Hà Nội tiếp tục lùi thông qua đề án vùng phát thải thấp

Đây là lần thứ hai HĐND thành phố chưa xem xét thông qua đề án vùng phát thải thấp. Trước đó tại kỳ họp ngày 11/5, cơ quan này quyết định chưa đưa đề án ra xem xét do chưa bảo đảm đầy đủ thông tin và hồ sơ theo quy định.

Phó chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương cho biết đây là các chính sách có tác động lớn đến đời sống xã hội nên đã được tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và thẩm tra nhiều lần. Dù dự thảo đã tiếp thu nhiều góp ý, HĐND thành phố cho rằng cần tiếp tục đánh giá kỹ lưỡng, lấy thêm ý kiến người dân, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan để bảo đảm tính khả thi, công bằng và phù hợp thực tiễn.

Theo tờ trình của UBND TP Hà Nội, lộ trình triển khai vùng phát thải thấp vẫn giữ nguyên như dự thảo trước. Giai đoạn thí điểm từ ngày 1/7 đến hết năm 2026 thực hiện tại phường Hoàn Kiếm; năm 2027 mở rộng sang phường Cửa Nam; từ năm 2028 đến hết năm 2029 triển khai trên toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1.

Trong dự thảo mới, Hà Nội đề xuất thay đổi biện pháp áp dụng với xe ôm công nghệ sử dụng xe máy chạy xăng trong giai đoạn thí điểm từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, từ cấm lưu thông sang khuyến khích hạn chế hoạt động. Thành phố cũng bổ sung khoảng 6.422 tỷ đồng để triển khai các chính sách hỗ trợ giai đoạn 2026-2030.

Cùng với đề án vùng phát thải thấp, thành phố trình nghị quyết về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch. Theo dự thảo ban đầu, người dân thường trú hoặc tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên trong khu vực vành đai 1 được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền khi chuyển đổi phương tiện, với mức tối đa 5 triệu đồng đối với người dân thông thường, 15 triệu đồng với hộ cận nghèo và 20 triệu đồng với hộ nghèo.

Tuy nhiên, báo cáo thẩm tra của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường thuộc HĐND thành phố đề nghị làm rõ nguồn lực thực hiện, khả năng cân đối ngân sách cũng như đánh giá tính phù hợp của việc chuyển từ “cấm lưu thông” sang “khuyến khích hạn chế hoạt động” đối với xe ôm công nghệ. Ban cho rằng nội dung này cần được rà soát để bảo đảm thống nhất với Nghị quyết 57 của HĐND thành phố, trong đó quy định xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên nền tảng kết nối vận tải không được lưu thông trong vùng phát thải thấp.

Tiếp thu ý kiến thẩm tra, UBND thành phố cho biết đã bỏ đề xuất hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho người dân trong khu vực vành đai 1, đồng thời bỏ chính sách hỗ trợ chung về phí, lệ phí khi chuyển đổi phương tiện. Dự thảo hiện tập trung hỗ trợ các nhóm yếu thế như hộ nghèo, thông qua chính sách vay vốn, hỗ trợ lãi suất và khuyến khích sử dụng vận tải hành khách công cộng. Tổng kinh phí dự kiến sau điều chỉnh giảm từ 6.422 tỷ đồng xuống còn hơn 1.045 tỷ đồng.

Về đề xuất chuyển từ “cấm lưu thông” sang “khuyến khích hạn chế hoạt động”, UBND thành phố khẳng định đây không phải thay đổi chủ trương đã được HĐND thông qua mà chỉ là giải pháp áp dụng trong giai đoạn thí điểm. Thành phố sẽ tập trung tuyên truyền, rà soát dữ liệu phương tiện, phối hợp với các nền tảng gọi xe điều chỉnh thuật toán điều hướng, khuyến khích sử dụng phương tiện năng lượng sạch và đánh giá tác động thực tế trước khi triển khai đầy đủ các biện pháp theo lộ trình.

Sở Nông nghiệp và Môi trường – cơ quan chủ trì xây dựng đề án, cho biết đã tiếp thu ý kiến của các hiệp hội và doanh nghiệp nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế tác động đột ngột tới hoạt động vận tải, sinh kế của người lao động và nhu cầu đi lại của người dân trong khu vực thí điểm.

Theo UBND TP Hà Nội, việc xây dựng vùng phát thải thấp nhằm thực hiện Nghị quyết 57 của HĐND thành phố, trong bối cảnh chất lượng không khí tại Hà Nội có thời điểm suy giảm, đặc biệt ở khu vực trung tâm. Kết quả nghiên cứu giai đoạn 2023-2025 cho thấy giao thông là một trong những nguồn phát thải bụi mịn lớn nhất. Hiện thành phố có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó khu vực vành đai 1 có khoảng 450.000 xe.

Võ Hải