Vì sao Pháp luôn có thủ môn mặc áo 16 ở World Cup?

16 là số áo được thủ môn mặc nhiều thứ năm tại World Cup 2026, sau các số 1, 12, 22 và 23. Trong đó, các thủ môn số 16 chịu ảnh hưởng từ Pháp.

Chỉ có 12 trong tổng số 145 thủ môn đăng ký ở giải mang áo số 16. Trong khi đó, có tới 31 thủ môn chọn số 12, 18 người mặc số 23, còn áo số 1 vẫn là lựa chọn áp đảo khi xuất hiện ở cả 48 đội tuyển.

Với đội tuyển Pháp, họ luôn có thủ môn mặc áo 16, kể từ lần đầu vô địch thế giới năm 1998 trên sân nhà. Khi đó, Fabien Barthez khoác áo số 16 và cùng Pháp lần đầu đăng quang. Hình ảnh thủ môn đầu trọc nâng Cup vàng đã gắn chặt với con số này, nhưng thực tế truyền thống ấy còn xuất hiện sớm hơn.

Barthez mặc áo số 16 ngay từ Euro 1996, khi anh còn là thủ môn dự bị sau Bernard Lama. Sau khi trở thành người gác đền số một, Barthez vẫn giữ nguyên số áo quen thuộc và biến nó thành một biểu tượng. Kể từ đó, mọi thủ môn tuyển Pháp tại World Cup đều tiếp nối truyền thống.

Barthez mang số 16 ở ba kỳ World Cup 1998, 2002 và 2006. Đến năm 2010, Steve Mandanda kế thừa số áo này. World Cup 2014, Stephane Ruffier tiếp tục mặc số 16. Mandanda trở lại với chính số áo ấy ở các kỳ World Cup 2018 và 2022. Đến World Cup 2026, Mike Maignan trở thành người tiếp theo. Như vậy, đã 8 kỳ World Cup liên tiếp, đội tuyển có thủ môn số 16.

Theo Denis Hurley, người điều hành tài khoản chuyên nghiên cứu số áo bóng đá SquadNos, truyền thống này bắt nguồn từ thời bóng đá quốc tế chỉ cho phép đăng ký 16 cầu thủ trong danh sách thi đấu.

Ở giai đoạn đó, nhiều đội tuyển để thủ môn dự bị mặc áo số 12, tức số liền sau đội hình xuất phát từ 1 đến 11. Tuy nhiên, Pháp lại chọn hướng ngược lại khi dành số cao nhất là 16 cho thủ môn dự bị.

Trên quốc tế, nhiều thủ môn từng sử dụng các số thấp nhất và cao nhất trong phạm vi cho phép, như số 1 và số 22, khi FIFA chỉ cho phép đăng ký tối đa 22 cầu thủ ở nhiều kỳ World Cup từ năm 1954 đến 1998.

Theo Bruno Colombari, Tổng biên tập trang thống kê lịch sử đội tuyển Pháp Chroniques Bleues, một cột mốc khác góp phần duy trì truyền thống này là Euro 1992.

Đó là giải đấu đầu tiên cầu thủ được in tên sau lưng áo. Kể từ đó, những tuyển thủ quan trọng dần gắn bó với số áo cố định, khiến hệ thống đánh số gần như “đóng băng”, đặc biệt với hai số dành cho thủ môn là 1 và 16.

Khi Barthez chiếm vị trí chính thức, anh không bao giờ đổi số áo. Các thế hệ kế tiếp cũng tiếp tục giữ nguyên truyền thống ấy. Maignan vì thế trở thành thủ môn bắt chính thứ hai của tuyển Pháp mặc áo số 16, sau Barthez.

Không chỉ đội tuyển quốc gia, bóng đá Pháp cũng duy trì quy ước này suốt nhiều năm. Theo Hurley, trước khi quy định thay đổi năm 2022, các thủ môn tại Ligue 1 gần như chỉ được đăng ký các số 1, 16 hoặc 30. Nếu cần bổ sung, họ mới sử dụng các số 40 hoặc 50.

Diễn biến chính trận Pháp 3-0 Thụy Điển ở vòng 1/16 World Cup 2026

Đó là lý do khi gia nhập PSG năm 2021, Gianluigi Donnarumma phải nhận áo số 50 vì Lionel Messi đã sở hữu số 30. Sau đó, thủ môn Italy chuyển sang số 99.

Cựu thủ môn Simon Pontdeme cũng xác nhận điều này như mặc định trong bóng đá Pháp. Khi ký hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với Niort, anh được khuyến khích chọn số 1 hoặc 16, nhưng quyết định giữ số 30 vì đó là số áo trong trận chuyên nghiệp đầu tiên.

Gaetan Poussin, hiện khoác áo Red Star ở Ligue 2, cũng trải qua hoàn cảnh tương tự. Anh bắt đầu sự nghiệp với áo số 16 tại Bordeaux, trước khi sang Tây Ban Nha thi đấu cho Zaragoza và chuyển sang số 13 – con số gắn với ngày sinh của anh.

Điều đó phản ánh sự khác biệt trong văn hóa đánh số áo giữa các quốc gia. Tại Tây Ban Nha, số 13 mới là lựa chọn phổ biến dành cho thủ môn dự bị, tương đương vai trò của số 16 tại Pháp. Ở World Cup 2026, thủ môn Joan Garcia của Tây Ban Nha cũng mặc áo số này.

Không chỉ Pháp, một số đội tuyển châu Phi cũng có xu hướng dành số 16 cho thủ môn, gồm Senegal, Algeria, Bờ Biển Ngà, Tunisia và CHDC Congo. Đây có thể là ảnh hưởng từ hệ thống bóng đá Pháp trong quá khứ.

Canada cũng có trường hợp tương tự với Maxime Crepeau. Thủ thành này sinh ra tại Quebec và trưởng thành từ lò đào tạo Montreal Impact, môi trường chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa bóng đá Pháp.

Xuân Bình (theo L’Equipe)