Vì sao không uống rượu nhưng gan vẫn tổn thương?

Thừa cân, béo phì, ăn nhiều đường, chất béo, ít vận động, nhiễm virus hoặc mắc các bệnh chuyển hóa có thể gây tổn thương gan dù không uống rượu.

Nhiều người cho rằng chỉ người uống rượu bia mới có nguy cơ mắc bệnh gan, nhưng thực tế người không sử dụng đồ uống có cồn vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ, tăng men gan, thậm chí xơ gan. Những thói quen không lành mạnh trong ăn uống, sinh hoạt có thể âm thầm ảnh hưởng đến gan qua nhiều năm.

Đái tháo đường và rối loạn mỡ máu

Theo Times of India, gan có vai trò quan trọng trong việc điều hòa đường huyết và chuyển hóa chất béo. Vì vậy, những người mắc đái tháo đường type 2, tiền đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu có nguy cơ tổn thương gan cao hơn.

Ở người bị kháng insulin, gan tiếp tục sản xuất đường ngay cả khi cơ thể không cần, đồng thời tăng tổng hợp chất béo. Điều này khiến mỡ tích tụ trong gan làm bệnh tiến triển nhanh. Đây cũng là lý do nhiều người được phát hiện gan nhiễm mỡ cùng lúc với đái tháo đường hoặc cholesterol, triglyceride tăng cao.

Thừa cân, béo phì

Khi cơ thể tích tụ quá nhiều mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng quanh vùng bụng, lượng axit béo lưu thông trong máu sẽ tăng lên. Gan phải tiếp nhận, xử lý lượng chất béo này, khiến mỡ dần lắng đọng trong tế bào gan.

Người có vòng eo lớn thường có nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn người có cân nặng bình thường. Giảm được khoảng 5-10% trọng lượng cơ thể, lượng mỡ trong gan, tình trạng viêm gan có thể cải thiện.

Ít vận động

Theo WebMD, hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng đường, chất béo để tạo năng lượng. Khi ít vận động, năng lượng dư thừa sẽ được chuyển thành chất béo dự trữ, trong đó một phần tích tụ tại gan. Ngoài ra, lối sống ít vận động còn làm tăng nguy cơ béo phì, kháng insulin và rối loạn chuyển hóa – những yếu tố có liên quan chặt chẽ đến bệnh gan nhiễm mỡ.

Ăn nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn

Khi tiêu thụ nhiều nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo hoặc thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung, gan sẽ chuyển lượng đường dư thành triglyceride để dự trữ. Nếu quá trình này diễn ra liên tục, chất béo sẽ tích tụ nhiều trong gan.

Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Ăn thực phẩm này thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ béo phì, thúc đẩy gan nhiễm mỡ và tăng men gan, theo Eating Well.

Thuốc và thực phẩm chức năng

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa hầu hết các loại thuốc. Một số thuốc như thuốc giảm đau, thuốc điều trị lao, kháng sinh có thể gây độc cho gan nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định của bác sĩ. Người bệnh tự ý dùng thuốc nam, thuốc bắc hoặc thực phẩm chức năng “bổ gan”, “giải độc gan” cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Viêm gan do virus

Viêm gan B, C là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ gan và ung thư gan. Nhiều người mang virus trong nhiều năm nhưng không có biểu hiện bất thường. Trong thời gian đó, virus vẫn âm thầm gây viêm, phá hủy tế bào gan.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)