Công ty bầu Đức dự kiến đầu tư 20.000 ha cà phê

Thông tin được ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai, chia sẻ tại hội nghị chiến lược phát triển bền vững dự án cà phê của doanh nghiệp, sáng 16/3 tại TP HCM.

Theo kế hoạch, doanh nghiệp đã trồng 3.000 ha trong năm 2025, đang triển khai 7.000 ha năm nay và tiếp tục trồng thêm 5.000 ha mỗi năm trong giai đoạn 2027-2028.

Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết quyết định đầu tư vào cà phê xuất phát từ tiềm năng thị trường còn lớn. Nhu cầu tiêu thụ toàn cầu tiếp tục tăng, trong khi nhiều thị trường mới nổi như Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng mức tiêu thụ bình quân đầu người vẫn thấp so với quy mô dân số.

Để triển khai dự án, Hoàng Anh Gia Lai dự kiến cần khoảng 14.220 tỷ đồng vốn trong giai đoạn 2026-2028. Nguồn vốn dự kiến huy động từ bán vốn và IPO công ty HGI khoảng 1.500 tỷ đồng, phát hành trái phiếu khoảng 2.000 tỷ đồng, cùng lợi nhuận tái đầu tư và vốn vay trung hạn. Theo kế hoạch, tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu dự kiến giảm còn khoảng 43% vào năm 2028.

Song song với mở rộng diện tích, Hoàng Anh Gia Lai hợp tác với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) nhằm tiếp cận nguồn giống chất lượng cao và chuẩn hóa quy trình canh tác.

Theo TS Phan Việt Hà, Viện trưởng WASI, đơn vị đã khảo sát quỹ đất và đánh giá chất lượng đất tại các vùng dự án của doanh nghiệp. Kết quả cho thấy khu vực này có độ phì tốt, đất còn “sạch”, phù hợp cho canh tác dài hạn. Thời tiết tại Paksong (Lào) cũng ổn định, thích hợp phát triển cà phê arabica.

Về giống, WASI cho biết cà phê robusta có thể đạt năng suất 5-8 tấn nhân mỗi ha nếu chăm sóc đúng kỹ thuật. Cà phê arabica lai đạt khoảng 3,5-5 tấn nhân mỗi ha và có khả năng kháng bệnh rỉ sắt.

Theo tính toán của Hoàng Anh Gia Lai, chi phí sản xuất quả tươi arabica khoảng hơn 7.400 đồng mỗi kg (đã gồm khấu hao). Với tỷ lệ khoảng 5,7 kg quả tươi cho một kg nhân xanh và chi phí sơ chế, phân loại, vận chuyển khoảng 4.000 đồng mỗi kg, giá thành nhân xanh arabica xuất khẩu khoảng 46.000 đồng mỗi kg. Với mức giá thị trường khoảng 150.000 đồng mỗi kg hiện nay, doanh nghiệp cho rằng biên lợi nhuận của giống này hấp dẫn.

Bên cạnh vùng trồng, Hoàng Anh Gia Lai định hướng xây dựng chuỗi giá trị cà phê khép kín. Các nhà máy sơ chế trái tươi sẽ đặt ngay tại vùng nguyên liệu để xử lý trong vòng 8 giờ sau thu hoạch. Sau đó, sản phẩm được đưa về các trung tâm chế biến tại Lào và Việt Nam để sấy, phân loại, rang xay và sản xuất các sản phẩm tinh chế như cà phê hòa tan hoặc cascara.

Theo chuyên gia cà phê Nguyễn Thanh Tài, khi hoàn thành 20.000 ha, dự án của bầu Đức có thể đạt sản lượng khoảng 565.000 tấn quả tươi mỗi năm, tương đương hơn 106.000 tấn nhân xanh chất lượng cao. Doanh thu dự kiến đến từ ba nhóm sản phẩm gồm nhân xanh, cà phê rang xay và các sản phẩm tinh chế. Khi vận hành ổn định, tổng doanh thu có thể đạt khoảng 713 triệu USD mỗi năm.

Các báo cáo của The Worldfolio và hồ sơ doanh nghiệp của MIDROC Investment Group, cho biết đơn vị hiện sở hữu vùng trồng cà phê quản lý trực tiếp, tập trung lớn nhất thế giới là Horizon Plantations tại Ethiopia. Hệ thống này gồm hai cụm trang trại chính: Bebeka Coffee Estate với khoảng 10.030 ha – được Bloomberg mô tả là trang trại cà phê đơn lẻ không phân mảnh lớn nhất thế giới – và Limmu Coffee Farm với khoảng 8.000 ha cà phê.

Tổng cộng, Horizon quản lý hơn 22.000 ha đất nông nghiệp, trong đó diện tích cà phê thuần khoảng 14.600-15.000 ha tùy từng giai đoạn canh tác và tái canh. Nếu Hoàng Anh Gia Lai triển khai đủ 20.000 ha cà phê tập trung, quy mô vùng trồng của doanh nghiệp có thể vượt mức này và trở thành đơn vị quản lý trực tiếp vùng trồng cà phê lớn nhất thế giới.

Theo các chuyên gia, mô hình vùng nguyên liệu tập trung kết hợp chế biến sâu có thể giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất robusta lớn nhất thế giới và đứng thứ hai toàn cầu về xuất khẩu cà phê. Năm vừa qua, kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt gần 9 tỷ USD với 1,5 triệu tấn, trong đó sản phẩm chế biến sâu đạt khoảng 1,4 tỷ USD.

Ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho biết tỉnh đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm thu hút đầu tư và phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Mới đây, tỉnh đã chấp thuận chủ trương cho Hoàng Anh Gia Lai đầu tư cụm công nghiệp khoảng 75 ha tại xã Bờ Ngoong, nằm gần tuyến cao tốc Pleiku – Quy Nhơn. Khi tuyến đường hoàn thành vào giai đoạn 2028-2029, khu vực này được kỳ vọng thuận lợi cho logistics và chế biến nông sản phục vụ xuất khẩu.

Theo ông Quế, tỉnh đánh giá cao chiến lược phát triển 20.000 ha cà phê của Hoàng Anh Gia Lai và tin rằng kế hoạch này có khả năng triển khai hiệu quả trong thời gian tới.

Thi Hà