Những ông bố mượn rượu ‘tìm lối về’ cho con

Tại một quán nhậu (izakaya) ở thành phố Ebina, tỉnh Kanagawa vào tối thứ 7, một nhóm 8 người đàn ông ngồi quanh bàn tiệc. Họ đều có con cái đang từ chối đến trường. Nhóm mang tên “Oyaji-no-Kai” (Hội những người cha), duy trì họp mặt hai tháng một lần để chia sẻ khó khăn và tìm cách xây dựng cuộc sống gia đình ổn định.

Tại Nhật Bản, các hội nhóm hỗ trợ trẻ nghỉ học xuất hiện nhiều nhưng thành viên chủ yếu là nữ giới. Những tổ chức dành riêng cho người cha như Oyaji-no-Kai rất thưa thớt.

Ông Hirotsugu Yoshizawa, 70 tuổi, người sáng lập nhóm vào năm 2024 cho biết, việc giới hạn thành viên là nam giới giúp họ dễ dàng bộc bạch những vấn đề cá nhân mà không e ngại định kiến. “Đàn ông thường khó thừa nhận sự yếu đuối. Mượn không khí của quán nhậu giúp họ dễ mở lòng hơn”., ông nói.

Một thành viên trong nhóm chia sẻ việc gia nhập Oyaji-no-Kai đã giúp ông thay đổi góc nhìn. Con trai ông bắt đầu nghỉ học từ cuối cấp tiểu học. Thời điểm đó, ông vừa chịu áp lực công việc vừa đối mặt với sự né tránh của con khi về nhà. “Tôi từng thấy không nơi nào thư giãn, dù ở nhà hay ra ngoài”, ông kể.

Nhờ lắng nghe chia sẻ từ những người cùng hoàn cảnh, ông học được cách thấu hiểu. Sau một năm im lặng, con trai ông đã bắt đầu phản hồi lại lời cha.

Tại bàn nhậu, những người cha khác cũng lần lượt kể câu chuyện gia đình mình. Có người phân vân giữa việc chủ động khuyên bảo hay để con yên tĩnh, người khác thừa nhận bản thân đang bế tắc vì chưa tìm ra cách giải quyết. Việc chia sẻ giúp giải tỏa áp lực, nhiều người đã khóc ngay tại bàn.

Theo khảo sát của Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản năm 2024, cả nước có 353.970 học sinh tiểu học và trung học nghỉ học từ 30 ngày trở lên. Số lượng trẻ nghỉ học đã gia tăng năm thứ 12 liên tiếp. Khảo sát cũng ghi nhận 769.022 trường hợp bắt nạt học đường, trong đó có 1.405 vụ việc nghiêm trọng gây thương tích hoặc khiến trẻ nghỉ học dài ngày.

Việc từ chối đến trường kéo dài làm tăng nguy cơ trẻ trở thành “hikikomori” (người sống ẩn dật). Năm 2022, Văn phòng Nội các ước tính Nhật Bản có khoảng 1,46 triệu người rơi vào hoàn cảnh này.

Theo bác sĩ tâm thần học Tamaki Saito, chuyên gia hàng đầu Nhật Bản về hiện tượng hikikomori, tình trạng rút lui xã hội của người trẻ thường gắn liền với cấu trúc gia đình đặc thù: mối quan hệ mẹ – con quá gắn bó hoặc phụ thuộc, đi kèm với sự vắng bóng của người cha về mặt thể chất lẫn cảm xúc.

Các báo cáo lâm sàng cũng ghi nhận, sự đứt gãy kết nối với người cha khiến trẻ mất đi một điểm tựa quan trọng để bước ra thế giới bên ngoài. Thậm chí, ngay cả khi người cha có mặt ở nhà nhưng không biết cách phục hồi mối quan hệ này, sự khép kín của trẻ sẽ càng trở nên trầm trọng và bế tắc.

Bác sĩ Saito nhấn mạnh, việc thay đổi động lực học gia đình, giảm bớt các hành vi vô tình dung túng cho sự rút lui của trẻ và cải thiện giao tiếp từ phía cha mẹ là bước cốt lõi để bắt đầu quá trình chữa lành.

Chính vì vậy, sự xuất hiện của những hội nhóm như Oyaji-no-Kai đánh dấu một sự dịch chuyển văn hóa gia đình đáng chú ý. Theo quan niệm truyền thống của xã hội Nhật Bản, nam giới thường gánh vác áp lực kinh tế và gắn chặt với các cuộc nhậu xã giao (nomikai) sau giờ làm, phó mặc việc giáo dục và chăm sóc con cái cho người vợ.

Việc các ông bố chủ động bước ra khỏi những bàn nhậu thù tiếp thông thường để ngồi lại với nhau, thừa nhận sự bế tắc và tìm cách hàn gắn với con cái là một bước tiến lớn. Hành động này không chỉ gạt bỏ định kiến “đàn ông không được bộc lộ sự yếu đuối”, mà còn cho thấy người cha đang chủ động nhận trách nhiệm, cùng vợ tháo gỡ “hệ thống hikikomori” từ bên trong để đưa con trở lại với xã hội.

Ông Yoshizawa cho biết mục tiêu của nhóm là tạo không gian để các ông bố sắp xếp lại suy nghĩ. “Cha mẹ cần môi trường bình tâm để giúp trẻ nạp lại năng lượng tại nhà”, ông nói.

Ông hy vọng mô hình này sẽ lan rộng khắp Nhật Bản, trở thành điểm tựa cho các gia đình đối mặt với thách thức.

Minh Phương (Theo Mainichi)