Siết dạy thêm chưa ‘chạm gốc rễ’ vì nhu cầu học vẫn lớn


Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ tháng 2/2025 với nhiều quy định chặt chẽ. Giáo viên bị cấm thu tiền dạy với học sinh lớp mình. Các trường chỉ được dạy thêm miễn phí, với nhóm chưa đạt, học sinh giỏi hoặc cuối cấp tự nguyện ôn thi.

Bộ cho biết quan điểm là hướng tới không có học thêm, dạy thêm trong trường, ngăn chặn tình trạng thầy cô ép học trò học thêm.

Nhiều chuyên gia đánh giá sau một năm được áp dụng, Thông tư 29 mang đến một số kết quả tích cực, như giảm hiện tượng dạy thêm tràn lan, tách lợi ích kinh tế với việc giảng dạy của giáo viên, tạo ra cơ chế quản lý mới.

Về phía phụ huynh, quy định này cũng giúp các gia đình không phải e dè chuyện không đi học thêm giáo viên dạy ở trường.

Tuy nhiên, đó chỉ là “bề nổi của tảng băng chìm”, theo PGS. TS Đặng Thị Thanh Huyền, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Quản lý Giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục. Thực tế, thị trường này không hề thu hẹp mà chỉ biến đổi từ dạng này sang hình thức khác, giáo viên này sang giáo viên khác.

Thầy Hùng, Phó hiệu trưởng một trường THPT ở TP HCM, đồng tình: “Chính sách chưa chạm gốc rễ vấn đề”.

Các nhà giáo cho rằng nhu cầu học thêm lớn xuất phát từ ba lý do chính. Một là áp lực thi cử, tâm lý cạnh tranh trong tuyển sinh. “Ai cũng muốn học thêm” để không bị điểm kém hay tụt lại phía sau.

Hai là thời lượng chương trình trên lớp chỉ đủ để giáo viên “điểm qua kiến thức căn bản”, theo thầy Hùng. Thầy thấy rằng nhiều học sinh trung bình, yếu không kịp hiểu bài, còn học sinh muốn thi nâng cao, trường chuyên phải đi học thêm.

Ba là kỹ năng tự học của học sinh còn kém, nên phải phụ thuộc việc học thêm. PGS. TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, thấy đây là nguyên nhân then chốt.

Trong khi nhu cầu còn lớn, quy định siết dạy thêm khiến việc này dịch chuyển từ nhà trường ra thị trường. Như ở Hà Nội, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cuối năm ngoái cho biết thủ đô có khoảng 15.000 trung tâm dạy thêm, “tăng mạnh” sau khi Thông tư 29 có hiệu lực.

Sự bùng nổ này dẫn đến hai hệ quả, theo bà Huyền. Một là phụ huynh phải chịu chi phí lớn khi đưa con từ trường ra bên ngoài học thêm, tức giá cả phụ thuộc vào cung – cầu. Khi đó, học sinh trong gia đình có điều kiện không ảnh hưởng nhiều nhưng nhóm khó khăn lại giảm cơ hội.

“Điều này làm gia tăng bất bình đẳng, tư nhân hóa cơ hội học tập của học sinh”, bà Huyền nhìn nhận.

Hệ quả thứ hai là quản lý khó khăn hơn. Nếu dạy thêm trong trường, các nhà trường ít nhất phải báo cáo. Còn khi dịch chuyển ra thị trường, việc quản lý trở nên phân tán, nhiều trường hợp “lách luật”, tạo ra “vùng xám” trong quản lý.


Thí sinh TP HCM thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Thí sinh TP HCM thi tốt nghiệp THPT 2025. Ảnh: Quỳnh Trần

Nhiều phụ huynh và nhà trường cũng phản ánh hoạt động dạy thêm rơi vào tình trạng “bình mới rượu cũ”.

Chị Thu, sống tại Hà Nội, cho biết mất 1,5 triệu đồng một tháng cho con học thêm 12 buổi ở trung tâm, trong khi chỉ mất khoảng 600.000 đồng nếu học ở trường. Chưa kể, những giáo viên dạy ở trung tâm cũng là thầy cô trên trường, chỉ “đối chéo cánh” để phù hợp với quy định không được dạy có thu tiền với học sinh trên lớp.

“Con vẫn học giáo viên trong trường, địa điểm cách chẳng bao xa, cơ sở vật chất không tốt hơn, kiến thức vẫn vậy, nhưng tiền lại gấp đôi”, chị Thu nói.

Khảo sát tại một số khu vực ở Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình, TP HCM cho thấy chi phí học thêm ở ngoài trường thường cao hơn 2-4 lần, với cùng sĩ số lớp, thời lượng.

Tại buổi cho ý kiến về báo cáo dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đầu tháng này, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng nhận định việc phụ huynh phải tốn nhiều tiền hơn khi con không được học thêm trong trường. Ngoài học phí, bà cho rằng phụ huynh và giáo viên đều bị phát sinh thêm chi phí đưa đón, đi lại.

Để giải quyết “gốc rễ” của hoạt động dạy thêm, bà Huyền đề xuất cho phép dạy thêm trong trường, nhưng quản lý minh bạch, chặt chẽ kèm chế tài xử phạt nghiêm khắc. Trường phải đăng ký, chịu giới hạn học phí, số tiết dạy thêm, đánh giá giờ dạy chính khóa của giáo viên để đảm bảo chất lượng giáo dục ở mức cơ bản…

Thầy Hùng thấy quy định của Bộ cấm nhiều thứ, nhưng chế tài xử phạt lại hạn chế. Chẳng hạn, nếu phát hiện giáo viên dạy thêm học sinh của mình, trường chỉ được cảnh cáo hoặc khiến trách giáo viên – mức nhẹ, nên thiếu tính răn đe.

Về lâu dài, ông Trần Thành Nam thấy rằng ngành giáo dục cần làm tốt được ba việc: đổi mới thi cử, đào tạo được những thế hệ giáo viên có phẩm chất tốt, học sinh có kỹ năng và tinh thần tự học. Đây đều là những mục tiêu phải thực hiện trong nhiều năm, nhưng có thể tác động tới bản chất của hoạt động dạy thêm, học thêm.

“Quản lý dạy thêm, học thêm suy cho cùng là quản lý con người, nên phải thay đổi từ cách đào tạo”, ông nói.

Thanh Hằng – Tâm Lệ

Ngày xuất bản:

20 THÁNG 03, 2026

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Những cô giáo vượt núi ngày ba lần đưa cơm nóng cho học trò

Quảng TrịDù tự bỏ tiền xăng, không có thù lao, các giáo viên Mầm non Lâm Hóa đều đặn ba lần mỗi ngày vượt đường núi, cầu treo mang cơm nóng về điểm trường lẻ cho trẻ.

21 THÁNG 11, 2026

GS Lê Anh Vinh: Thi học sinh giỏi không nên ‘chi phối’ trường chuyên

Trường chuyên cần phân biệt giữa giáo dục tài năng với đào tạo thi học sinh giỏi, vì vậy không nên “đóng khung” phần lớn học trò vào một môn chuyên từ tuổi 14-15, theo GS Lê Anh Vinh

21 THÁNG 11, 2026

Thầy cô ‘dấn thân’ vào làn sóng dạy bằng tiếng Anh

Đăng video dạy Địa lý bằng tiếng Anh lên mạng, thầy Chinh nhận về nhiều lời công kích, chê bai phát âm, bị cho rằng “đu trend” nhưng đều bỏ ngoài tai.

21 THÁNG 11, 2026

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Không đặt toàn bộ đổi mới lên vai thầy cô

Muốn người thầy đổi mới, hệ thống giáo dục cũng phải tự đổi mới sâu sắc thay vì dồn mọi áp lực lên vai họ, theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn.

21 THÁNG 11, 2026

Dòng họ nào ở Hàn Quốc có nguồn gốc từ một hoàng tử Việt Nam?

Năm 1226, một hoàng tử của Việt Nam lưu lạc tới Cao Ly, được phong tước, là nguồn gốc một dòng họ còn tồn tại đến ngày nay.

21 THÁNG 11, 2026