‘TP HCM sẽ là thành phố toàn cầu đáng sống’

Tham luận tại Đại hội Đảng XIV ngày 21/1, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh nhiều thập kỷ qua, thành phố luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập đất nước. Thành công ấy đặt ra thách thức cho thành phố hiện nay là không thể phát triển theo lối mòn. “Đây không nhằm khẳng định lại vai trò “đầu tàu” mà để xứng đáng với niềm tin, trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó”, ông nói.

Khát vọng của TP HCM đến năm 2030 và 2045 không tách rời khát vọng chung của quốc gia, nhưng Trung ương đặt vào thành phố những kỳ vọng đặc biệt. TP HCM không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phải khác biệt và đi trước mở đường, tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển của cả nước. Đây sẽ là nơi thử nghiệm cơ chế, chính sách mới, hội tụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và là hình mẫu quản trị đô thị giai đoạn mới.

Để hiện thực khát vọng, ông Được cho biết thành phố tập trung vào ba trụ cột phát triển mang tính quyết định, trong đó thể chế là điều kiện tiên quyết. “Thành phố cần được trao và chủ động thực thi cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và sự đóng góp của thành phố”, ông đề xuất.

Theo ông, nếu tiếp tục dựa vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, TP HCM sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Do đó trục phát triển cốt lõi tiếp theo là khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Con đường phát triển bền vững “chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người”.

TP HCM có lợi thế “rất hiếm” với hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn nhất cả nước; cộng đồng doanh nghiệp năng động, có khả năng thích ứng nhanh; lao động trẻ sáng tạo, tiếp thu nhanh, giàu khát vọng. Hạ tầng đô thị tại TP HCM cần được nhìn nhận như hạ tầng chiến lược quốc gia, gồm giao thông, logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng cho kinh tế tri thức.

Trên nền tảng đó, Thành phố cần tái định vị vai trò địa kinh tế với 3 mũi nhọn: dịch vụ – tài chính – thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

Theo ông Được, TP HCM không thể và không nên phát triển đơn độc mà sẽ đóng vai trò “kiến trúc sư trưởng”, là “trung tâm điều phối, dẫn dắt liên kết vùng”. TP HCM hướng đến mô hình thành phố toàn cầu đáng sống, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ, công bằng; đổi mới đi cùng bao trùm và hội nhập đi cùng bản sắc.

“Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà đo bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội và niềm tin của người dân; việc giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin xã hội chính là nền tảng của sức mạnh mềm và sự phát triển bền vững”, Chủ tịch UBND TP HCM nhấn mạnh và cam kết nỗ lực cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, hội nhập sâu rộng, có vị thế, uy tín ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế.

Việt Nam đủ tự tin đạt tăng trưởng trên 10%

Trình bày tham luận sáng nay, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương bày tỏ nhất trí với dự thảo các văn kiện trình Đại hội, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%. “Yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững ở mức 2 con số trong giai đoạn tới đang đặt ra rất cấp bách, không thể chậm trễ để hoàn thành các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045”, ông nói.

Trên nền tảng đã xây dựng và khát vọng chuyển mình vươn lên của dân tộc, ông Tuấn khẳng định “Việt Nam có đủ điều kiện, tiềm năng, dư địa và tự tin” để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10%. Đơn cử, hiệu quả chung của nền kinh tế còn thấp, nếu được cải thiện, khai thác tốt nhất các tiềm năng, thế mạnh, khắc phục các điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực, sẽ tạo được tăng trưởng đột phá.

Đồng thời, các khu vực kinh tế cho thấy còn nhiều dư địa tăng trưởng. Nhiều nguồn lực, động lực mới cho tăng trưởng chưa được khai thác, phát huy mạnh mẽ. “Bối cảnh trong nước và quốc tế đang đặt ra cho chúng ta những thách thức to lớn nhưng cũng tạo nên những cơ hội thuận lợi để thu hẹp khoảng cách phát triển và vươn lên mạnh mẽ”, ông Tuấn cho hay.

Để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, ông đề xuất hàng loạt giải pháp, trong đó có duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, bảo đảm tự chủ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế đất nước nhanh và bền vững cả trước mắt và lâu dài.

Nền kinh tế cần cơ cấu lại cùng với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Các ngành kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn cần được chú trọng phát triển. Không gian kinh tế biển, tầm thấp, vũ trụ, lòng đất cần khai thác tốt. Vai trò của các khu vực kinh tế được phát huy cao nhất, đặc biệt là kinh tế tư nhân và nâng cao vai trò của kinh tế nhà nước.

Việt Nam cần tái cấu trúc chiến lược xuất khẩu, chuyển mạnh từ chiếm lĩnh thị trường bằng giá rẻ sang chiến lược xuất khẩu dựa trên thương hiệu, tiêu chuẩn cao và sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao. Nguồn vốn cho tăng trưởng cần huy động trên cả 3 kênh: đầu tư công, đầu tư tư nhân trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Vũ Tuân