Hàng nghìn người điêu đứng vì vỡ hụi

Hơn một tháng qua, nhiều người liên tục tìm đến nhà người phụ nữ 36 tuổi trú xã Tân Kỳ (trước đây thuộc huyện Tân Kỳ) để đòi lại tiền đã góp hụi song không gặp. Trên các nhóm chat, người này thông báo dừng toàn bộ phường hụi với lý do nhiều thành viên không còn khả năng đóng tiền, khiến dòng tiền đứt gãy.

Bà Hậu, 54 tuổi, cho biết tham gia phường hụi khoảng một năm trước khi được người quen giới thiệu. Ban đầu bà góp vài trăm triệu đồng, thấy lãi trả đều đặn nên tin tưởng. Chủ hụi có cuộc sống khá giả, thường xuyên đăng hình làm từ thiện, khiến người phụ nữ tiếp tục tham gia nhiều phường với số tiền lớn hơn.

Theo bà Hậu, các phường hụi được tổ chức chủ yếu qua các nhóm chat trên mạng xã hội, mỗi nhóm có hàng trăm người tham gia. Mỗi ngày chủ hụi liên tục mở dây mới, thông báo số người, mức góp và thời gian kéo dài từ vài ngày đến nửa tháng. Ai đăng ký sẽ được đưa vào nhóm riêng để theo dõi và chuyển tiền theo từng kỳ.

“Một phường có 6-8 người, mỗi kỳ góp hàng chục triệu đồng, ai nhận đầu gần như không có lãi, trong khi người nhận sau cùng được hưởng mức chênh lệch cao”, bà Hậu nói. Cách chia lãi theo thứ tự nhận tiền khiến nhiều người chấp nhận chờ đến lượt cuối với kỳ vọng thu về khoản tiền lớn chỉ sau thời gian ngắn.

Tin vào mức lợi nhuận hấp dẫn, bà Hậu tham gia 16 phường, số tiền đã góp gần 1,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, đầu tháng 3, khi đóng qua nhiều kỳ và sắp đến lượt nhận thì chủ hụi bất ngờ thông báo dừng, toàn bộ số tiền bị “treo” lại. Bà Hậu như “ngồi trên đống lửa”, đối mặt với nợ lớn khi đa số khoản góp hụi là đi vay.

Bà Tâm, 40 tuổi ở xã Tân Kỳ, cũng dùng một tỷ đồng tiền tiết kiệm góp vào 14 phường hụi với tính toán nhận lãi cao hơn nhiều so với gửi ngân hàng. Lúc chưa kịp nhận tiền thì các dây đồng loạt dừng khiến gia đình lâm vào cảnh khó khăn, vợ chồng lục đục.

Theo bà Tâm, quá trình vận hành, chủ hụi đặt ra nhiều quy định như phạt tiền nếu chậm đóng và yêu cầu người tham gia phải gửi hóa đơn chuyển khoản vào nhóm. Sau sự việc, nhiều người mới nhận ra các dấu hiệu bất thường. Gặp trực tiếp hoặc nói chuyện qua điện thoại, chủ hụi luôn nói đã hết tiền, chưa thể trả.

“Trong các nhóm hụi thường xuất hiện nhiều tài khoản lạ không rõ lai lịch, họ góp mặt ở hầu hết phường và được xếp nhận tiền ở những lượt đầu, trong khi không có bằng chứng chuyển tiền như những người khác”, bà Tâm nói và cho hay lúc đó chỉ nghĩ là người quen của chủ hụi nên không để ý, giờ suy nghĩ lại mới thấy có thể chỉ một số ít người nộp tiền thật, còn lại là tài khoản ảo giả vờ nhắn tin tương tác.

Sau khi chủ hụi thông báo dừng hoạt động, nhiều người kéo đến nhà yêu cầu trả tiền. Qua kiểm tra, họ phát hiện một số tài sản giá trị của người này đã được sang tên cho họ hàng, vì thế ai cũng lo ngại khả năng thu hồi được tiền rất thấp.

Lãnh đạo xã Tân Kỳ cho biết qua thống kê bước đầu, đến nay có khoảng 1.500 lượt người tham gia các phường hụi của người phụ nữ trên. Họ góp nhiều mức, từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi tháng. Hiện số tiền giao dịch ước tính 20 tỷ đồng, song thực tế có thể lớn hơn vì nhiều nạn nhân chưa trình báo.

“Người tham gia góp hụi không chỉ dân xã Tân Kỳ mà còn đến từ nhiều địa bàn khác, một số người ở nước ngoài cũng gửi tiền về tham gia”, lãnh đạo xã nói, cho hay cơ quan công an đã mời chủ hụi và những người trình báo mất tiền đến làm việc để đưa ra hướng xử lý. Hiện chính quyền đã có văn bản, khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác với các hình thức huy động vốn lãi cao, tiềm ẩn rủi ro.

Công an tỉnh Nghệ An đã tiếp nhận đơn thư liên quan vỡ hụi, đang cử cán bộ thu thập tài liệu, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm sẽ xử lý theo quy định pháp luật.

Đức Hùng

*Tên một số nhân vật đã thay đổi.