Vẹo cột sống vì tật ‘chân thấp chân cao’

Bệnh nhân bị vẹo cột sống từ tuổi dậy thì nhưng không phát hiện sớm. Theo thời gian, cột sống cong hình chữ C với góc Cobb 41 độ, thuộc mức nặng. Nguyên nhân là chân phải ngắn hơn chân trái 8 mm, khiến khung chậu lệch.

Sự lệch này khiến cơ thể phải tự điều chỉnh bằng cách làm cột sống cong sang trái để giữ thăng bằng. Sau 30 buổi điều trị kết hợp nhiều phương pháp, vóc dáng chị cải thiện rõ rệt, đồng thời rèn luyện được tính kỷ luật, lấy lại sự tự tin và thái độ sống tích cực hơn.

Bác sĩ Calvin Q. Trịnh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng và hình thể HMR, cho biết vẹo cột sống do chân ngắn chân dài, khung chậu nghiêng ngày càng phổ biến ở thanh thiếu niên. Nguyên nhân có thể do chênh lệch chiều dài xương hoặc lệch chức năng như bàn chân bẹt, gối chữ X, gối quá duỗi.

Theo bác sĩ, khung chậu là “nền móng” của cột sống, “móng nghiêng tường sẽ nứt, cột sẽ vỡ”. Khi nền tảng cơ thể mất cân bằng, cột sống sẽ phải cong để giữ trọng tâm. Vì vậy, chỉ nắn chỉnh lưng là chưa đủ, theo thời gian cơ thể sẽ tự uốn cong cột sống trở lại. Điều quan trọng là đưa hai chân về cân bằng để cơ thể ổn định lâu dài.

Trước đây, điều trị vẹo cột sống chủ yếu bằng tập luyện và đeo nẹp để hạn chế tiến triển. Hiện nay, nhiều kỹ thuật mới như sóng xung kích, xung điện, tiêm botox giúp cải thiện tình trạng co cứng cơ hiệu quả hơn. Đặc biệt, các phương pháp hiện đại có thể sửa chữa trực tiếp tật chân ngắn chân dài từ gốc, thay vì chỉ dùng giải pháp tạm thời là mang lót giày hay giày chỉnh hình một bên.

Nhờ điều trị đúng hướng, nhiều trẻ cải thiện rõ rệt. Đơn cử, bé gái 12 tuổi bị vẹo chữ S, đoạn ngực 56 độ, thắt lưng 32 độ. Sau 50 buổi điều trị, góc Cobb giảm hơn 8 độ, vóc dáng cân đối hơn và tự tin hơn. Hay bé trai bị vẹo cột sống do bàn chân bẹt, gối chữ X gây lệch chiều dài chân. Sau 30 ngày điều trị, độ vẹo ngực giảm 12 độ, cổ giảm 8 độ.

Theo bác sĩ Calvin, vẹo cột sống nên được can thiệp trước tuổi dậy thì để tránh tiến triển tăng tốc khi trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhanh. Trường hợp phát hiện sớm, chưa biến dạng xương, có thể cải thiện 10-20 độ trong 6 tháng, thậm chí trở về bình thường. Với ca nặng, đốt sống đã biến dạng, điều trị kéo dài nhiều năm và thường chỉ cải thiện tối đa 15-20 độ. Khi đó, mục tiêu là tái lập cân bằng cơ thể, giảm biến dạng để trẻ tự tin sinh hoạt.

Bác sĩ cũng đưa ra lời cảnh báo vẹo cột sống tuy không đe dọa tính mạng nhưng lại tàn phá nặng nề sức khỏe tinh thần. Trẻ dễ rơi vào tự ti, trầm cảm, đôi khi có những suy nghĩ tiêu cực. Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu lệch cơ thể, dáng đi, tư thế bất thường. Phát hiện càng muộn, điều trị càng khó và tốn kém.

Lê Phương