Valdano: ‘Real như lốp xe bị đâm thủng’

Như một chiếc lốp xe bị đâm thủng và xì hơi từ từ, Real đuối dần rồi hoàn toàn tan vỡ ngay trong một trận cầu lớn với Bayern Munich, đúng lúc họ tưởng chừng ở rất gần một kỳ tích.

Hãy nhìn ra rộng hơn! Chủ tịch Florentino Perez cố gắng can thiệp, nhưng lại thay nhầm “linh kiện” khi quyết định chia tay Xabi Alonso. Đội bóng được giao lại cho Alvaro Arbeloa, nhưng quyền lực thực tế lại nằm trong tay các cầu thủ. Kết quả là thất bại toàn tập: nhà cầm quân trẻ đánh mất uy quyền, các cầu thủ trở thành tâm điểm của hoài nghi, còn các khán đài thì sục sôi giận dữ. Một cuộc chuyển giao bị khai tử ngay từ trong trứng nước, với một dàn sao đẳng cấp thế giới nhưng lại đánh mất niềm tin theo thời gian.

Về mặt chuyên môn, khó có thể trách Arbeloa khi cậu ấy đã làm đúng như lời dạy của HLV huyền thoại Cesar Luis Menotti. Đó là đặt cái bồn cầu vào phòng tắm, ghế sofa vào phòng khách và bàn ăn vào phòng bếp – tức làm những điều cơ bản nhất. Cậu ấy cũng cho thấy nỗ lực làm mới đội hình bằng những tài năng từ lò đào tạo trẻ của CLB trong bối cảnh thiếu hụt nhân sự. Thực tế, cậu ấy chẳng thể làm gì hơn.

Tuy nhiên, phong cách quản trị của Arbeloa – vốn nằm giữa ranh giới cảm xúc và chính trị – mới là điều cần mổ xẻ. Cậu ấy quá nuông chiều các ngôi sao, một nghĩa cử có thể được lòng họ ở góc độ cá nhân, nhưng lại vô hại trên sân cỏ. Cậu ấy tỏ ra quá mẫn cán với CLB khi công kích trọng tài và vỗ về các trụ cột, nhưng cái giá phải trả chính là sự thỏa hiệp không thể tạo nên uy quyền.

Ngay cả trong những thời khắc tồi tệ nhất, những phát biểu của Arbeloa vẫn quá ôn hòa và luôn nỗ lực khơi gợi lòng tự tôn, như thể việc nhắc lại lịch sử là một liều thuốc tăng lực. Vì thế, Real thiếu đi ngọn lửa rực cháy mà họ khát khao hơn bao giờ hết, vì họ đang kéo theo “món nợ” không xứng tầm với vị thế huyền thoại của mình, chính là thiếu đi linh hồn trong quá nhiều trận đấu.

CLB có một biểu tượng quyền lực rõ ràng với Chủ tịch Perez – hiện thân cho một định chế tối cao. Điều đó quan trọng về mặt cấu trúc và sẽ là một di sản lâu bền. Việc biết ai là người nắm quyền thật sự giúp Real duy trì trật tự. Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng của Perez không chạm tới được phòng thay đồ, nơi đang “mồ côi” những cá tính có sức lôi cuốn mạnh mẽ.

Các đời HLV gần đây đều không làm được chuyện đó tại Real. Họ bị chính CLB làm suy yếu quyền thế trong một vòng xoáy tự hủy. Trong bóng đá đỉnh cao, nhận thức là yếu tố quyết định, và cầu thủ sẽ nhanh chóng nhận ra đâu là một người thầy bản lĩnh, đâu là kẻ yếu thế.

Bản thân phòng thay đồ Real cũng không thể bù đắp được khoảng trống quyền lực đó. Vinicius không phải một thủ lĩnh khi quá sa đà vào những cuộc chiến bên lề. Dani Carvajal sa sút vì không còn đóng vai trò then chốt trên sân. Những Thibaut Courtois, Eder Militao, Fede Valverde, Jude Bellingham hay Kylian Mbappe đều là siêu sao, nhưng họ thiên về thủ lĩnh chuyên môn hơn là thủ lĩnh tinh thần. Đội bóng thiếu đi những gương mặt như Sergio Ramos hay Raul Gonzalez ngày trước, tức những người mà tự thân họ đã sở hữu uy quyền để khiến tất cả phải lắng nghe, tuân phục.

Những lúc yên bình, các khiếm khuyết này thường bị che lấp. Nhưng Real đang trải qua một cuộc khủng hoảng của kết quả – nguồn cơn của mọi loại khủng hoảng, bị cộng hưởng bởi một đội hình mất cân đối và một bản sắc nhạt nhòa, chẳng còn gì ngoài ánh hào quang lịch sử. Để tìm lại lối chơi vốn có, họ cần những tiền vệ có nhãn quan và tư duy. Trong khi, để tìm lại quyền kiểm soát, có lẽ CLB sẽ lại tìm đến một mẫu HLV độc đoán, kiểu người mà Perez ưa thích và xem như một “bến đỗ” trong cơn bão. Nhưng lịch sử cho thấy mô hình này thường ngắn ngủi và ít khi thành công tại Santiago Bernabeu.

Việc đặt niềm tin vào những HLV có hồ sơ bài bản, vững chãi và có lộ trình rõ ràng đã sớm bị gạt bỏ sau quyết định sa thải Alonso. Cậu ấy từng là niềm khao khát của cả châu Âu khi mới đến, nhưng đã bị CLB “ngấu nghiến” trong thời gian kỷ lục. Ở Real, chiến thắng phải đến ngay hôm nay, chứ không phải ngày nọ, ngày kia. “Thói hư” văn hóa ấy giờ đã trở thành một luật định bất thành văn.

Phía trước là hai tháng để Real cảm thấy tự ăn năn. Bởi lẽ, việc phải thi đấu mà không còn mục tiêu chẳng khác nào một án phạt. Nhưng đó cũng là cơ hội để suy ngẫm. Các cầu thủ không còn gì để nói, và Arbeloa coi như đã khép lại chương sự nghiệp tại đây. Tất cả đều là nạn nhân của kết quả, thứ giáo điều tuyệt đối trong bóng đá.

Tuy nhiên, tại một cỗ máy chuyên “xuất xưởng các kịch bản” như Real, sân khấu không bao giờ được phép để trống. Bây giờ, chỉ Perez mới có thể lấp đầy khoảng trống đó, bằng những quyết định thúc đẩy một cuộc đại tu sâu rễ bền gốc.

Hoàng Thông (theo El Pais)