Cuộc mưu sinh của diễn viên quần chúng thời AI

Nắng chiều buông xuống những con phố vắng ở phim trường Hoành Điếm. Vài chiếc xe kéo nằm góc đường, xường xám phủ bụi trong tủ kính. Ở một góc, nữ streamer hét vào điện thoại: “Vé gia đình, một lớn một nhỏ chơi thoải mái 5 khu du lịch, chỉ 33 USD”.

Nhiều khách tham quan nói họ không ngờ Hoành Điếm – nơi từng được mệnh danh là “Hollywood phương Đông” lại có ngày lâm vào cảnh đìu hiu này.

Phim trường Hoành Điếm có hơn 100 trường quay và 80.000 diễn viên đăng ký. Nơi này từng sản xuất 1/4 số phim điện ảnh và 2/3 phim cổ trang của Trung Quốc. Nhưng hoạt động sản xuất phim tại đây giảm sút do tác động của AI.

Feifei, nhân viên văn phòng quê Giang Tô, đến Hoành Điếm làm diễn viên quần chúng từ sau Tết 2026. Cô cho biết mức lương cơ bản cho 10 giờ làm việc là 19 USD, sau khi trừ phí công hội còn 17 USD. Chi phí trang điểm, đi lại và trang phục chiếm phần lớn thu nhập. Nhóm của cô có hơn 100 người, trung bình mỗi người nhận vai một lần mỗi tuần.

Một diễn viên quần chúng kỳ cựu tính toán nếu may mắn làm đủ 20 ngày mỗi tháng, sau khi trừ tiền thuê nhà, ăn uống và hóa trang, số tiền còn lại chỉ đủ trả hóa đơn điện thoại. “Không bằng công nhân nhà máy”, cô nói.

Sau hai tháng, Feifei rời Hoành Điếm. “Trải nghiệm làm diễn viên kết thúc, tôi quay về làm công việc văn phòng”, cô nói.

Tương tự, Xiaolin, sinh viên tốt nghiệp ngành điện ảnh truyền hình năm ngoái, từng có thu nhập 28 USD mỗi ngày, sau đó tăng lên 100 USD. Có thời điểm cô nhận việc với thu nhập 1.400 USD/ngày. Vài tháng gần đây, các dự án phim người thật ngừng hoạt động khiến thu nhập của cô giảm về 0. “AI đang lấy đi công việc của nhiều người”, Xiaolin nói.

Ngay cả những người bám trụ lâu năm cũng đang chật vật tìm đường rút lui. Jinxia, diễn viên 50 tuổi, từng kiếm 140 USD mỗi ngày khi làm phim ngắn, hiện không có việc làm và cho biết dự định chuyển sang làm video thương mại điện tử. Nam diễn viên Ji Xingjun từng có thu nhập 2.800-4.200 USD một tháng nhờ các vai phụ, nay chỉ kiếm được 280-420 USD và chuyển sang giao đồ ăn.

Sự thay đổi này xuất phát từ bài toán chi phí của các đoàn làm phim. Các nhà sản xuất hiện trả khoảng 70 USD để mua quyền sử dụng khuôn mặt diễn viên nhằm huấn luyện AI. Việc ứng dụng công nghệ này giúp loại bỏ các khâu thử vai, sắp xếp lịch trình, trả cát-xê – những khoản vốn chiếm 40-60% ngân sách. Việc thuê bối cảnh, thiết bị, trang phục và đạo cụ cũng được cắt giảm.

Thời gian sản xuất một bộ phim ngắn rút từ nửa năm xuống vài ngày. Tháng 3/2026, phim ngắn “Hoắc Khứ Bệnh” gây chấn động khi sản xuất 80 tập trong 5 ngày với chi phí 420 USD.

Tuy nhiên, giới chuyên môn đánh giá việc sử dụng AI hiện chủ yếu áp dụng cho phân khúc phim ngắn, chi phí thấp. Các tác phẩm đầu tư lớn vẫn cần diễn xuất của con người.

Từ đầu năm 2026, Tổng cục Phát thanh và Truyền hình Trung Quốc nâng quy định mức vốn đầu tư tối thiểu cho phim ngắn lên 140.000-420.000 USD. Yêu cầu này buộc các nhà sản xuất phải tập trung vào chất lượng thay vì sử dụng AI để sản xuất hàng loạt.

Dù đang phải mặc áo giao hàng, nam diễn viên Ji Xingjun vẫn tin máy móc có giới hạn và cơ hội việc làm của mình chưa chấm hết. “AI có thể tạo ra bối cảnh hoành tráng nhưng không thể thay thế những biểu cảm mang tính con người”, anh nói.

Bảo Nhiên (Theo QQ)