3 ‘thủ phạm’ giấu mặt khiến huyết áp tăng vọt


Từ trước đến nay, chúng ta thường chỉ tập trung vào việc giảm muối để kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, theo nghiên cứu công bố tháng 11/2025 trên tạp chí quốc tế Journal of Education and Health Promotion, có ba yếu tố then chốt khác đan xen chặt chẽ, trực tiếp ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp mà nhiều người thường bỏ qua.

3 “thủ phạm” giấu mặt khiến huyết áp tăng vọt

Chất lượng giấc ngủ kém

Nghiên cứu cho thấy người có huyết áp cao thường có điểm chất lượng giấc ngủ kém gần gấp đôi người bình thường. Không chỉ mất ngủ mới là vấn đề; việc ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc giữa đêm hay mệt mỏi vào ban ngày cũng làm tăng 24% nguy cơ cao huyết áp.

Lười vận động

Sự kết hợp giữa ngủ kém và lười vận động là đòn chí mạng cho hệ mạch máu. Tuy nhiên, vận động có thể là “cứu cánh” cho một giấc ngủ tồi.

Theo nghiên cứu, người tập thể dục đều đặn (như đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày) dù ngủ không ngon thì nguy cơ cao huyết áp cũng chỉ tăng 4%, trong khi con số này ở người lười vận động lên tới 38%.

Cân nặng không hợp lý

Nghiên cứu phá vỡ định kiến cho rằng chỉ người béo mới bị cao huyết áp. Trong nhóm người có chất lượng giấc ngủ kém, dù là người béo phì hay người quá gầy (BMI thấp), nguy cơ cao huyết áp đều tăng thêm từ 22-24%.


Người có huyết áp cao thường có điểm chất lượng giấc ngủ kém gần gấp đôi người bình thường. Ảnh tạo bởi AI

Người có huyết áp cao thường có điểm chất lượng giấc ngủ kém gần gấp đôi người bình thường. Ảnh tạo bởi AI

Những thói quen hàng ngày đang âm thầm “đẩy” huyết áp lên cao

Ngoài các yếu tố trên, các chuyên gia cảnh báo những thói quen sau cũng khiến mạch máu chịu áp lực lớn:

Ngồi lâu một chỗ

Làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và tích tụ chất thải chuyển hóa trong máu.

Ăn quá mặn

Nghiên cứu từ ĐH Trung y dược Thành Đô (11/2025) chỉ ra rằng mỗi khi tăng 1 g natri nạp vào (khoảng 2,5 g muối), huyết áp tâm thu sẽ tăng trung bình 0,6 mmHg, nguy cơ đột quỵ tăng 6%.

Nóng nảy, stress

Cơn giận dữ giải phóng adrenaline và cortisol làm co mạch và tăng nhịp tim tức thì.

Thuốc lá và rượu bia

Nicotin gây xơ vữa động mạch, trong khi chỉ cần 12 g cồn mỗi ngày cũng đủ khiến huyết áp bắt đầu nhích lên.

“Kiềng ba chân” giúp ổn định huyết áp hiệu quả

Để quản lý huyết áp một cách khoa học, các chuyên gia đưa ra lộ trình cụ thể:

Chế độ ăn ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt và muối thấp natri

  • Thay thế tinh bột tinh chế: Sử dụng gạo lứt, yến mạch, lúa mì nguyên cám thay cho gạo trắng giúp giảm rõ rệt nguy cơ bệnh.

  • Sử dụng muối thấp natri: Đây là giải pháp được Hướng dẫn sử dụng muối thấp natri Trung Quốc (2024) khuyến nghị để giảm tử vong do tim mạch.

  • Thực phẩm hỗ trợ: Trứng, cà chua và các sản phẩm từ đậu nành có tác động tích cực đến việc kiểm soát huyết áp.

Vận động

Bên cạnh các bài tập aerobic (đi bộ, bơi lội) ít nhất 150-300 phút/tuần, nghiên cứu trên British Journal of Sports Medicine chỉ ra các bài tập tĩnh (isometric) như plank, đứng tấn hay dựa tường squat (wall sit) là những bài tập hiệu quả nhất để hạ huyết áp.

Giấc ngủ

Một nghiên cứu tháng 11/2025 trên tạp chí Sleep Advances phát hiện rằng việc ngủ vào một khung giờ cố định giúp giảm trung bình 4 mmHg huyết áp tâm thu.

Nên đi ngủ trong khoảng từ 22-23h. Những người ngủ trong khung giờ này có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp nhất.

Mỹ Ý (Theo HK01)

Ngày xuất bản:

16 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Những câu nói ‘bóp nghẹt’ người trầm cảm

Những câu cửa miệng như “sướng mà không biết hưởng” hay “rảnh rỗi sinh nông nổi” như một bản án phủ nhận nỗi đau, tước đi chút dũng khí ít ỏi để người trầm cảm bước chân ra ngoài tìm sự trợ giúp.

18 THÁNG 11, 2026

Sáu mùi cơ thể ‘tố cáo’ bệnh tật trước khi triệu chứng xuất hiện

Hơi thở nồng mùi trái cây, nước tiểu bốc mùi hôi thối hoặc mồ hôi toát mùi tanh cá là những chỉ dấu trực tiếp cho thấy các cơ quan nội tạng đang gặp sự cố.

18 THÁNG 11, 2026

Gần 14.000 người Việt tử vong vì đái tháo đường trong 5 năm

Giai đoạn 2021-2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 13.800 ca tử vong do bệnh đái tháo đường, trong đó phụ nữ chiếm 54,3%.

18 THÁNG 11, 2026

Bác sĩ gắp giun đũa dài 18 cm trong ống mật người phụ nữ

Hà NộiBác sĩ Bệnh viện Bạch Mai vừa nội soi gắp thành công con giun đũa dài 18 cm, có phần đầu chui sâu vào ống mật chủ của người phụ nữ 46 tuổi.

18 THÁNG 11, 2026

Cơ sở bánh mì bị phạt 90 triệu đồng sau vụ 155 thực khách ngộ độc

Quảng TrịChủ cơ sở bánh mì Minh Tâm bị phạt 90 triệu đồng, đình chỉ hoạt động 4 tháng sau khi 155 người ăn bánh bị ngộ độc.

18 THÁNG 11, 2026