‘Hà Nội phải tiên phong xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu, sáng tạo’

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Hà Nội đi đầu xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu và sáng tạo; mạnh dạn thí điểm hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp công nghệ cao của Thủ đô.

Làm việc với Thành ủy Hà Nội chiều 8/7 về tình hình thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm, các giải pháp hoàn thành mục tiêu năm 2026 và triển khai Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận những kết quả thành phố đạt được trong bối cảnh triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn.

Theo ông, Hà Nội đã thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt và khát vọng phát triển, nhất là trong hoàn thiện thể chế, thúc đẩy hạ tầng, cải cách hành chính và tổ chức lại không gian phát triển. Tuy nhiên, thành phố cần nhìn thẳng vào những hạn chế khi tăng trưởng chưa đạt kịch bản đề ra, khoảng cách tới mục tiêu cả năm còn lớn; nguồn lực lớn của Thủ đô chưa được chuyển hóa đầy đủ thành tăng trưởng; hiệu quả lan tỏa của đầu tư công chưa tương xứng; khu vực kinh tế tư nhân chưa phát huy hết tiềm năng; động lực tăng trưởng mới chưa đủ tạo chuyển biến về cơ cấu kinh tế, trong khi nhiều điểm nghẽn về dân sinh và đô thị xử lý còn chậm.

Nhấn mạnh 6 tháng cuối năm có ý nghĩa quyết định, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Ban Thường vụ Thành ủy tập trung lãnh đạo thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá. Thành phố cần xây dựng lại kịch bản tăng trưởng theo từng ngành, lĩnh vực, địa bàn và dự án lớn; không thể điều hành bình quân, dàn đều hoặc chờ đến cuối quý mới đánh giá, mà phải theo dõi sát sao, xác định rõ chỉ tiêu đầu ra, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân.

Ông yêu cầu những việc tạo kết quả trong năm 2026 phải được triển khai quyết liệt, còn những nhiệm vụ tạo năng lực cho năm 2027 phải chuẩn bị trước về chính sách, nguồn lực, nhân lực và tổ chức thực hiện. “Tăng trưởng nhanh nhưng không được đánh đổi môi trường, chất lượng sống, an sinh xã hội và kỷ cương quản lý”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, Hà Nội phải làm một cuộc tổng rà soát thực chất về nguồn lực phát triển, gồm đất đai, tài sản công, vốn đầu tư, quỹ tái định cư, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nguồn nhân lực chất lượng cao, dữ liệu và khoa học công nghệ. Thành phố phải biết rõ nguồn lực nào đang hoạt động, nguồn lực nào sử dụng kém hiệu quả, nguồn lực nào đang “đóng băng”; ngành nào, lĩnh vực nào có thể tăng tốc, sản phẩm nào có thể thúc đẩy thì phải tập trung xử lý ngay.

Ông cho rằng giải phóng nguồn lực đang bị ách tắc là dư địa tăng trưởng lớn nhất của Hà Nội. Không thể để tình trạng “đóng băng nguồn lực”, chậm trễ, lãng phí cơ hội phát triển; không để trụ sở, đất công và công trình công cộng bị bỏ hoang trong khi thành phố còn thiếu nguồn lực cho giáo dục, y tế, văn hóa, nhà ở và hạ tầng đô thị.

Đối với các dự án trọng điểm, Hà Nội phải tập trung cao độ giải phóng mặt bằng, giải ngân đầu tư và triển khai; ưu tiên các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị, hạ tầng chống ngập, xử lý nước thải, chất thải rắn, nhà ở và các trục kết nối vùng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh giải phóng mặt bằng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, phải gắn với tái định cư, trường học, y tế, sinh kế và điều kiện sống tốt hơn cho người dân tại nơi ở mới.

Một số dự án trọng tâm của Hà Nội là cơ hội lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình triển khai và vận hành. Thành phố phải phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, trường học, bệnh viện và các thiết chế xã hội thiết yếu cùng với nhà ở, sân vận động, làng Olympic và các công trình dịch vụ; công khai, minh bạch quỹ đất, giá đất, nghĩa vụ tài chính và cơ chế điều tiết giá trị đất tăng thêm. Ngoài ra, Thủ đô cần ưu tiên tái định cư, tái thiết sinh kế và hạ tầng công cộng, đồng thời có phương án khai thác hiệu quả các công trình thể thao, văn hóa và thương mại.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Hà Nội phải phát huy mạnh hơn vai trò của khu vực doanh nghiệp, dịch vụ, thương mại, du lịch và tiêu dùng; tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Thủ đô phải đi đầu xây dựng nền kinh tế dựa trên tri thức, dữ liệu và sáng tạo; mạnh dạn thí điểm hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp công nghệ cao của Thủ đô.

Song song với phát triển kinh tế, thành phố cần tập trung giải quyết những vấn đề thiết yếu của người dân như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm không khí, xử lý nước thải và rác thải, an toàn thực phẩm, trật tự đô thị, trường học và bệnh viện. Không thể giải quyết tất cả trong thời gian ngắn, nhưng những vấn đề đã lựa chọn phải được xử lý đến nơi đến chốn, có kết quả đầu ra rõ ràng để người dân cảm nhận được sự thay đổi trong đời sống hằng ngày.

Đối với giáo dục, Hà Nội được yêu cầu chuẩn bị thật tốt năm học 2026-2027; chủ động rà soát nhu cầu trường lớp, giáo viên và cơ sở vật chất, nhất là tại các khu vực dân số tăng nhanh, các xã, phường mới và nơi có nhiều công nhân, người lao động; kiểm soát chi phí bất hợp lý cho phụ huynh; sắp xếp lại mạng lưới trường học; triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ bữa ăn bán trú, bảo đảm an toàn trường học, từng bước xây dựng trường học số và quan tâm hơn đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu Hà Nội tăng cường liên kết vùng, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương trong Vùng Thủ đô; chủ động đề xuất các cơ chế và dự án cần thiết, không để mỗi địa phương phát triển riêng lẻ, làm giảm hiệu quả đầu tư và sức lan tỏa của Thủ đô.

Ông nhấn mạnh Hà Nội phải hoàn thành cao nhất mục tiêu năm 2026, đồng thời chuẩn bị từ sớm cho năm 2027 và cả giai đoạn 2026-2030. Những nhiệm vụ quyết định tăng trưởng năm 2027 như danh mục dự án, vốn đầu tư, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, quy hoạch, quỹ đất và nhân lực phải được chuẩn bị ngay từ nửa cuối năm 2026, không để bước sang năm mới mới bắt đầu xử lý.

Kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị toàn hệ thống chính trị Thủ đô làm việc với tinh thần khẩn trương hơn nữa, trách nhiệm và quyết tâm cao nhất. Hà Nội phải tăng trưởng nhanh hơn nhưng chất lượng phát triển phải tốt hơn; hiện đại hơn nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa, bản sắc Thủ đô; giàu mạnh hơn nhưng mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển; đồng thời tiên phong tạo ra những mô hình mới, cách làm mới và động lực mới có sức lan tỏa cho cả nước.

Tiếp thu chỉ đạo, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội sẽ quyết tâm hành động với nỗ lực cao nhất, phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu về kinh tế – xã hội thành phố đã đặt ra trong năm 2026. Thành phố cũng sẽ tạo thế và lực nhằm tăng trưởng vững chắc trong giai đoạn tiếp theo, để người dân Thủ đô được thụ hưởng các thành quả của quá trình phát triển.

Trước đó, báo cáo tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết GRDP 6 tháng đầu năm tăng 8,22%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 250.000 tỷ đồng, tăng 14,1%; thu ngân sách đạt hơn 400.000 tỷ đồng, bằng 62,2% dự toán; giải ngân đầu tư công đạt hơn 63.000 tỷ đồng, tăng hơn 112% so với cùng kỳ. Thành phố cũng đã xử lý 39 trong tổng số 51 điểm ùn tắc giao thông, đứng đầu cả nước về tỷ lệ tốt nghiệp THPT và đứng thứ hai về điểm trung bình kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Dù vậy, Hà Nội đánh giá kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế, nguồn lực và các cơ chế đặc thù được Trung ương giao. Thành phố xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm 2026 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và không điều chỉnh theo hướng thấp hơn.

Lưu Quý