Thế giới thiếu hụt 1,15 tỷ thùng dầu trong xung đột Trung Đông

Sau 4 tháng gần như bị phong tỏa, eo biển Hormuz được mở cửa trở lại khi Iran và Mỹ ký biên bản ghi nhớ trong tuần này. Trước đó, suốt thời gian xung đột, dầu mỏ gần như không thể rời khỏi Trung Đông, khiến thế giới thiếu hụt khoảng 1,15 tỷ thùng, theo tổng kết của Kpler.

Trước chiến sự, thị trường dầu toàn cầu dư cung lớn, giúp hấp thụ cú sốc nguồn cung ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, trạng thái này nhanh chóng biến mất và chuyển thành thiếu hụt, khi các tàu dầu không thể di chuyển qua eo biển Hormuz.

Giá dầu Brent vì thế có thời điểm đạt đỉnh 126,41 USD mỗi thùng, buộc hàng loạt quốc gia mở kho dự trữ để hạ nhiệt thị trường. Theo Kpler, vài tháng qua, lượng tồn kho dầu toàn cầu đã giảm khoảng 190 triệu thùng.

Dự trữ dầu chiến lược của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990. Trong đó, kho dự trữ dầu khẩn cấp của Mỹ ở mức thấp nhất trong 43 năm.

Tại Cushing (bang Oklahoma) – trung tâm trung chuyển dầu quan trọng của Mỹ, lượng dầu tồn kho rơi xuống mức gây áp lực vận hành. Tình trạng giống như bình cà phê chỉ còn phần cặn dưới đáy, tức dầu vẫn còn trong bể chứa nhưng rất khó khai thác và vận hành đường ống.

Theo các nhà quản lý và giới phân tích, thỏa thuận Mỹ – Iran đạt được vào thời điểm rất quan trọng, khi thị trường dầu thế giới sắp đến ngưỡng giới hạn vận hành an toàn. “Chúng ta sẽ cạn dự trữ trong khoảng 4 tuần nữa”, Tổng thống Donald Trump phát biểu tại hội nghị G7 ở Versailles hôm 17/6.

Sau thông báo đạt thỏa thuận giá dầu Brent và WTI hiện đều xuống dưới 80 USD mỗi thùng. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo eo Hormuz mở lại không đồng nghĩa vấn đề lưu thông được giải quyết ngay lập tức.

Để dòng chảy năng lượng khôi phục, các bên cần rà phá thủy lôi, điều tàu rỗng trở lại, tái khởi động các mỏ và mất thêm thời gian vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, cũng như thị trường tiêu thụ. Toàn bộ quá trình có thể kéo dài nhiều tháng.

Trong thời gian đó, thế giới có thể tiếp tục dựa vào lượng dự trữ còn lại. Bà Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu của RBC Capital Markets, nói rằng nhiều người đều nghĩ mọi chuyện đã kết thúc. “Vẫn còn một thách thức hậu cần rất lớn để đưa thị trường trở lại trạng thái như trước”, bà nói.

Theo kịch bản cơ sở của Ngân hàng Citi (Mỹ), xác suất 60% dòng chảy sẽ bình thường hóa bền vững, chuyển sang trạng thái dư cung và giá có xu hướng giảm trong 6-12 tháng tới, khoảng 60-65 USD mỗi thùng vào quý I/2027.

Tim Waterer, nhà phân tích thị trường chính tại KCM Trade, lưu ý để giá dầu xuống thấp hơn nữa, các nhà giao dịch cần thấy bằng chứng về việc lưu lượng vận chuyển hàng hóa tăng lên ở eo biển Hormuz. “Giá dầu Brent có thể dao động khoảng 75-90 USD trong ngắn hạn”, ông dự báo.

Theo tính toán của CNN, ngay cả khi nguồn cung dầu toàn cầu tăng thêm gần 5 triệu thùng mỗi ngày, thị trường cũng phải mất khoảng một năm để bù đắp 1,15 tỷ thùng dầu thiếu hụt trong giai đoạn chiến sự.

Nhu cầu dầu mỏ thế giới sẽ tăng lên mỗi ngày 113,3 triệu thùng mỗi ngày vào 2030 từ mức 105,1 triệu thùng năm 2025, theo OPEC.

Phiên An (theo CNN, Reuters)