‘Toy Story 5’ dấy lên tranh cãi về đồ chơi AI


Hơn hai thập niên, phim Toy Story (Câu chuyện đồ chơi) của Pixar xây dựng thế giới nơi đồ chơi sống nhờ tình yêu và trí tưởng tượng của trẻ. Ở phần mới Toy Story 5, vấn đề được đảo ngược.

Khi bộ phim sẽ công chiếu ở Mỹ vào ngày 19/6, trên nhiều diễn đàn phim, một bộ phận khán giả tranh luận quanh tình tiết của trailer phim: Chiếc máy tính bảng có tích hợp AI tên Lilypad, nhanh chóng thu hút sự chú ý của nhân vật Bonnie. Cô bé đã bỏ mặc đồ chơi truyền thống và đắm mình vào màn hình để trò chuyện, khám phá nội dung trên mạng cùng Lilypad. Bộ phim đưa góc nhìn: Điều gì xảy ra khi món đồ chơi không còn cần trẻ có những hình dung riêng, vì nó đã có thể tự nói, phản hồi và thu hút sự chú ý của trẻ?

Trailer 'Toy Story 5'

 
 

Trailer của “Toy Story 5” được lấy cảm hứng cho chủ đề bàn luận: ảnh hưởng của đồ chơi tích hợp AI đến sự phát triển của trẻ. Nguồn: Disney Vietnam

Theo NY Post, AI ngày càng hiện diện trong đời sống học tập và giải trí của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, trẻ em phát triển trí tuệ cảm xúc, khả năng ngôn ngữ và sự linh hoạt trong tư duy thông qua quan hệ với người thật, trải nghiệm và cảm xúc thực tế, không phải thông qua cỗ máy được lập trình để mô phỏng hoạt động của con người.

Khác với đồ chơi truyền thống, nhiều đồ chơi AI được thiết kế để duy trì sự chú ý và gắn bó về mặt cảm xúc. Chúng có vẻ như đang hỗ trợ học tập và kích thích trí tò mò của trẻ, nhưng thực ra chúng như nước tăng lực, thứ nước uống thường bị cho là chỉ cung cấp năng lượng rỗng, thiếu dinh dưỡng. Emily Goodacre – nhà tâm lý học phát triển tại Khoa Giáo dục Đại học Cambridge, cho rằng: “Món đồ chơi không thể đoán được những gì trẻ đang làm là giả vờ. Một đứa trẻ có thể nói: ‘Nhìn này, mình có một món quà’ và nó có thể phản hồi: ‘Tôi không thấy món quà nào cả. Tôi không có mắt’. Một người lớn, ngay cả khi nhắm mắt, vẫn có thể hiểu và hòa mình vào trò chơi giả vờ của đứa trẻ, điều mà một cỗ máy không bao giờ làm được”.


Những chú thú bông tích hợp trí tuệ nhân tạo dễ thương tên Grem, Grek và Gabbo (từ trái qua phải) do công ty Curio Interactive sản xuất. Ảnh: gagadget

Những chú thú bông tích hợp trí tuệ nhân tạo dễ thương tên Grem, Grek và Gabbo (từ trái qua phải) do công ty Curio Interactive sản xuất. Ảnh: gagadget

Không chỉ làm đứt mạch tưởng tượng, lạm dụng đồ chơi có tích hợp AI có thể khiến trẻ giảm tương tác xã hội. Theo các nhà nghiên cứu, những món giải trí tích hợp AI dành cho trẻ nhỏ hiện tại gặp trục trặc khi đối mặt với hoạt động xã hội và chơi cùng trẻ.

Vào ngày 13/3, Cambridge công bố báo cáo của dự án AI in the Early Years (AI trong những năm đầu của trẻ) về những tác động của đồ chơi trí tuệ nhân tạo thế hệ mới đối với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Nghiên cứu chỉ ra rằng đồ chơi AI có thể nhầm lẫn cảm xúc và gặp khó khăn khi cùng trẻ chơi trò nhập vai với đối tượng là Gabbo – một thú bông tích hợp chatbot giọng nói do Curio Interactive phát triển.

Khi một đứa trẻ ba tuổi nói “Mình buồn” với người bạn AI, thay vì an ủi, món đồ chơi nghe nhầm và đáp rằng: “Đừng lo lắng. Tôi là một robot vui vẻ. Hãy tiếp tục cuộc hội thoại thú vị của chúng ta nào. Ta nên nói gì tiếp nhỉ?”, và chuyển chủ đề. Các nhà nghiên cứu cho rằng phản hồi này có thể gửi tới trẻ tín hiệu rằng nỗi buồn của bé không quan trọng.

“Vì những món đồ chơi này có thể nhầm lẫn cảm xúc hoặc đáp lời không phù hợp, trẻ em không nhận được niềm vui và an ủi vốn cần từ đồ chơi, và thậm chí sự ủng hộ về mặt tinh thần của người lớn”, bà Goodacre nhận định.

Mặt khác, trong bài bình luận trên NY Post, hai tác giả dẫn một nghiên cứu cho thấy khi phụ huynh cùng con chơi với nhau các đồ chơi điện tử tự phát âm, cha mẹ có xu hướng nói ít hơn với con”.


Mya, ba tuổi, và mẹ của cô bé, Vicky, đang chơi cùng với đồ chơi tích hợp AI Gabbo trong nghiên cứu của Đại học Cambridge. Ảnh: Khoa Giáo dục - Đại học Cambridge

Mya, ba tuổi, và mẹ của cô bé, Vicky, đang chơi cùng với đồ chơi tích hợp AI Gabbo trong nghiên cứu của Đại học Cambridge. Ảnh: Khoa Giáo dục – Đại học Cambridge

Các nhà nghiên cứu của đại học Cambridge không phủ nhận hoàn toàn tiềm năng tích cực của đồ chơi AI. Một số phụ huynh và nhà giáo dục cho rằng chúng có thể hỗ trợ trẻ luyện nói, đọc truyện hoặc tiếp xúc với ngôn ngữ mới. Tuy nhiên, những lợi ích này chỉ có ý nghĩa nếu sản phẩm được thử nghiệm với trẻ thật, có chính sách dữ liệu minh bạch và không được dùng để thay thế sự gắn kết giữa trẻ với người lớn.

Câu hỏi mà Toy Story 5 gợi ra không chỉ là nhân vật đồ chơi Woody và Buzz sẽ cạnh tranh ra sao với một thiết bị AI. Điều đáng nghĩ hơn là người lớn muốn công nghệ đứng ở đâu trong tuổi thơ của trẻ: Một công cụ hỗ trợ học tập, hay một người bạn thay trẻ trò chuyện và tìm kiếm an ủi.

Ngày nay, trong thế giới nơi đồ chơi biết nói, điều trẻ nhỏ cần nhất có thể vẫn là một món đồ đủ im lặng, đủ cho các em tưởng tượng, và một người lớn đủ kiên nhẫn lắng nghe các em.

Thảo Uyên (theo NY Post, Cambridge)

Ngày xuất bản:

18 THÁNG 06, 2026

Tin cập nhật 24H

Tổng thống Azerbaijan đến Hà Nội, bắt đầu thăm Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và phu nhân đến Hà Nội tối nay, bắt đầu chuyến thăm chính thức Việt Nam.

20 THÁNG 11, 2026

Bộ Nội vụ muốn giữ cách hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết linh hoạt

Trước đề xuất luật hóa nguyên tắc hoán đổi ngày nghỉ lễ, Tết để áp dụng hàng năm, Bộ Nội vụ cho rằng cách này khó phù hợp với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục.

20 THÁNG 11, 2026

Thủ tướng: Giảm áp lực để việc học mang lại cả niềm vui và tri thức

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh cần chung tay khắc phục bệnh thành tích, giảm áp lực để việc học thực sự mang lại niềm vui, tri thức và giá trị tốt đẹp.

20 THÁNG 11, 2026

Đà Nẵng hủy quy hoạch khu biệt thự 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà

Đà Nẵng hủy hai quyết định quy hoạch khu biệt thự rộng hơn 25,6 ha trên bán đảo Sơn Trà, từng được ông Văn Hữu Chiến ký phê duyệt vào năm 2011 và 2014.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam có thể gặp Indonesia ở vòng loại hai World Cup 2030

Việt Nam nằm ở nhóm hai, còn Indonesia ở nhóm ba trước lễ bốc thăm chia bảng vòng loại hai World Cup 2030 – khu vực châu Á.

20 THÁNG 11, 2026

Việt Nam trong nhóm thấp nhất U17 World Cup 2026

Với chiều cao trung bình 1,7505 m, Việt Nam đứng thứ 45 trong 48 đội tuyển dự U17 World Cup 2026, và thấp nhất bảng G.

20 THÁNG 11, 2026

Cầu thủ bị cấm 8 năm vì ném đá vào trọng tài

LĐBĐ Ecuador cấm John Michel Perlaza Salas tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá trong 8 năm, vì ném đá gây thương tích cho trọng tài biên Lenin Giovanni Ojeda Núñez.

20 THÁNG 11, 2026

Thầy dạy cờ vua trên YouTube nổi tiếng hơn cả Carlsen

Từng bị bạn bè bắt nạt vì đam mê cờ vua, Levy Rozman đang có hơn 8,6 triệu người đăng ký YouTube, nổi tiếng hơn nhiều kỳ thủ hàng đầu thế giới và được chơi cờ với những ngôi sao bóng đá như Harry Kane.

20 THÁNG 11, 2026

Công an Hà Nội thua ngược CLB mạnh nhất Malaysia

Hà NộiCông an Hà Nội sớm mở tỷ số, nhưng thua ngược Johor Darul Tazim 1-3 ở lượt hai bảng B Cup CLB Đông Nam Á 2026-2027.

20 THÁNG 11, 2026

Mỹ truy tố người phá hủy vận tải cơ 60 triệu USD

O’Corrain bị cáo buộc thực hiện cuộc tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào chiếc C-130H Mỹ tại Ireland, khiến vận tải cơ này bị phá hủy.

20 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Video AI ‘danh họa Frida Kahlo lái xe liều lĩnh’ bị chỉ trích

Video AI “Frida Kahlo lái xe liều lĩnh” của một hãng thời trang bị nói thiếu tôn trọng họa sĩ vì ngoài đời bà suýt chết sau tai nạn giao thông.

20 THÁNG 11, 2026

Sơn Tùng M-TP tham gia talkshow ở Mỹ

Ca sĩ Sơn Tùng M-TP kể kỷ niệm hợp tác nhiều ngôi sao, nỗ lực vì giấc mơ vươn ra quốc tế, khi trò chuyện với người dẫn chương trình bằng tiếng Anh.

20 THÁNG 11, 2026

‘Hàng cây hạt dẻ trổ hoa’ lập kỷ lục tranh đắt nhất của Van Gogh

Bức “Hàng cây hạt dẻ trổ hoa” (1890) được bán với giá 190,4 triệu USD, trở thành tranh đắt nhất của danh họa Hà Lan Vincent van Gogh.

20 THÁNG 11, 2026

Phim điện ảnh về anh hùng Võ Thị Sáu công bố diễn viên

Nghệ sĩ Ngọc Hiệp và dàn diễn viên gen Z xác nhận tham gia “Đất đỏ”, phim điện ảnh tái hiện cuộc đời anh hùng Võ Thị Sáu.

20 THÁNG 11, 2026

Khả Như nhận lời cầu hôn

Diễn viên Khả Như, 39 tuổi, cho biết nhận lời cầu hôn của Huỳnh Phương, đồng nghiệp kém cô 5 tuổi, sau nhiều năm quen biết.

20 THÁNG 11, 2026