Bi kịch sau cơn say của nữ du khách

Ashley King từng có một hành trình đáng mơ ước vào năm 2011, khi mới 18 tuổi và đang trong kỳ “gap year” trước khi vào đại học. Cô vừa có kỳ nghỉ một tháng ở Bali, Indonesia và chuẩn bị lên đường tới New Zealand. Mọi thứ với cô lúc đó tuyệt vời đến mức Ashley từng nghĩ sẽ hoãn học đại học thêm một năm để đi làm ở nước ngoài.

Đêm cuối ở Bali, nữ du khách Canada cùng vài du khách khác mới quen tới quán bar ở khu Kuta giải trí. Tại đây, họ được phục vụ cocktail đựng trong những chai nhựa.

Sáng hôm sau, cô bay tới Auckland trong tình trạng kiệt sức đến không thể cử động nổi và tin rằng đây là kết quả của trận say tối hôm trước. Ở trong phòng trọ, cô chạm vào màn hình iPod nhưng không thấy sáng. Ánh sáng trong phòng cũng tối đến mức cô khó nhìn mọi thứ. Cơn đau đầu ngày một tăng và cô bị khó thở.

Cuối cùng, Ashley nhận ra cô không hề bị say rượu. Cô bị ngộ độc methanol và nghi ngờ những ly cocktail uống ở Kuta nhiều khả năng bị pha thêm loại dung môi này, thay vì rượu nguyên chất. Trên thực tế, màn hình iPod của cô không có vấn đề gì và vẫn sáng bình thường. Mắt Ashley mới gặp vấn đề – cô đã bị mù, hậu quả của ngộ độc methanol.

Trước đó, cô từng nghe những câu chuyện truyền miệng về rượu bị pha tạp. Nhưng cô tin bản thân đã đủ cẩn thận, rủi ro chỉ tồn tại ở những nơi uống rượu “vỉa hè”.

Ashley từng nghiên cứu kỹ về Bali, các lời khuyến cáo trước khi đến. Do đó, cô từng nghĩ khả năng bị cá mập tấn công cao hơn việc bị mù.

Methanol không mùi, trong suốt, vốn xuất hiện tự nhiên trong quá trình chưng cất rượu nhưng có thể gây tác dụng phụ chết người.

Tháng 11/2024, 6 du khách đã tử vong tại thị trấn du lịch bụi nổi tiếng Vang Vieng, Lào sau khi uống rượu pha methanol. Trong số nạn nhân có hai thiếu niên người Australia đang trong kỳ “gap year” ở Đông Nam Á và một bác sĩ người Anh.

Asta Man, chuyên viên truyền thông cấp cao của tổ chức y tế Doctors Without Borders (MSF), cho biết phần lớn các ca ngộ độc methanol xảy ra ở những khu vực nghèo, nơi tồn tại thị trường rượu kém chất lượng.

Theo bà, rất hiếm khi có ai cố tình đầu độc hàng loạt người theo cách này. Methanol là sản phẩm phụ tự nhiên của quá trình chưng cất, nhưng không phải ai cũng có đủ kiến thức kỹ thuật hoặc thiết bị để loại bỏ hoàn toàn chất này trong sản xuất.

Các vụ du khách quốc tế bị ngộ độc trong kỳ nghỉ thường thu hút nhiều sự chú ý, nhưng đa số ca ngộ độc methanol xảy ra tại các bữa tiệc, đám cưới hoặc sự kiện đông người – đặc biệt ở những quốc gia có lệnh cấm rượu hoặc nguồn cung hạn chế, dẫn đến việc chưng cất không kiểm soát. Kiểm định rượu có thể tốn kém, khiến nhiều người chấp nhận rủi ro và vẫn uống.

“Ở một số nơi, người ta gần như chấp nhận đây là rủi ro khi uống rượu mạnh. Họ có thể không biết chính xác methanol là gì”, Man nói.

MSF khuyến cáo du khách nên uống rượu, bia trực tiếp từ lon hoặc chai, đồng thời kiểm tra xem rượu mạnh có được rót từ chai còn nguyên nhãn mác hay không. Tổ chức này cũng khuyến khích tìm hiểu các triệu chứng ngộ độc methanol, như nhìn mờ hoặc mất thị lực, để tránh nhầm lẫn với cơn say rượu thông thường.

Dù bị mù, King vẫn được xem là một trong những người may mắn – ít nhất cô còn sống. Tuy nhiên, việc phơi nhiễm methanol có thể dẫn đến hàng loạt vấn đề sức khỏe lâu dài, bao gồm bệnh gan và làm tăng đáng kể nguy cơ mắc một số loại ung thư.

Trước khi mất thị lực, Ashley King dự định theo học chuyên ngành kịch nghệ. Về sau, cô đã viết một vở kịch lấy cảm hứng từ chính trải nghiệm cá nhân, được chuyển thể thành podcast 4 phần mang tên “Static: A Party Girl’s Memoir”.

Tuy nhiên, việc công khai câu chuyện cá nhân cũng đi kèm không ít khó khăn – và cả sự kỳ thị. Nhiều người trên mạng xã hội đổ lỗi cho cô vì đã uống rượu ngay từ đầu, cho rằng việc cô bị mù hoàn toàn là hậu quả từ những lựa chọn sai lầm của chính cô.

Với Stephanie Boyle, những câu chuyện như của Ashley King đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về một mối nguy có thể ẩn mình ngay trước mắt.

Boyle làm việc tại Safer Tourism Foundation – đúng như tên gọi, tổ chức này hướng tới việc giúp du lịch trở nên an toàn hơn. Tổ chức được thành lập cách đây 10 năm bởi một phụ nữ Anh sau khi hai con nhỏ của bà qua đời tại Hy Lạp vì ngộ độc khí carbon monoxide trong căn nhà nghỉ mà gia đình thuê.

Hoạt động của quỹ sau đó được mở rộng nhằm cảnh báo về nhiều rủi ro tiềm ẩn khác mà du khách có thể gặp phải khi đi đường, bao gồm cả việc nâng cao nhận thức về nguy cơ phơi nhiễm methanol.

Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất không nằm ở việc thiếu thông tin, mà là sự thiếu quan tâm – bởi ít ai muốn nghe những lời cảnh báo đáng sợ trước một chuyến đi.

Boyle tin rằng cách hiệu quả nhất để lan tỏa thông điệp là kể lại những câu chuyện có thật như của Ashley King. Khi những thông điệp cộng đồng gắn với con người cụ thể dễ khiến người khác quan tâm hơn.

Asta Man cho rằng cần áp dụng cách tiếp cận hai hướng. MSF không chỉ phát hành thông tin cảnh báo cho cộng đồng mà còn trực tiếp tới những khu vực có nguy cơ cao xảy ra ngộ độc methanol để đào tạo bác sĩ cách nhận biết và xử lý các triệu chứng.

Hiện tại, trang web của Bộ Ngoại giao Anh liệt kê các quốc gia có nguy cơ liên quan đến ngộ độc methanol như Campuchia, Costa Rica, Ecuador, Fiji, Indonesia, Kenya, Lào, Mexico, Nigeria, Peru, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ.

Thực tế 99% thời gian chuyến đi, mọi thứ đều diễn ra suôn sẻ. Mọi người tận hưởng kỳ nghỉ. Rất nhiều du khách đến Lào, Campuchia hay Thái Lan mà không gặp vấn đề gì. Nhưng đôi khi, điều tồi tệ vẫn xảy ra, theo bà Asta.

Boyle tin rằng những thay đổi nhỏ theo thời gian có thể tạo ra tác động lớn. Bà lấy ví dụ về những thói quen an toàn mà hầu hết du khách ngày nay đã xem như điều hiển nhiên: thắt dây an toàn, sử dụng ứng dụng định vị điện thoại, hay bôi kem chống nắng.

“Tôi muốn mọi người tận hưởng chuyến đi hết mình, khi bạn đã nghĩ đến các biện pháp an toàn, bạn càng có thể hết mình trong các chuyến du lịch”, Asta Man nói.

Anh Minh (Theo CNN)