Tuổi thơ ám ảnh của ‘Thiên thần băng’ Alysa Liu

Có những năm tháng trong cuộc đời Alysa Liu trôi qua giống hệt nhau: thức dậy, tới sân băng lúc 7h sáng, tập luyện đến tối, rồi lặp lại ngày hôm sau. Sinh nhật, ngày lễ và nhiều ký ức tuổi thiếu niên dần biến mất trong chuỗi ngày ấy, đến mức sau này Liu nói cô hầu như không còn nhớ rõ giai đoạn đó.

“Tôi đã chặn ký ức về giai đoạn đó”, Liu thừa nhận trong cuộc phỏng vấn với Rolling Stone hôm 7/3. “Có lẽ vì nó quá tệ nên tôi không muốn nhớ”.

Alysa Liu đến với trượt băng năm 5 tuổi, khi cha cô đưa hai chị em tới sân băng. Cảm giác lao đi thật nhanh khiến cô thích thú. Cô thích cả việc ngã xuống, rồi đứng dậy trượt tiếp. Tài năng bộc lộ sớm, nên Liu tiến bộ rất nhanh và nhanh chóng chuyển từ lớp học nhóm sang tập luyện nghiêm túc.

Nhưng từ khi bước vào tuổi thiếu niên, cuộc sống của cô bắt đầu khác xa những đứa trẻ bình thường. Ngày nào cũng vậy, Liu có mặt ở sân băng từ 7h sáng và rời đi khi trời đã tối. Lịch tập kéo dài đến 12 tiếng khiến thời gian trôi qua như một vòng lặp. “Tôi không thích ở sân băng từ sáng đến tối”, Liu nói. “Nhưng tôi vẫn tập mỗi ngày vì sợ nếu nghỉ một hôm, tôi sẽ quên hết những cú nhảy”.

Mỗi lần ngã trong lúc tập, cô thường bật khóc. Không phải vì đau, mà vì áp lực phải hoàn hảo. Đội ngũ huấn luyện lại rất nghiêm khắc. Liu nói rằng cô luôn ở trong trạng thái “chiến đấu hay bỏ chạy”, phản ứng sinh tồn khi con người bị đặt dưới căng thẳng cực độ.

Nhiều ngày trôi qua giống hệt nhau đến mức ký ức trở nên mờ nhòe. Sinh nhật và ngày lễ thường bị bỏ lỡ. Tuổi thơ của cô gần như bị thay thế bằng những vòng trượt và nhảy xoay.

Ở tuổi 13, Liu trở thành người trẻ nhất vô địch giải trượt băng nghệ thuật quốc gia Mỹ. Khi ấy, cô chỉ cao khoảng 1,4 m và phải nhờ người đỡ lên bục nhận huy chương.

Chiến thắng lập tức biến Liu thành hiện tượng truyền thông. Cô được coi là tương lai của trượt băng Mỹ. Nhưng vinh quang sớm cũng kéo theo sức ép nặng nề. Trong môi trường tập luyện, mọi thứ đều bị kiểm soát chặt chẽ, kể cả những điều tưởng như nhỏ nhặt.

Liu kể rằng đôi khi cô thậm chí bị hạn chế uống nước vì lo ngại tăng cân do nước. “Họ bảo tôi chỉ nên súc miệng”, cô kể lại. “Thật điên rồ”.

Ngoài sân băng, cuộc sống cũng bị thu hẹp. Từ lớp 6, để dành thời gian cho việc tập luyện, Liu chuyển sang học tại nhà mà không đến trường như bạn bè đồng trang lứa. Nhưng điều đó trở thành một thử thách lớn.

Cô mắc chứng rối loạn tăng động, giảm chú ý (ADHD) và gặp khó khăn với việc học độc lập. Trong khi bạn bè cùng tuổi trải nghiệm trường lớp, Liu dành phần lớn tuổi teen trên băng. Bài tập thường bị trì hoãn. “Tôi ghét việc học tại nhà”, Liu nói. “Tôi phải vật lộn để vượt qua điều đó”.

Tuổi 14 đến 16 là giai đoạn khắc nghiệt nhất. Liu rời nhà ở Oakland (California) để đến thành phố Colorado Springs (Colorado), tập luyện tại trung tâm Olympic Mỹ. Trong thời kỳ Covid-19, cô gần như sống một mình. Ngày ngày, cô gọi Uber đi từ ký túc xá đến sân băng rồi quay về. “Đó là cuộc sống của tôi”, cô kể. “Đi lại chỉ giữa hai nơi, hết ngày này sang ngày khác”.

Ngay cả các HLV cũng không luôn có mặt. Nhiều buổi tập, Liu chỉ trượt một mình trên sân băng rộng lớn. Cảm giác cô đơn dần tích tụ trong cô.

 

 

‘Thiên thần băng’ Alysa Liu: Những khoảnh khắc đáng nhớ

Cha của Liu, ông Arthur Liu có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp của cô. Ông là luật sư gốc Trung Quốc, từng tham gia phong trào sinh viên trong cuộc biểu tình tại Biểu tình Thiên An Môn 1989 trước khi sang Mỹ lập nghiệp.

Người bố đơn thân nuôi năm con và dành rất nhiều tiền bạc cho sự nghiệp trượt băng của con gái cả. Các khoản đầu tư cho huấn luyện, thi đấu và HLV được ước tính lên tới hàng trăm nghìn USD. Arthur Liu thậm chí mang súng radar tới sân băng để đo tốc độ những cú nhảy của con gái. Có lúc ông còn cải trang để quan sát cách các HLV huấn luyện.

Sự tận tâm của người bố vừa là động lực, vừa là áp lực. Khi Liu quyết định giải nghệ sau Olympic mùa Đông 2022 ở Bắc Kinh, cha cô không đồng tình. Vì vậy khi cô quay lại thi đấu sau này, phản ứng vui mừng của ông khiến Liu khó chịu.

“Tôi gần như tức giận khi ông ấy vui“, cô nói. “Tôi nghĩ ông ấy không nên có ý kiến gì về quyết định đó”.

Sau Olympic 2022, Liu bất ngờ tuyên bố giải nghệ khi mới 16 tuổi. Quyết định được đăng lên Instagram mà gần như không ai biết trước. Cô muốn sống như một thiếu niên bình thường.

Trong thời gian rời xa sân băng, Liu học lái xe, đi du lịch lần đầu cùng bạn bè, và nhập học ngành tâm lý học tại Đại học California, Los Angeles (UCLA). Những trải nghiệm giản dị ấy mang lại cho cô cảm giác tự do.

Hai năm sau, một chuyến đi trượt tuyết với bạn bè đã thay đổi mọi thứ. Cảm giác lao xuống sườn núi, gió lạnh và tốc độ khiến Liu nhớ lại lý do cô từng yêu trượt băng. Cô quyết định quay lại sân băng, ban đầu chỉ một lần mỗi tuần.

Nhưng lần trở lại đầu tiên không dễ dàng. Liu nói rằng việc bước lên băng khiến cô sợ hãi. Những ký ức cũ ùa về. Nếu không có người bạn thân đi cùng, cô tin rằng bản thân sẽ không quay lại lần thứ hai.

Dần dần, niềm vui trượt băng trở lại. Lần này, Liu đặt ra nguyên tắc: mọi quyết định phải do cô tự chọn, từ âm nhạc, trang phục cho tới chế độ ăn. “Không ai được bỏ đói tôi hay nói tôi phải ăn gì”, cô nói.

Chưa đầy một năm sau khi tập luyện trở lại, Liu vô địch thế giới. Và tại Milano-Cortina 2026, cô giành hai HC vàng Olympic. Nhưng với Liu, chiến thắng này không phải là kết thúc của hành trình chữa lành. Cô hiểu rằng những năm tháng khắc nghiệt đã góp phần tạo nên con người hiện tại. “Nếu tôi không chạm đáy nhiều lần, tôi không thể đi lên”, Liu nói. “Tôi sẽ không thay đổi quá khứ của mình”.

Bởi với “Thiên thần băng” của nước Mỹ, những ký ức đau đớn ấy dù ám ảnh, cũng là một phần của con đường dẫn tới đỉnh cao.

Xuân Bình tổng hợp