Tỷ phú muốn ngăn cầu biên giới Mỹ – Canada bằng mọi giá


Tổng thống Donald Trump ngày 9/2 đe dọa ngăn việc khánh thành Gordie Howe, cây cầu biên giới mới nối liền thành phố Detroit của bang Michigan, Mỹ với Windsor, tỉnh Ontario của Canada. Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông cáo buộc Canada đã đối xử bất công với Mỹ trong quá trình xây dựng cầu Gordie Howe và các vấn đề thương mại khác.

Hành lang Detroit – Windsor là một trong những điểm giao thương bận rộn nhất ở Bắc Mỹ, nơi phụ tùng ôtô và hàng hóa khác được vận chuyển qua lại giữa các nhà máy của Mỹ và Canada. Trước đây, phương tiện di chuyển dọc hành lang này sẽ phải đi qua cầu Ambassador gần 100 năm tuổi bắc qua sông Detroit.

Cầu Ambassador được tỷ phú Manuel Matty Moroun mua quyền kiểm soát vào năm 1979 trước khi truyền lại cho con trai Matthew Moroun và gia tộc này đã vận hành nó suốt hàng chục năm qua. Đây là trường hợp cực kỳ hiếm hoi trên thế giới khi một cửa ngõ biên giới quốc tế quan trọng bậc nhất lại nằm trong tay tư nhân thay vì nhà nước.

Cây cầu này vận chuyển khoảng 25% tổng kim ngạch thương mại giữa Mỹ và Canada, mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ từ thu phí cho gia tộc Moroun.

Tuy nhiên, cầu Ambassador chỉ có bốn làn xe và dẫn vào một khu vực đông đúc của Windsor, không còn đủ khả năng xử lý lượng giao thương xuyên biên giới vốn tăng vọt kể từ khi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) có hiệu lực năm 1994. Xe tải thường phải chờ đợi hàng giờ để đi qua cây cầu này do kẹt xe.

Do đó, cầu Gordie Howe được khởi công từ năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, với mục tiêu giảm bớt tình trạng tắc nghẽn cũng như phá vỡ thế độc quyền của cầu Ambassador. Cây cầu mới dự kiến được khánh thành cuối năm nay, sẽ kết nối trực tiếp với các đường cao tốc ở cả hai bên để tăng tốc độ lưu thông.


Cầu Ambassador nối Mỹ với Canada hồi tháng 6/2021. Ảnh: Windsor Star

Cầu Ambassador nối Mỹ với Canada hồi tháng 6/2021. Ảnh: Windsor Star

Theo hiệp ước mà Canada và bang Michigan ký năm 2012, Canada sẽ thu phí từ cầu Gordie Howe để bù đắp chi phí xây dựng, trong khi phía Mỹ không thu phí. Cây cầu sẽ thuộc sở hữu chung của Canada và bang Michigan.

Nhưng Tổng thống Trump ngày 9/2 cho hay cầu Gordie Howe sẽ không được mở cửa cho đến khi Washington “được đền bù đầy đủ những gì chúng ta đã trao cho họ và quan trọng hơn là Canada phải đối xử với Mỹ một cách công bằng, tôn trọng như chúng ta xứng đáng được hưởng”.

Vài giờ trước khi ông Trump đưa ra thông báo này, tỷ phú Matthew Moroun, ông trùm ngành vận tải tại Detroit, đã gặp Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick ở Washington. Theo hai quan chức am hiểu vấn đề, sau cuộc trao đổi với Matthew Moroun, Bộ trưởng Lutnick đã điện đàm với Tổng thống Trump.

Trong nhiều năm qua, tỷ phú Moroun đã thực hiện mọi nỗ lực có thể nhằm ngăn chặn hoặc trì hoãn dự án cầu Gordie Howe. Năm 2012, gia đình này chi hơn 33 triệu USD để hậu thuẫn đề xuất trưng cầu dân ý cấp bang nhằm ngăn kế hoạch khởi công cầu, nhưng thất bại.

Manuel Matty Moroun, cha của Matthew Moroun, năm 2018 từng kêu gọi ông Trump thu hồi giấy phép do tổng thống Barack Obama cấp cho dự án cầu Gordie Howe.

Gia tộc Moroun, những nhà tài trợ lớn của đảng Cộng hòa, đã quyên góp hàng trăm nghìn USD cho các chính trị gia và ủy ban chính trị ở cấp bang, liên bang từng phản đối dự án xây cầu mới.

Matthew Moroun từng quyên góp hơn 605.000 USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump và ủy ban gây quỹ Trump Victory từ năm 2019.

Ảnh hưởng chính trị mà gia tộc Moroun xây dựng qua nhiều năm qua với các khoản đóng góp hào phóng dường như đang phát huy tác dụng, theo Steve Neavling, nhà phân tích của Detroit Metro Times. Loạt chính trị gia Cộng hòa đã công khai ủng hộ lời đe dọa của ông Trump về việc ngăn khánh thành cây cầu, gồm Chủ tịch Hạ viện bang Michigan Matt Hall, nghị sĩ John James, ứng viên Thượng viện Mỹ Mike Rogers, bất chấp những tổn hại có thể xảy ra với bang này nếu cầu Gordie Howe không được thông xe.

James, ứng viên hàng đầu của đảng Cộng hòa cho vị trí thống đốc Michigan, đã nhận 34.000 USD quyên góp từ Moroun trong chiến dịch tranh cử Hạ viện giai đoạn 2022-2023. Ông cũng nhận thêm 11.000 USD từ gia tộc này trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ năm 2020.

James ca ngợi cách tiếp cận của ông Trump và bảo vệ chiến thuật coi cây cầu như đòn bẩy trong đàm phán thương mại với Canada. “Tổng thống hiểu rõ tầm quan trọng của vấn đề này, không chỉ đối với nền kinh tế mà còn đối với an ninh quốc gia của chúng ta”, ông nói.

Hồ sơ tài chính tranh cử cho thấy ông Hall cũng là một trong những chính trị gia Cộng hòa tại Michigan nhận được hậu thuẫn đáng kể từ gia tộc Moroun. Kể từ năm 2017, Moroun đã quyên góp hơn 35.000 USD cho ủy ban tranh cử của Hall.

Các nghị sĩ Dân chủ, giới doanh nghiệp và cựu thống đốc Cộng hòa Rick Snyder cảnh báo rằng việc ngăn cây cầu khánh thành sẽ làm tổn hại kinh tế và chuỗi cung ứng của Michigan, trong khi chủ yếu mang lại lợi ích cho gia đình Moroun.

“Cầu quốc tế Gordie Howe là chìa khóa để giải quyết vấn đề việc làm. Nó tốt cho công nhân Michigan và tốt cho ngành công nghiệp ôtô của Michigan”, Stacey LaRouche, thư ký báo chí của Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer, cho biết.

Lời đe dọa của ông Trump nhắm vào cầu Gordie Howe diễn ra vào thời điểm đặc biệt căng thẳng trong quan hệ Mỹ và Canada, hai đồng minh và đối tác thương mại hàng đầu. Kể từ khi đắc cử, ông Trump đã dọa sáp nhập Canada thành bang thứ 51 của Mỹ và áp thuế lên một số ngành công nghiệp then chốt bao gồm thép, gỗ và ôtô.


Ảnh chụp từ trên cao cầu Gordie Howe nối Michigan với Ontario. Ảnh: Detroit Metro Times

Ảnh chụp từ trên cao cầu Gordie Howe nối Michigan với Ontario sắp khánh thành. Ảnh: Detroit Metro Times

Hai nước cùng với Mexico dự kiến xem xét lại thỏa thuận thương mại toàn diện và lâu đời giữa họ trong năm nay. Các cuộc đàm phán được dự báo rất căng thẳng do chính sách áp thuế trừng phạt của ông Trump.

Hiện chưa rõ ông Trump sẽ chặn việc khánh thành cầu Gordie Howe, trị giá 4,7 tỷ USD vào cuối năm nay bằng cách nào. Ông Trump gợi ý rằng Mỹ có thể tìm cách thâu tóm “ít nhất một nửa” cây cầu mới và chia phần doanh thu phí cầu.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng động thái của chính quyền ông Trump đang giúp bảo vệ thế độc quyền tư nhân tại biên giới Detroit – Windsor.

“Các tỷ phú lại ghi điểm rồi. Ông Trump đã thắng tại Michigan trong cuộc bầu cử, tại sao ông ấy lại định làm tổn hại những người lao động đã bỏ phiếu cho mình?”, nghị sĩ Dân chủ Debbie Dingell ở bang Michigan, nói.

Thanh Tâm (Theo Detroit Metro Times, NY Times, WSJ, WP)

Ngày xuất bản:

27 THÁNG 02, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Nghiên cứu sinh gốc Hoa bị ICE bắt ở cổng lên máy bay

Eva Yi Xie, nghiên cứu sinh tiến sĩ Đại học Princeton, bị đặc vụ ICE bắt khi chuẩn bị lên máy bay sau khi dự hội thảo ở Washington.

22 THÁNG 11, 2026

Tử tù Mỹ vật vã trong cuộc hành quyết dài một giờ

Reinaldo Dennes liên tục rên rỉ đau đớn khi bị tiêm hai liều thuốc độc trong một giờ, còn giới chức Texas tuyên bố đã “hành quyết đúng quy trình”.

22 THÁNG 11, 2026

Cựu binh ‘huyền thoại’ Mỹ bị điều tra

Bradley Kasal, cựu lính thủy đánh bộ Mỹ nổi tiếng vì hành động anh hùng tại Iraq, bị điều tra hình sự vì cáo buộc không được tiết lộ.

22 THÁNG 11, 2026

Nhóm người Việt bị cáo buộc mạo danh cảnh sát, giám đốc để lừa tiền ở Nhật

Cảnh sát Tokyo bắt 4 người Việt với cáo buộc giả danh cảnh sát, doanh nhân để lừa đảo, chiếm đoạt hơn 6 triệu USD từ người Nhật.

22 THÁNG 11, 2026