Số phận cây cổ thụ dự báo hoa anh đào nở ở Nhật Bản

Ngày 19/3, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) công bố mùa hoa anh đào bắt đầu tại Tokyo, sau khi các nhân viên khí tượng kiểm tra cây tiêu chuẩn tại đền Yasukuni. Ngày 23/3, JMA tiếp tục xác nhận mùa hoa bắt đầu tại Hiroshima, sau khi ghi nhận những bông hoa đầu tiên nở trên cây tiêu chuẩn.

Tại các công viên lớn, dòng người đổ về đông đúc để thưởng ngoạn vẻ đẹp của những tán hoa Somei-yoshino, giống hoa biểu tượng của xứ sở mặt trời mọc. Đằng sau không khí náo nhiệt của lễ hội ngắm hoa, các chuyên gia đang chạy đua với thời gian để bảo tồn và thay thế những gốc anh đào già cỗi.

Để đưa ra thông báo chính xác về thời điểm bắt đầu mùa hoa (kaika) và thời điểm hoa nở rộ (mankai), Nhật Bản duy trì hệ thống 58 “cây tiêu chuẩn” trên cả nước. Theo quy định, chỉ khi cây tiêu chuẩn tại địa phương nở đủ 5 bông, mùa hoa mới được chính thức công bố.

Phần lớn các cây này thuộc giống Somei-yoshino, được trồng từ những năm 1950. Trong quá trình tái thiết hậu chiến và đô thị hóa nhanh chóng, Nhật Bản đã phủ xanh các thành phố bằng anh đào để giảm thiểu ô nhiễm không khí và đánh dấu những cột mốc phát triển mới.

Sau hơn 70 năm phát triển, những cây tiêu chuẩn đang bước vào giai đoạn già hóa. Ông Kobayashi Akira, thành viên Hiệp hội Bác sĩ cây trồng Nhật Bản, cho biết nhiều cây cổ thụ đang gặp tình trạng ít nhánh ra hoa, cành khô gãy, thậm chí bị mục rỗng gốc dẫn đến đổ sập. Theo thống kê, hơn 40% số cây tiêu chuẩn đã phải thay thế bằng các cây non trong vòng một thập kỷ qua để duy trì hoạt động quan trắc.

Tại thành phố Sendai, một cây tiêu chuẩn mới sẽ chính thức được sử dụng từ năm nay. Cây cũ được trồng từ năm 1952 đã phục vụ công tác quan trắc hơn 70 năm. Hai năm trước, cây mắc bệnh “chổi phù thủy” (witches’ broom disease), khiến cành phát triển bất thường, giảm khả năng ra hoa và gây chết nhánh, ảnh hưởng đến độ chính xác của việc quan sát.

Để chuẩn bị, cơ quan khí tượng Sendai đã trồng hai cây thay thế từ 10 năm trước tại vị trí có điều kiện tương đương về ánh sáng và thổ nhưỡng. Sau khi theo dõi và so sánh dữ liệu nở hoa hàng năm, cây có chỉ số tương đồng nhất với cây cũ đã được chọn làm tiêu chuẩn mới từ tháng 12 năm ngoái.

Hiện, các nụ hoa trên cây mới chưa bung nở hoàn toàn, người dân Sendai đang chờ đợi khoảnh khắc cây tiêu chuẩn mới này lần đầu tiên làm nhiệm vụ.

Bên cạnh JMA, nhiều đơn vị khí tượng tư nhân cũng tham gia dự báo mùa hoa anh đào. Công ty Weathernews, tỉnh Chiba, sử dụng dữ liệu về nhiệt độ trung bình, nhiệt độ tối đa và số giờ nắng để đưa ra dự đoán. Đơn vị này còn huy động người dân gửi ảnh chụp nụ hoa theo định kỳ để phân tích trạng thái hoa theo 7 giai đoạn.

Năm nay, Weathernews triển khai dịch vụ dự báo qua ứng dụng di động. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã phân tích hơn 10.000 mẫu nụ hoa để đưa ra kết quả ngay lập tức khi người dùng cung cấp ảnh chụp. Trong mùa trước, dịch vụ này đã thu thập được 55.000 lượt ảnh.

Du khách có thể tham khảo bản đồ trực tuyến của NHK World. Bản đồ cập nhật hằng ngày trạng thái hoa tại hơn 1.000 địa điểm trên 6 mức độ, từ lúc mới nhú nụ đến khi rụng cánh.

Mai Phương (Theo NHK, Japan Times)