Những hiện tượng khác thường ở nơi chia đôi Trái Đất

Tại nơi được gọi là “Giữa Trái Đất” ở Ecuador, một số hiện tượng xảy ra như trứng đứng thẳng, nước xả không xoáy hay bóng người biến mất.

Cách thủ đô Quito của Ecuador khoảng 24 km về phía bắc, du khách có thể tìm thấy đài tưởng niệm Mitad del Mundo (Giữa Trái Đất). Một vạch sơn vàng chạy dọc lối đi bộ, chia đôi khối kiến trúc, biểu thị đường vĩ độ số 0. Đây là cách người Ecuador tự hào nói với thế giới về điểm đặc biệt nhất của họ: đường xích đạo.

Đường xích đạo là một đường vĩ tuyến ảo bao quanh chu vi Trái Đất ở vĩ độ 0. Đường này cách đều hai cực Bắc và cực Nam, đóng vai trò ranh giới phân chia hành tinh thành hai nửa Bắc bán cầu và Nam bán cầu.

Phép đo khoa học đầu tiên về đường xích đạo được thực hiện bởi một nhóm các nhà khoa học Pháp và Tây Ban Nha trong một cuộc thám hiểm vào thế kỷ 18, dẫn đầu bởi Charles Marie de La Condamine, Pierre Bouguer và Louis Godin. Khởi hành từ Pháp vào năm 1735, họ đến Quito vào năm 1736 – đi qua Colombia và Panama trên lộ trình.

Sau nhiều năm kiên trì đo đạc khoảng cách bằng phương pháp lượng giác lưới tam giác, họ đã chứng minh Trái Đất không phải là một hình cầu hoàn hảo mà phình ra ở xích đạo và hơi dẹt ở hai cực. Họ đã xác định được vị trí của đường xích đạo – một đường dài hơn 40.000 km bao quanh chu vi Trái Đất ở vĩ độ 0 độ, cách đều hai cực bắc và nam. Công trình Mitad del Mundo cũng được dựng lên để kỷ niệm cuộc thám hiểm này.

 

 

Điểm chia đôi Trái Đất

Vlogger Joe HaTTab từng tới “Giữa Trái Đất” và bất ngờ khi được hướng dẫn viên chỉ cho một số hiện tượng lạ chỉ xảy ra ở đây. Tại khu vực này, ai cũng có thể trở thành “bậc thầy về trứng” khi dễ dàng đặt quả trứng đứng thẳng dù không có điểm tựa.

Ngoài ra, khi xả, nước sẽ chảy thẳng, không xoay theo chiều kim đồng hồ như ở bắc xích đạo hoặc ngược chiều kim đồng hồ nếu ở nam xích đạo. Đây gọi là hiệu ứng Coriolis, hệ quả từ chuyển động tự quay và độ cong của Trái Đất. Theo đó, các vật thể chuyển động tự do ở Bắc bán cầu có xu hướng lệch về bên phải và ở Nam bán cầu lệch về bên trái. Tại vĩ độ 0 độ, hiệu ứng này không xảy ra. Đây là lý do các trận bão nhiệt đới bị suy yếu và tan rã khi chúng di chuyển quá gần đường xích đạo.

Theo Lonely Planet, các số liệu đo đạc sau này, sử dụng công nghệ GPS hiện đại, cho thấy vị trí chính xác của đường xích đạo thực tế nằm cách khoảng 240 m về phía bắc. Tuy nhiên, một số nhà khoa học cho rằng đường xích đạo nên được hình dung như một dải đất rộng hàng km do thực tế hai cực bắc và nam không hoàn toàn cố định. Ngoài ra, một số nhà khoa học cho rằng hiệu ứng Coriolis khó chứng minh bằng việc xả nước.

Dù còn nhiều tranh cãi xoay quanh tên gọi “Giữa Trái Đất”, đây vẫn là điểm đến hút khách ở Ecuador.

Du khách cũng nên ghé thăm Bảo tàng Mặt trời Intinan, cách Ciudad Mitad del Mundo chưa đầy 10 phút đi bộ. Những người mở bảo tàng tự nhận đây là vị trí đích thực của đường xích đạo. Bảo tàng có một số khu trưng bày tương tác và các hoạt động ngoài trời dựa trên các hiện tượng khoa học xích đạo.

Hoài Anh (Theo Joe HaTTab, Smithsonian, Lonely Planet)