Ba thập kỷ cả khu phố ở TP HCM ăn Tết chung

Những ngày cận Tết, hẻm 88 đường Đào Duy Anh, phường Đức Nhuận, rộn ràng như có đám cưới. Người lau dọn trước hiên nhà, người khiêng bàn ghế, í ới gọi nhau chuẩn bị gần chục mâm tiệc. Khi đèn lên, cả khu phố cùng ngồi lại giữa lối đi quen thuộc, nâng ly chúc Tết.

Chị Phạm Thị Bạch Nga cho biết đây là dịp chị mong chờ nhất trong năm. Hơn mười năm trước, khi mới chuyển về, chị từng thấy lạ khi hàng xóm bày tiệc giữa đường. “Lúc đầu tôi không hiểu sao phải ăn uống ngoài hẻm. Nhưng khi ngồi xuống, nghe đủ chuyện tiền lương, việc làm, nhà ai đang gặp khó, tôi mới thấy ý nghĩa”, chị kể.

Từ chỗ đứng ngoài cuộc, chị dần nhận ra phía sau những cánh cửa khép kín là nhiều nỗi niềm chưa từng được sẻ chia. Bữa cơm tất niên trở thành dịp hiếm hoi để mọi người tỉ tê, thay cho những cái gật đầu xã giao lúc đi làm về. Đặc biệt sau dịch bệnh, tình làng nghĩa xóm càng rõ rệt. Chỉ cần ai có việc, nhắn lên nhóm khu phố, mọi người tới hỗ trợ ngay.

Lệ ăn Tết chung này bắt đầu từ năm 1994, do ông Lê Việt Thanh, cựu tổ trưởng dân phố 77 (nay là khu phố 30, phường Đức Nhuận) khởi xướng. Ban đầu chỉ vài hộ trong tổ góp mứt, bánh chưng, bánh kẹo bày mâm nhỏ trước nhà. Dần dần, thói quen này lan ra cả khu phố và trở thành nếp sinh hoạt thường niên.

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, người tham gia từ những ngày đầu, cho biết năm nào bà con cũng ngóng hỏi khi nào tổ chức để sắp xếp công việc. “Có khi cả năm mới có dịp hàng xóm quây quần đông đủ như vậy”, ông nói.

Từ năm 2024, khi mô hình tổ dân phố được sắp xếp lại, người dân khu phố 30 vẫn duy trì bữa tiệc theo các cụm cũ. Thay vì “có gì góp nấy”, bà con thống nhất đóng góp kinh phí để đặt bàn tiệc tươm tất hơn. Dù hình thức thay đổi, tinh thần gắn kết vẫn được giữ nguyên.

Sự gắn bó ấy không chỉ dừng ở lời chúc Tết. Qua những lần ngồi chung mâm, nhiều hoàn cảnh khó khăn được bà con biết đến. Như gia đình bà Nguyễn Thị Thơi (hẻm 68 Đào Duy Anh), vợ chồng lớn tuổi, hai con bệnh nặng, kinh tế trông vào con dâu làm giáo viên mầm non. Biết chuyện trong một lần tất niên, người dân tự nguyện góp sức để hai cháu nhỏ không phải nghỉ học.

Theo bà Vũ Thúy Hòa, Bí thư chi bộ khu phố 30, bữa cơm tất niên là “chìa khóa” để vận động người dân tham gia việc chung. “Ở đô thị, nhà nào cũng đóng cửa, nếu không có dịp ngồi lại thì khó bàn chuyện. Khi đã tin nhau, việc gì cũng thuận”, bà nhận định.

Nhờ sự đồng thuận, khu phố thực hiện nhiều công trình mà không cần vốn ngân sách. Người dân đã đóng góp hơn 300 triệu đồng trải nhựa hẻm 12 Đào Duy Anh, đồng thời nâng cấp các hẻm 159, 134, 166 khang trang, sạch đẹp. Những con đường nhỏ trở thành minh chứng cho tinh thần tự quản và sẻ chia.

Cách đó vài con đường, khu phố 21 (phường Đức Nhuận) cũng duy trì bữa cơm tất niên suốt 15 năm qua. Năm nay, 5 mâm cơm được bày ra, người dân gác lại bộn bề mưu sinh để hỏi han nhau chuyện làm ăn, gia đình.

Bà Nguyễn Thị Hiển có mặt từ sớm, tay bắt mặt mừng từng người. Tết này gia đình bà còn nhiều lo toan, chưa sắm sửa được bao nhiêu. Dù vậy, khi nghe vận động hỗ trợ hộ khó khăn hơn, bà vẫn sẵn sàng góp sức. “Của ít lòng nhiều, miễn ai cũng có cái Tết ấm bụng”, bà nói.

Theo bà Trần Thị Thùy Nga, Bí thư chi bộ khu phố 21, từ những mâm cơm giản dị, người dân đã cùng nhau làm nên nhiều việc lớn. Hai năm trước, họ tự nguyện góp gần 200 triệu đồng tráng nhựa toàn bộ hẻm 423 Nguyễn Kiệm và sửa chữa hai căn nhà tình thương.

Tết năm nay, bà con tiếp tục đóng góp 32 triệu đồng cùng chính quyền phường mua quà cho hộ khó khăn. Nhờ tất niên chung mà hàng xóm xích lại gần nhau, không ai bị bỏ lại phía sau.

Bảo Phương