Chủ tịch Coteccons: Chúng tôi không muốn cạnh tranh bằng mọi giá

Từ khi tiếp quản vị trí Chủ tịch Hội đồng quản trị Coteccons (CTD), ông Bolat Duisenov đã liên tục đưa ra những phát ngôn nêu rõ tham vọng thay đổi cách ngành xây dựng vận hành. Ông muốn phá vỡ những quy luật cũ kỹ của một ngành nghề vốn bị gắn mác là truyền thống và thâm dụng lao động.

Chia sẻ trong buổi đối thoại với cổ đông chiều nay, ông Bolat Duisenov cho rằng nhiều năm qua, ngành xây dựng luôn vận hành trong bối cảnh “luôn chạy để sinh tồn”, tập trung vào việc tìm mọi cách để doanh nghiệp tồn tại. Trong trạng thái khá bản năng đó, khó để các doanh nghiệp tập trung vào việc kiến tạo giá trị, phát kiến hay đổi mới sáng tạo mang tính đóng góp cho ngành.

Thực tế, ngành xây dựng Việt Nam thường vận hành theo kiểu bỏ thầu giá thấp nhất để giành dự án, dẫn đến việc nhà thầu chính ép giá nhà thầu phụ, khiến chuỗi cung ứng bị tổn thương. Đây là lối tư duy từng được ông Bolat gọi là “zero-sum game” – nếu bạn thua, tôi thắng và ngược lại. Trong bối cảnh lợi nhuận xây dựng chỉ đạt quanh 2%, ông cho rằng lối tư duy này khiến toàn ngành luẩn quẩn trong trò chơi có tổng bằng 0.

Xác định là người dẫn dắt ngành, lãnh đạo Coteccons cho biết sẽ thúc đẩy những thay đổi trong ngành ngay từ chính doanh nghiệp của mình. Công ty tập trung nguồn lực để tự thực hành việc đề cao tinh thần minh bạch, tuân thủ các quy định, đồng thời vận dụng công nghệ mới để xây dựng nhiều công trình xanh hơn. Bên cạnh đó, nhà thầu này cũng quan tâm đến việc chăm sóc cộng đồng và đội ngũ người lao động. Từ đó, cùng với sự phối hợp của các đối tác, ông muốn góp phần thay đổi nhận thức, góc nhìn và cách tiếp cận trong ngành xây dựng.

Ngoài việc nâng cao chất lượng, lãnh đạo Coteccons còn “mơ” đến việc cải thiện vị thế của người lao động ngành xây dựng trong mắt xã hội. Ông nhắc lại nhiều năm về trước, kỹ sư xây dựng là một trong những công việc được nhiều người trẻ thích thú, thậm chí ao ước. Tuy nhiên, theo sự phát triển của xã hội, nhiều người trẻ ngày nay lại hướng sự chú ý vào các ngành nghề khác. Do đó, Coteccons hướng tới việc xây dựng chính sách nhân sự đủ hấp dẫn và cạnh tranh để lấy lại vị thế vốn có của nghề này.

Chia sẻ thêm về tham vọng trên, Phó tổng giám đốc Trần Ngọc Hải nói theo quan sát của ông suốt 20 năm trong ngành, xây dựng ở Việt Nam hoạt động rất phân mảnh. Đa số doanh nghiệp làm việc theo tư duy “một sống, một còn” với biên lợi nhuận mỏng và nhiều rủi ro. Để thay đổi luật chơi này, CTD nung nấu tạo ra quy trình vận hành với tư duy mới, đề cao phát triển bền vững.

“Chúng tôi cũng muốn gửi đi thông điệp: không nên cạnh tranh một cách gay gắt, mà cùng nhau định nghĩa lại ngành xây dựng một cách lành mạnh hơn”, ông nói.

Một cổ đông gợi nhắc về đề Văn năm nay hỏi làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”. Cụ thể, nhiều người nghĩ Steve Jobs chỉ thuộc về lĩnh vực công nghệ, nhưng di sản lớn nhất của ông ấy là tinh thần “tái định nghĩa một ngành công nghiệp”. Đó cũng là giấc mơ và tham vọng mà CTD đang theo đuổi.

Người này hỏi liệu Coteccons có muốn trở thành một “Apple của ngành xây dựng” tại Việt Nam hay không. Đáp lời, ông Bolat cho rằng doanh nghiệp này chưa đủ khả năng so sánh với đế chế công nghệ của Steve Jobs. Song, điểm có thể liên tưởng giữa hai doanh nghiệp là ở sự sáng tạo không ngừng. Apple tự hào khi mỗi năm ra mắt một mẫu iPhone mới, còn Coteccons tự hào về số tấn bê tông mà nhà thầu này đã góp phần dựng xây các công trình lớn của đất nước

Nhìn ở góc độ rộng hơn, theo người đứng đầu CTD, những phát kiến và đổi mới sáng tạo chỉ có thể nảy sinh khi các doanh nghiệp hợp tác và đồng hành cùng nhau. Dù việc này tốn thời gian và công sức, nếu chung tay, ngành xây dựng có thể thay đổi dần và tốt lên mỗi năm.

“Một cánh én không thể làm nên mùa xuân, tôi không muốn trở thành một Steve Jobs hay một Elon Musk riêng lẻ”, ông Bolat nói.

Sau đó, một cổ đông cũng nêu thắc mắc về sức chống chịu của CTD trước tình hình cạnh tranh gay gắt về nhân công trong ngành xây dựng. Phó tổng giám đốc Nguyễn Chí Thiện cho rằng cạnh tranh lao động là điều hiện hữu trong ngành từ bấy lâu nay, nhưng CTD tự tin vào khung thu nhập và thưởng “rất cạnh tranh” cùng môi trường lao động an toàn, lành mạnh.

Song song đó, việc chuẩn hóa quy trình vận hành cũng được ban lãnh đạo Coteccons xác định là một lợi thế của doanh nghiệp. Trong giai đoạn biến động giá nguyên vật liệu gần đây, nhờ hệ thống quản trị rủi ro, quy trình đấu thầu, mua sắm và quản lý dự án được chuẩn hóa, cùng khả năng thực hiện các dự án có độ phức tạp cao, CTD cho biết họ duy trì hiệu quả kinh doanh tốt hơn so với mặt bằng chung.

Năm tài chính 2026 (kết thúc vào ngày 30/6 sắp tới), Coteccons ước đạt hơn 30.000 tỷ đồng doanh thu, tăng khoảng 30% so với năm trước và vượt kế hoạch đã đề ra. Lợi nhuận dự kiến tăng khoảng 50%.

Công ty đang có giá trị đơn hàng tồn đọng (backlog) rất lớn, đạt gần 65.500 tỷ đồng tính đến cuối tháng 3, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Theo ông Trần Ngọc Hải, lượng backlog này đủ cho 2-3 năm tới. Song, CTD đang muốn hướng cơ cấu backlog thiên về chất lượng hơn là tăng trưởng nhanh.

Theo đó, Coteccons không chỉ tìm kiếm các dự án mang lại doanh thu và lợi nhuận tốt mà còn ưu tiên những công trình có độ khó cao nhằm nâng cao năng lực đội ngũ. Dự án nhà máy Lego là ví dụ điển hình khi không chỉ đóng góp vào kết quả kinh doanh mà còn giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm để tham gia các dự án quốc tế và công nghệ cao trong tương lai.

Tất Đạt