiền trong hệ thống”, ông Tú Anh chia sẻ.


Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy

Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy

Lãi suất vay tăng nhưng chưa có tác động xấu

“Đợt tăng vừa rồi có thể khiến lãi suất cho vay tăng nhẹ. Tuy nhiên, mức điều chỉnh này vẫn nằm trong biên độ rủi ro mà doanh nghiệp có thể tính toán và điều chỉnh được”, ông Tú Anh nói. Theo ông, đợt tăng lãi suất tiết kiệm này chưa gây tác động xấu đến các kế hoạch tài chính của doanh nghiệp.

Các chuyên gia của chứng khoán Vietcap cũng cho rằng lãi suất huy động hiện tại vẫn trong tầm kiểm soát và mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn mang tính hỗ trợ. “Chúng tôi kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lập trường chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 của Chính phủ”, báo cáo nêu.

Theo Vietcap, thanh khoản đang được Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ tích cực. Dựa trên diễn biến lịch sử, tình trạng căng thẳng thanh khoản thường bắt đầu hạ nhiệt từ tháng 3, sau kỳ nghỉ Tết.

Tác động đáng kể trước mắt, nếu có, theo chuyên gia của VinUni, là căng thẳng thanh khoản có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng trong hai tuần cuối năm, nhất là với những doanh nghiệp gặp khó về dòng tiền.

Cuối năm các ngân hàng thường đã sử dụng gần hết room tín dụng, nhưng sang đầu năm sẽ có hạn mức mới. Các ngân hàng cũng có xu hướng đẩy mạnh cho vay ngay từ đầu năm, vì vậy, theo ông Tú Anh, doanh nghiệp trong quý I và quý II nhiều khả năng sẽ không gặp khó khăn lớn về tiếp cận vốn, nếu lãi suất không có biến động ngược chiều mạnh.

Ông Nguyễn Hữu Huân, Đại học kinh tế TP HCM, cũng cho rằng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ buộc phải duy trì ở mức hợp lý nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8-10%.

Về phía các ngân hàng, khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay buộc phải điều chỉnh, khiến biên lãi ròng (NIM) thu hẹp. Để thích ứng, nhiều ngân hàng cắt giảm chi phí hoạt động thông qua ứng dụng công nghệ, tinh giản nhân sự, đóng bớt phòng giao dịch hoặc chi nhánh. Nhờ đó, các ngân hàng có thể chấp nhận NIM mỏng hơn nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận, ông Huân đánh giá.

Nhận định về năm tới, ông Tú Anh nhấn mạnh vai trò của điều hành chính sách tiền tệ. Nếu chính sách tài khóa và tiền tệ được phối hợp nhịp nhàng, đặc biệt là giữa giải ngân đầu tư công và dòng tiền trong hệ thống ngân hàng, áp lực tăng lãi suất đột biến trong những giai đoạn căng thẳng cục bộ sẽ được giảm bớt.

Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường Đại học VinUni dự báo lãi suất quý I năm sau sẽ ổn định, dao động quanh mặt bằng của quý IV năm nay. Nếu các điều kiện thuận lợi xuất hiện, như Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục hạ lãi suất, dòng vốn ngoại cải thiện, lạm phát trong nước được kiểm soát và không có cú sốc bất ngờ, lãi suất có thể có dư địa giảm nhẹ từ quý II năm sau.

Tuy nhiên, triển vọng này, theo ông, vẫn phụ thuộc vào việc giá tài sản không tăng quá nóng và kỳ vọng lạm phát không bị kích hoạt trở lại. Trong bối cảnh vừa theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo ổn định vĩ mô, định hướng điều hành nhiều khả năng sẽ là kiềm chế lãi suất tăng mạnh, nhằm giữ cân bằng cho nền kinh tế.

Quỳnh Trang

Ngày xuất bản:

22 THÁNG 12, 2025

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Đề xuất cho Dung Quất hưởng cơ chế như khu thương mại tự do Đà Nẵng, Hải Phòng

Quảng NgãiChính phủ đề xuất cho Dung Quất áp dụng cơ chế khu thương mại tự do cùng các chính sách ưu đãi về đất đai, thu hút đầu tư.

20 THÁNG 11, 2026

Giá cá tra cao nhất ba năm

Giá cá tra nguyên liệu tăng lên 38.500 đồng một kg, cao nhất 3 năm qua, giúp người nuôi lãi cao, song doanh nghiệp chế biến gặp khó do thiếu nguồn cung.

20 THÁNG 11, 2026

Hãng bay chở hàng hóa của Mỹ có thể tăng gấp đôi chuyến đến Việt Nam

Atlas Air – hãng có đội tàu bay chở hàng thân rộng nhiều nhất thế giới – có thể tăng gấp đôi số chuyến đến Việt Nam, nếu hạ tầng cho phép.

20 THÁNG 11, 2026

Các siêu trung tâm dữ liệu Mỹ tăng phát thải gấp ba lần sau 8 năm

Hơn 400 siêu trung tâm dữ liệu tại Mỹ phát thải khoảng 25,7 triệu tấn CO2 một năm, cao gấp ba lần năm 2018, theo Đại học Harvard.

19 THÁNG 11, 2026

APEC 2026: Kỳ vọng gác lại bất đồng thương mại

Dù các thành viên còn nhiều bất đồng, quan chức APEC và giới phân tích hy vọng họ gác lại khác biệt để thống nhất các mục tiêu chung.

19 THÁNG 11, 2026