Nợ mà không có tiền trả, phải làm gì để tránh bị đi tù?


Nợ mà không có tiền trả, phải làm gì để tránh bị đi tù?

Tôi vay của người quen 300 triệu đồng và đã đến thời hạn thanh toán theo thỏa thuận; tuy nhiên, tôi đang gặp khó khăn về tài chính nên không có tiền để trả.

Tôi rất lo lắng vì chủ nợ liên tục thúc giục thanh toán. Tôi không có ý định trốn tránh nghĩa vụ nhưng thực sự chưa có khả năng trả ngay toàn bộ khoản tiền. Trong trường hợp này, tôi nên làm gì để hạn chế rủi ro pháp lý?

Tôi có cần chủ động liên hệ với chủ nợ để thương lượng gia hạn thời gian trả nợ hoặc trả dần theo từng đợt hay không? Nếu tôi chậm trả do khó khăn tài chính nhưng vẫn thiện chí hợp tác thì có bị xử lý hình sự hay chỉ phải chịu trách nhiệm dân sự?

Độc giả Hồng Tịnh

Luật sư tư vấn:

Trước hết cần hiểu rằng, việc đến hạn mà người vay chưa có khả năng trả nợ không đồng nghĩa với việc sẽ bị xử lý hình sự. Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, người vay có nghĩa vụ hoàn trả tài sản khi đến hạn. Nếu vi phạm nghĩa vụ này thì trước hết sẽ phát sinh trách nhiệm dân sự, chẳng hạn như bị yêu cầu thanh toán nợ gốc, lãi, bồi thường thiệt hại hoặc bị khởi kiện ra tòa án.

Tuy nhiên, người đang nợ tiền cần đặc biệt lưu ý đến cách ứng xử của mình đối với khoản nợ. Trong thực tế, nhiều người khi gặp khó khăn về tài chính thường né tránh chủ nợ, tắt điện thoại, chặn liên lạc hoặc rời khỏi nơi cư trú nhằm tránh việc đòi nợ. Đây là hành vi có thể làm phát sinh những rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Cụ thể, theo điểm c khoản 1 Điều 18 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng đối với hành vi dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản của người khác do vay, mượn nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nghiêm trọng hơn, trường hợp người vay nhận tiền một cách hợp pháp nhưng sau đó dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn nhằm chiếm đoạt tài sản, hoặc đến thời hạn trả nợ mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả, thì có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Do đó, khi rơi vào hoàn cảnh chưa có khả năng thanh toán, người vay tuyệt đối không được bỏ trốn hoặc cắt đứt liên lạc với chủ nợ. Thay vào đó, cần chủ động thông báo tình hình tài chính thực tế, trình bày rõ nguyên nhân dẫn đến việc chậm trả và thể hiện thiện chí khắc phục.

Nếu chưa thể thanh toán toàn bộ khoản nợ, các bên có thể thỏa thuận gia hạn thời gian trả nợ hoặc xây dựng lộ trình trả dần theo từng đợt phù hợp với khả năng tài chính của người vay. Các thỏa thuận này nên được lập thành văn bản, tin nhắn hoặc email để làm căn cứ chứng minh khi cần thiết.

Bên cạnh đó, mỗi khi có điều kiện tài chính, người vay nên thực hiện thanh toán một phần khoản nợ. Việc trả dần không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn là bằng chứng thể hiện thiện chí thực hiện nghĩa vụ, qua đó hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp hoặc những hiểu lầm không đáng có từ phía chủ nợ.

Kết luận: Nếu đang nợ tiền nhưng chưa có khả năng trả đúng hạn, điều quan trọng nhất là phải giữ liên lạc với chủ nợ, chủ động trao đổi và tìm giải pháp khắc phục. Thiếu tiền để trả nợ chưa chắc dẫn đến trách nhiệm hình sự, nhưng hành vi bỏ trốn hoặc cố tình trốn tránh nghĩa vụ có thể khiến người vay phải đối mặt với các chế tài hành chính, thậm chí là trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM

Ngày xuất bản:

10 THÁNG 08, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Chuyến du lịch thành lần gây tội của người đàn ông ngoại quốc

TP HCMĐến Việt Nam du lịch, Hu Yongchao xảy ra xô xát với đồng hương khi bị lôi kéo đầu tư khiến nạn nhân tử vong, đang tìm cách trốn về nước nhưng bị bắt tại sân bay.

22 THÁNG 11, 2026

Lòng dũng cảm của người vợ tố cáo gã chồng bệnh hoạn

AnhJoanne Young suốt hơn 13 năm đã bị chồng chuốc thuốc mê và mời những người đàn ông khác đến nhà xâm hại vợ.

22 THÁNG 11, 2026

Cho vay 40 triệu đồng, thu hơn 116 triệu tiền lãi

Lâm ĐồngHuỳnh Minh Lâm cho hai người vay tổng cộng 40 triệu đồng với lãi suất 120% mỗi năm, thu hơn 116 triệu đồng tiền lãi trong khi phần lớn nợ gốc chưa được trả.

22 THÁNG 11, 2026

Thí điểm thu hồi tài sản liên quan tội phạm không qua kết tội

Từ ngày 1/3/2027, tài sản liên quan đến tội phạm rửa tiền, kinh tế, tham nhũng và chức vụ có thể bị thu hồi thông qua thủ tục dân sự, dù chưa có bản án hình sự kết tội.

22 THÁNG 11, 2026

Bé trai hai tuổi tử vong sau khi bất tỉnh tại lớp mầm non

Đăk LăkBé trai 2 tuổi được phát hiện bất tỉnh, cơ thể tím tái tại một lớp mầm non ở xã Tây Hòa, được đưa cấp cứu nhưng không qua khỏi.

22 THÁNG 11, 2026