Hành trình định cư Mỹ của một gia đình Việt


“Bây giờ tôi mà quay về thì dang dở”, Phương Nhi, 31 tuổi, sống tại bang Illinois, Mỹ nói.

Năm 2004, bà Tô Thị Hồng (mẹ Nhi) ở phường Phú Định, TP HCM được chị ruột bảo lãnh sang Mỹ định cư theo diện F4 (chị em ruột bảo lãnh nhau). Hồ sơ cho phép chồng và các con dưới 21 tuổi độc thân đi kèm. Lúc đó, gia đình có 6 thành viên, gồm vợ chồng bà Hồng và bốn người con.

Sau 15 năm chờ đợi, năm 2019 hồ sơ của bà Hồng được duyệt nhưng ba người con đã quá tuổi đi kèm (31, 30 và 26 tuổi). Vợ chồng bà và cô con gái út Phương Nhi, 24 tuổi (được tính dưới 21 tuổi nhờ Đạo luật CSPA cho phép trừ thời gian hồ sơ chờ phê duyệt) đủ điều kiện định cư.


Hành khách tại sân bay quốc tế Miami ở bang Florida, Mỹ hồi tháng 8/2025. Ảnh: Reuters

Hành khách tại sân bay quốc tế Miami ở bang Florida, Mỹ, tháng 8/2025. Ảnh: Reuters

Để đưa ba người con còn lại sang Mỹ, vợ chồng bà Hồng nộp hồ sơ diện F2B (con trên 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân). Họ dự kiến chờ 5 năm, nhưng đến nay hồ sơ vẫn chưa hoàn tất.

Tại Mỹ, vợ chồng bà Hồng không biết tiếng Anh để giao tiếp, không nghề nghiệp và thu nhập. Họ phụ thuộc hoàn toàn vào tiền từ Việt Nam gửi sang.

Ban đầu, bà Hồng thích không khí trong lành, yên tĩnh của nước Mỹ, nhưng sự hào hứng dần phai. Hàng ngày, bà đi bộ một vòng công viên rồi về nấu ăn, cuối tuần chờ con chở đi siêu thị châu Á. Chồng bà, ông Minh, nhiều lần học lái xe nhưng đều bỏ dở vì sợ tốc độ cao trên cao tốc. Không có bằng lái, ông ví mình như “người mất chân”. Nơi họ sống thưa dân và hiếm người Việt.

Cách đây bốn năm, người chị đứng đơn bảo lãnh qua đời vì ung thư khiến động lực ở lại Mỹ của vợ chồng bà Hồng không còn như trước. Cứ khoảng 6 tháng, họ lại bay về Việt Nam. Việc về nước liên tục cùng khoảng thời gian mắc kẹt gần một năm ở Việt Nam năm 2021 vì Covid-19 , ông bà không đủ thời gian tối thiểu 30 tháng cư trú liên tục tại Mỹ để có thể thi lấy quốc tịch.

Về phần Phương Nhi, sau khi bỏ dở chương trình thạc sĩ tại Việt Nam cô học lại bằng đại học chuyên ngành marketing trong hai năm để tìm việc. Sau giờ làm, cô chỉ xem phim, đọc truyện.

Ba anh chị của Nhi ở lại Việt Nam hơn 20 năm qua không dám kết hôn vì sợ ảnh hưởng đến việc xét duyệt hồ sơ định cư.

Nhớ Việt Nam, Phương Nhi muốn về nước. Nhưng cuối năm 2022, luật sư thông báo hồ sơ của ba anh chị em đã bước vào giai đoạn xử lý tại Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC). Cô tiếp tục ở lại Mỹ chờ đợi.

Tình cảnh của gia đình Nhi không hiếm gặp trên các hội nhóm của những người chuẩn bị di cư Mỹ. Dữ liệu năm 2025 của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ghi nhận khoảng 2,4 triệu đơn I-130 (công dân hoặc thường trú nhân Mỹ bảo lãnh người thân sang định cư) đang chờ xét duyệt.

Nghiên cứu của Viện Cato (Mỹ) chỉ ra thời gian chờ trung bình cho các diện bảo lãnh gia đình tăng từ 4 năm 3 tháng (năm 1991) lên 8 năm 1 tháng (năm 2018). Trong đó, diện F4 có thời gian chờ lâu nhất, trung bình 14 năm 7 tháng. Chờ đợi khiến nhiều người bỏ lỡ các cột mốc quan trọng cuộc đời như học hành, kết hôn, sinh con, chăm sóc cha mẹ.

Lý giải nguyên nhân nhiều gia đình chấp nhận đánh đổi hàng chục năm chờ đợi, báo cáo của Trung tâm Phát triển Toàn cầu (CGD) chỉ ra yếu tố “phần thưởng vị trí địa lý” (place premium). Theo chuyên gia kinh tế Michael Clemens từ CGD, với cùng trình độ và kỹ năng, người lao động làm việc tại Mỹ có thể đạt mức thu nhập cao gấp 3 đến 5 lần so với ở quê nhà.

Tương lai của thế hệ sau cũng là động lực lớn đối với các bậc phụ huynh. Nghiên cứu của Trung tâm Pew (Pew Research Center) cho biết phần lớn người nhập cư coi nước Mỹ là nơi cung cấp cơ hội (social mobility) để con cái họ thăng tiến. Phân tích từ Viện Chính sách Di cư (MPI) cũng ghi nhận việc sở hữu thẻ xanh giúp học sinh được học miễn phí tại hệ thống trường công lập (từ mẫu giáo đến lớp 12) và hưởng mức học phí đại học thấp hơn nhiều so với du học sinh quốc tế.

Bên cạnh đó, các chuyên gia từ Trung tâm Nghiên cứu Di cư (CMS) đánh giá hệ thống an sinh xã hội và mạng lưới chăm sóc y tế dài hạn, tiêu biểu như chương trình Medicare, là yếu tố quan trọng tạo ra sự bảo đảm an toàn cho người nhập cư khi bước vào tuổi xế chiều.


José Latour trong một buổi hội thảo về di trú ở TP HCM. Ảnh: Nhân vật cung cấp

José Latour trong một buổi hội thảo về di trú ở TP HCM. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ông José Latour, Luật sư trưởng của Văn phòng Luật di trú LatourLaw, trụ sở ở TP HCM, cho biết nhóm hồ sơ toàn cầu diện F4 hiện mới giải quyết đến các đơn nộp trước năm 2008.

“Trong nền văn hóa coi trọng gia đình như Việt Nam, sự chậm trễ này tạo ra áp lực lớn”, luật sư nói. Trong 33 năm hỗ trợ các gia đình chuẩn bị hồ sơ định cư Mỹ, ông từng chứng kiến nhiều người phải hoãn việc học của con, hoãn nghỉ hưu, đám cưới hay lễ tốt nghiệp. “Họ không biết mình nên chờ đợi cơ hội định cư hay từ bỏ để ổn định cuộc sống tại quê nhà”, ông José Latour nói.

Ông dẫn chứng trường hợp một người cha nộp hồ sơ diện F4, luôn giữ tâm thế sẵn sàng lên máy bay nên dừng mọi kế hoạch đầu tư dài hạn tại Việt Nam với hy vọng các con được sang Mỹ học tập. Khi người cha được cấp thị thực, con ông đã quá 21 tuổi nên không đủ điều kiện đi kèm. Người con này rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc chờ khiếu nại để giữ cơ hội định cư Mỹ hay kết hôn ở Việt Nam để ổn định cuộc sống.

Từ thực tế trên, đại diện LatourLaw khuyên các gia đình nên chủ động chuẩn bị kế hoạch học tập, nghề nghiệp và tài chính theo kịch bản thời gian chờ kéo dài, thay vì phụ thuộc vào mốc xét duyệt của cơ quan di trú.

Ông José Latour tin rằng Mỹ quy trình xử lý hồ sơ bảo lãnh gia đình của Mỹ sẽ hiệu quả hơn trong vài năm tới.

* Tên nhân vật trong bài đã đổi.

Ngọc Ngân

Ngày xuất bản:

4 THÁNG 06, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Xin nhãn hàng tài trợ để giảm chi phí đám cưới

Đối mặt chi phí hôn lễ lên tới hàng trăm nghìn tệ, nhiều cặp vợ chồng Trung Quốc chủ động liên hệ nhãn hàng xin tài trợ đồ ăn, quà tặng để giảm gánh nặng tài chính.

22 THÁNG 11, 2026

Thuê hay mua nhà giúp người ở hạnh phúc hơn?

Nhiều nghiên cứu cho thấy mua nhà không giúp người ở hạnh phúc hơn, bởi gánh nặng trả góp và sự ổn định chỗ ở mới là yếu tố chi phối tâm lý.

22 THÁNG 11, 2026

Khán giả kín ba tầng trung tâm thương mại tại ngày hội bóng rổ

Hà NộiHàng nghìn khán giả tập trung quanh sân bóng rổ và đứng kín các tầng sảnh Aeon Mall Hà Đông để theo dõi Wren Evans biểu diễn, giao lưu tại VYB 3×3 Festival, chiều 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Nhân viên văn phòng thành triệu phú nhờ làn sóng AI

Cơn sốt AI giúp một số nhân viên văn phòng Mỹ và Hàn Quốc nắm giữ khối tài sản hàng triệu USD nhờ cổ phiếu và tiền thưởng.

22 THÁNG 11, 2026

Chôn thân máy bay Boeing làm hầm trú ẩn

AnhKỹ sư Dave Billings chi 5.400 USD mua thân máy bay Boeing 737 chôn trong vườn nhà, mở rộng hầm trú ẩn ngầm đã xây suốt 11 năm.

21 THÁNG 11, 2026