FIFA phạt Israel vì phân biệt đối xử Palestine

Quyết định được đưa ra hôm nay 20/3, sau khi LĐBĐ Palestine (PFA) gửi đơn khiếu nại tại Đại hội FIFA năm 2024, đề nghị điều tra hai vấn đề: sự tham gia của các CLB Israel có trụ sở tại Bờ Tây (West Bank) trong hệ thống giải quốc nội Israel, và các cáo buộc phân biệt đối xử nhằm vào người Palestine trong môi trường bóng đá.

Sau quá trình xem xét, Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ của FIFA kết luận không có cơ sở để ra án kỷ luật liên quan đến vấn đề lãnh thổ. Cơ quan này cho rằng quy chế pháp lý cuối cùng của Bờ Tây vẫn chưa được giải quyết và mang tính phức tạp cao theo luật quốc tế, nên không thể áp dụng các quy định của FIFA một cách dứt khoát.

Bờ Tây là vùng lãnh thổ nằm giữa Israel và Jordan, nơi người Palestine tuyên bố chủ quyền, nhưng Israel kiểm soát phần lớn. Tại đây tồn tại nhiều khu định cư của người Israel, trong đó có các CLB bóng đá thi đấu trong hệ thống giải Israel.

FIFA muốn tiếp tục đóng vai trò trung gian, thúc đẩy đối thoại giữa PFA và LĐBĐ Israel (IFA) ở cấp độ hoạt động, đồng thời theo dõi diễn biến trong tương lai. Quyết định này đồng nghĩa với việc khiếu nại kéo dài nhiều năm của phía Palestine về các CLB tại Bờ Tây tạm thời không dẫn đến án phạt cụ thể.

Tuy nhiên, ở nhánh điều tra thứ hai, FIFA xác định IFA đã vi phạm các điều khoản liên quan đến hành vi xúc phạm, nguyên tắc fair-play và đặc biệt là quy định chống phân biệt đối xử trong Bộ luật Kỷ luật. Theo kết luận của Ủy ban Kỷ luật, IFA không có biện pháp phù hợp để ngăn chặn hoặc xử lý các hành vi mang tính phân biệt và bài trừ, trong đó có những trường hợp ảnh hưởng tới người Palestine.

Một số nội dung trong hồ sơ điều tra đề cập đến việc IFA bị cáo buộc không hành động trước các biểu hiện mang tính phân biệt tại một số CLB, cũng như phản ứng chưa đầy đủ trước các phát ngôn và hành vi gây tranh cãi trên mạng xã hội liên quan đến xung đột tại Dải Gaza. FIFA cho rằng sự thiếu can thiệp này khiến IFA trở nên đồng lõa về mặt thể chế với các hành vi đi ngược lại giá trị cốt lõi của bóng đá.

Do đó, FIFA áp dụng hàng loạt biện pháp kỷ luật đối với IFA. Liên đoàn này bị phạt 150.000 franc Thụy Sĩ (khoảng 190.000 USD), đồng thời phải treo thông điệp “Football Unites the World – No to Discrimination” (Bóng đá gắn kết thế giới – Không phân biệt đối xử) trong ba trận sân nhà thuộc các giải đấu do FIFA quản lý. Ngoài ra, IFA buộc phải triển khai một kế hoạch phòng ngừa kéo dài trọn một mùa giải, tập trung vào cải cách quy trình, giám sát và các chương trình giáo dục nhằm ngăn chặn tái diễn hành vi phân biệt.

FIFA cũng cảnh báo chính thức về cách ứng xử của IFA, đồng thời yêu cầu liên đoàn này báo cáo tiến độ khắc phục. Quyết định vẫn có thể bị kháng cáo lên các cấp cao hơn trong hệ thống tư pháp của FIFA.

Phán quyết của FIFA lập tức vấp phải chỉ trích từ một số tổ chức độc lập, trong đó có FairSquare. Nhóm này cho rằng việc không xử lý vấn đề các CLB Israel tại Bờ Tây là biểu hiện của cách tiếp cận thiếu nhất quán, khi FIFA né tránh một vấn đề nhạy cảm.

Hoàng An (theo Athletic, FIFA)