Lý do mì soba hay được ăn vào giao thừa ở Nhật Bản


Đêm 31/12, khi những hồi chuông chùa vang lên khắp Nhật Bản, các gia đình quây quần bên bát mì soba. Đây là phong tục tồn tại từ khoảng giữa thời kỳ Edo (1603-1867), không chỉ là bữa ăn đêm đơn thuần mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa tâm linh của người dân xứ sở mặt trời mọc.

Truyền thống ăn mì soba này được gọi là “toshikoshi soba”, nghĩa đen là: mì soba vượt qua năm cũ. Nhâm nhi bát mì kiều mạch vào đêm giao thừa là cách người Nhật cầu chúc sự trường thọ và rũ bỏ những điều không may của năm cũ.


Mì soba truyền thống của người Nhật. Ảnh: Tokyo Weekender

Mì soba truyền thống của người Nhật. Ảnh: Tokyo Weekender

Khác với các loại mì dai như udon hay ramen, mì soba làm từ hạt kiều mạch nên rất dễ đứt khi cắn. Vì thế, người Nhật tin rằng đặc tính này tượng trưng cho việc “cắt đứt” hoàn toàn những nợ nần, muộn phiền và vận rủi của năm vừa qua. Hình dáng mảnh và dài của sợi mì cũng được xem là biểu tượng của cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh.

Theo trang web của Hiệp hội Soba, một lý do khác khiến người Nhật ăn mì soba vào đêm giao thừa là để cầu sự sung túc, thịnh vượng. Trước đây, các thợ kim hoàn thường dùng loại bột soba mịn để thu gom những hạt bụi vàng hoặc sơn mài vàng bị rơi vãi, vì bột soba rất dễ bám vàng. Từ đó, người ta tin rằng ăn soba sẽ mang vàng bạc, tài lộc đến cho gia đình trong năm mới.

Có thể ăn nóng hoặc lạnh tùy khẩu vị vùng miền, nhưng quy tắc quan trọng nhất là phải ăn hết bát mì trước khoảnh khắc giao thừa. “Nếu bạn để lại mì sang năm mới, điều đó được coi là điềm xấu về tài chính và bạn sẽ mang theo những gánh nặng của năm cũ sang năm sau”, một chuyên gia văn hóa Nhật Bản cho biết.

Soba có hai dạng chính: mì nóng (kake-soba) và mì lạnh (mori-soba).


Mì soba lạnh.

Mì soba lạnh. Ảnh: Tokyo Weekender

Mì soba nóng thường được phục vụ trong bát với sợi mì đã ở sẵn trong nước dùng soba nóng nấu từ katsuo dashi (cá ngừ bào). Trong bát có nhiều loại topping và hương vị khác nhau, tùy theo từng quán hoặc tại gia đình.

Soba lạnh, còn gọi là mì chấm, được phục vụ kèm một bát nước chấm riêng. Mì soba lạnh được xếp trên zaru, một chiếc khay tre nhỏ có khe thoáng. Bên cạnh là một đĩa nhỏ đựng wasabi và hành lá, đôi khi có thêm một quả trứng cút nhỏ. Người ăn cho hành lá vào bát nước chấm, thêm wasabi tùy khẩu vị, sau đó gắp mì chấm vào nước dùng và húp khi ăn.

Việc húp mì soba phát ra tiếng được xem là dấu hiệu thể hiện sự thưởng thức và còn giúp món ăn ngon hơn.

Tại Tokyo, nước dùng thường được nấu đậm đà từ nước tương, trong khi ở khu vực phía tây Osaka, người dân ưa chuộng vị thanh nhẹ từ nước dùng dashi. Topping phổ biến nhất là tôm chiên tempura (tượng trưng cho sự trường thọ vì hình dáng cong như lưng người già) hoặc hành lá (tượng trưng cho sự an lành).


Đầu bếp làm mì soba. Ảnh: Tokyo Weekender

Đầu bếp làm mì soba. Ảnh: Tokyo Weekender

Ngày nay, toshikoshi soba vẫn là nét văn hóa không thể thiếu với người Nhật. Ngoài những ý nghĩa kể trên, sự tiện lợi của món mì giúp các gia đình có thêm thời gian nghỉ ngơi sau những ngày bận rộn dọn dẹp nhà cửa đón Tết.

Ngày 31/12 là ngày bận rộn nhất trong năm đối với các quán mì soba. Vào ngày này, nhiều quán thường chỉ phục vụ một số loại soba giới hạn. Nếu bạn ở Nhật Bản vào dịp năm mới, hãy đón năm mới như người bản địa bằng cách ghé quán soba gần nhất. Các quán ăn này có ở khắp nơi, giá cả phải chăng, lại là một bữa ăn nóng và giàu dinh dưỡng.

Bếp trưởng Hideyuki Okamoto, người từng theo học ba năm tại một trường dạy soba chuyên nghiệp và điều hành một nhà hàng suốt 30 năm, cho biết nhà hàng của ông phục vụ mì soba phủ lá vàng vào ngày 31/12. Gia đình Okamoto giải thích: “Ở Nhật Bản, lá vàng được coi là biểu tượng của may mắn, vì vậy chúng tôi thêm nó vào món ăn trong những dịp đặc biệt. Với món soba này, chúng tôi mong muốn mang lại may mắn và thịnh vượng cho năm mới”.

Tâm Anh (theo Tokyo Weekender, livejapan, JNTO)

Ngày xuất bản:

1 THÁNG 01, 2026

Tin cập nhật 24H

Đề xuất con nuôi được biết thông tin về cha mẹ đẻ

Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ nuôi con nuôi, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.

19 THÁNG 11, 2026

Bộ Y tế lý giải việc chưa đề xuất cấm thuốc lá theo thế hệ

Bộ Y tế cho rằng chưa đủ bằng chứng về hiệu quả và điều kiện thực thi để cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi mua, sử dụng thuốc lá.

19 THÁNG 11, 2026

Bị phạt từ 5 triệu đồng trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Chính phủ dự kiến bổ sung quy định người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống có thể làm công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp phạt nếu nhận lỗi và tự nguyện đề nghị.

19 THÁNG 11, 2026

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở TP HCM bốc cháy

Nhà hàng tiệc cưới đang xây ở xã Long Hải bốc cháy khi công nhân đang thi công hệ thống phòng cháy chữa cháy, chiều 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đội tuyển Việt Nam quá phụ thuộc Đình Bắc?

Ghi 12 bàn sau 28 trận, có khả năng tạo đột biến và hỗ trợ phòng ngự, tiền đạo Nguyễn Đình Bắc ngày càng quan trọng với ĐTQG, nhưng cũng đặt ra bài toán về sự phụ thuộc vào một cá nhân.

19 THÁNG 11, 2026

Pochettino: ‘Cầu thủ Man Utd phải chạy hiệu quả’

Theo HLV Mauricio Pochettino, cầu thủ Man Utd cần chạy có mục đích, phối hợp với đồng đội và phát huy tài năng, thay vì chỉ chú trọng quãng đường di chuyển.

19 THÁNG 11, 2026

Ronaldo vắng mặt trong đề cử ‘Quả Bóng Vàng Dubai’

Lionel Messi góp mặt trong danh sách 26 ứng viên Cầu thủ nam hay nhất năm của Globe Soccer Awards 2026, trong khi Cristiano Ronaldo chỉ được đề cử ở hạng mục Cầu thủ hay nhất Trung Đông.

19 THÁNG 11, 2026

Công an TP HCM hạ CLB mạnh nhất Thái Lan

TP HCMCA TP HCM thắng Buriram United 1-0 nhờ màn tỏa sáng của những tuyển thủ Việt Nam, ở lượt hai bảng A Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027 tối 18/11.

19 THÁNG 11, 2026

Đình Bắc nghỉ thi đấu hết năm 2026

Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc cần ít nhất sáu tuần điều trị chấn thương đầu gối, khiến Công an Hà Nội mất một phương án tấn công trong giai đoạn lịch đấu dày đặc.

19 THÁNG 11, 2026

ASEAN – Trung Quốc kỳ vọng đàm phán xong COC năm 2027

ASEAN và Trung Quốc kỳ vọng kết thúc đàm phán gần 20% còn lại của Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) trong năm 2027.

19 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Công ty ‘bỏ rơi’ 10 khách Việt ở Lào không có giấy phép lữ hành

Sở Du lịch TP HCM xác định Compass Trip không có giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành, sau vụ 10 khách Việt phải tự mua vé máy bay từ Lào về dù đã trả đủ tiền tour.

19 THÁNG 11, 2026

Quán cà phê Hà Nội nhập 50 bao lá giả, giặt sấy mỗi ngày để khách chụp ảnh

Quán cà phê Hà Nội gây chú ý nhờ sử dụng hàng chục bao lá giả để tạo hiệu ứng “mùa thu châu Âu”.

19 THÁNG 11, 2026

Vườn quốc gia Cát Tiên miễn vé tham quan Bàu Sấu trong một tuần

Từ 23/11 đến 29/11, du khách được miễn phí vé tham quan khu Ramsar Bàu Sấu, nơi nổi tiếng với những con cá sấu nước ngọt.

19 THÁNG 11, 2026

Khách đổ xô đến chợ Hàn Quốc vì ông chú bán khăn đẹp trai

Hàn QuốcChủ tiệm khăn đẹp trai thu hút hàng dài người xếp hàng chờ mua, livestream khiến khu chợ Namdaemun quá tải, gây khó chịu cho các tiểu thương xung quanh.

19 THÁNG 11, 2026

Khách Việt ngỡ lạc vào ‘thiên đường hạ giới’ ở Trung Quốc

Trung QuốcNhững ngọn núi linh thiêng cùng cảnh sắc hồ nước, núi tuyết biến đổi theo độ cao, khiến Á Đinh trở thành điểm đến mê hoặc du khách Việt ngay từ lần đầu đặt chân tới.

19 THÁNG 11, 2026