Dolly Parton – ‘cô búp bê quê mùa’ của làng mốt

Danh ca Dolly Parton xây dựng lối ăn mặc “quê mùa và phô trương”, tạo sức hút khác biệt khiến nhiều người ngưỡng mộ.

Ngày 25/8, danh ca Dolly Parton qua đời ở tuổi 80 tại Nashville, sau thời gian ngắn chống chọi bệnh ung thư. Tổng thống Mỹ Donald Trump ban lệnh hạ quốc kỳ toàn nước Mỹ trong một tuần để tưởng niệm bà.

Reuters nhận xét bà là một trong những nghệ sĩ nhạc đồng quê thành công nhất, đồng thời là biểu tượng văn hóa Mỹ. Cùng ngày, Vogue đăng bài nhìn lại di sản thời trang của bà: mái tóc giả bạch kim, trang phục ôm sát, giày cao gót – những yếu tố tạo nên hình ảnh Dolly suốt sáu thập niên. Theo tạp chí, âm nhạc đưa Dolly vào lịch sử, còn thời trang đưa bà ra khỏi biên giới dòng nhạc đồng quê, trở thành tài sản chung của văn hóa đại chúng.

Dolly Parton sinh năm 1946 tại vùng núi Appalachia, Tennessee, trong gia đình có 12 người con. Quần áo đẹp là thứ xa xỉ với bà thời thơ ấu. Chính sự thiếu thốn đó lại gieo mầm cho gu thẩm mỹ sau này. Dolly kể với Vogue rằng hình mẫu khiến bà ấn tượng nhất khi còn nhỏ là một người phụ nữ bị cả thị trấn coi là lẳng lơ, rẻ tiền. Nhưng trong mắt Dolly, người ấy đẹp với tóc vàng bới cao, môi và móng sơn đỏ, giày cao gót, váy bó sát. Và hình ảnh đó đã trở thành nguồn cảm hứng theo bà suốt những năm tháng về sau.

Tuổi đôi mươi, chưa có tiền mua mỹ phẩm, Dolly từng dùng que diêm cháy để kẻ chân mày và viền mắt, nghiền hoa kim ngân để làm nước hoa. Đến cuối những năm 1960, ca sĩ nhạc đồng quê Dolly nổi tiếng với mái tóc vàng uốn phồng, trang điểm sặc sỡ, ăn mặc diêm dúa như những cô búp bê. Theo Guardian, phong cách ấy không phải là sản phẩm của một êkíp, mà nó đã bắt đầu từ chính mong muốn ngày xưa của một đứa trẻ nghèo muốn làm đẹp theo tiêu chuẩn của mình.

Theo Harper’s Bazaar, Dolly Parton tự nhận mình chưa từng cố trở nên thanh lịch theo chuẩn Paris hay New York. Bà lấy sự thiếu thốn, phóng đại, sặc sỡ theo kiểu chợ quê ở Appalachia – nơi bà sinh ra – và biến nó thành một phong cách nhất quán suốt sáu thập niên, khiến các nhà mốt xa xỉ học hỏi.

Thời trang cao cấp cổ điển đề cao sự tiết chế. Dolly đi ngược lại. Nguyên tắc thẩm mỹ xuyên suốt sự nghiệp Dolly Parton là “More is More” (càng nhiều càng tốt). Đá quý phải nhiều hơn, tóc phải phồng to hơn, gót giày phải cao hơn, màu sắc phải rực hơn. Bà muốn trang phục của bà phải đủ chói để trở thành một phần không thể tách rời của màn trình diễn âm nhạc. “Tôi thích mấy thứ diêm dúa, lòe loẹt ấy. Như tôi vẫn nói, may mà tôi là con gái, chứ không tôi đã thành drag queen rồi. Chắc chắn luôn”, bà nói với diễn viên Jay Leno trong chương trình The Tonight Show with Jay Leno năm 1999.

Với Dolly, thời trang thật sự không nằm ở việc hợp mốt, mà ở việc khiến người mặc thấy tự tin, thoải mái. Trong suốt thập niên 1970, 1980, hàng loạt nhà thiết kế giúp bà trở thành biểu tượng thời trang lạ mắt trên sân khấu. Lucy Adams tạo ra những bộ jumpsuit đính pha lê cho bìa album những năm 1960-1970. Bob Mackie phụ trách trang phục đính đá cho chương trình truyền hình Dolly and Carol in Nashville năm 1979. Tony Chase thiết kế các bộ dạ hội từ năm 1987. Ann Roth đứng sau tủ đồ của Dolly trong phim 9 to 5 năm 1980.

Người gắn bó lâu nhất với bà là stylist kiêm giám đốc sáng tạo Steve Summers. Ông đồng hành bà hơn 30 năm, phụ trách xưởng may tại Dollywood. Theo Vogue, êkíp của Summers sản xuất khoảng 300 bộ trang phục đặt riêng cho Dolly mỗi năm, phần lớn nhấn vào vòng eo, tạo hình cơ thể, đi kèm giày cao gót đo riêng.

Summers cho biết Dolly chuộng cách “mặc theo chủ đề”. Thu âm album thể loại bluegrass, bà mặc đúng tinh thần bluegrass – phong cách cao bồi miền Tây kết hợp đồ bảo hộ lao động, hippie và bohemian. Khi được vinh danh tại Đại lộ Danh vọng, bà diện đồ da đính đinh tán mang hơi hướng phong cách Elvis Presley.

Biểu tượng thời trang còn nổi tiếng với phong cách trang điểm “Búp bê miền Nam” (Southern Belle) phóng đại và quyến rũ, gồm mi giả siêu dày, mắt khói, lớp nền mịn lỳ, má và màu son màu rực, kẻ viền môi đậm. Theo New York Times, Dolly Parton không bao giờ tẩy trang trước khi đi ngủ. Bà nói với tạp chí luôn làm sạch mặt vào ban ngày, nhưng ban đêm sẽ trang điểm đầy đủ trước lúc ngủ, đề phòng trường hợp xảy ra thiên tai như động đất, tình huống khẩn cấp, bà luôn sẵn sàng xuất hiện trước công chúng một cách hoàn hảo nhất.

Theo Guardian, bà tóm gọn triết lý ăn mặc của bản thân bằng câu nói nổi tiếng trong rất nhiều cuộc phỏng vấn: “Tôi tốn cả đống tiền để trông rẻ tiền như thế này”. Bà từng đùa với Vanity Fair rằng muốn khắc chính câu nói này lên bia mộ của bà.

Nhiều năm qua, phong cách của Dolly Parton trở thành nguồn cảm hứng của các nhà mốt cao cấp. Harper’s Bazaar nhận định càng về sau, thời trang xa xỉ càng quay lại tìm chất liệu từ những thứ từng bị xem là kém sang. Gucci từng in hình Dolly lên lưng áo khoác trong một bộ sưu tập xuân. Moschino kết hợp áo khoác đính đá, váy mini sequin với mái tóc bồng đặc trưng của bà. Isabel Marant lấy cảm hứng từ áo sơ mi phong cách miền Tây cho váy cổ chữ V.

 

 

Dolly Parton biểu diễn ở Dolly in Concert năm 1983

Shrimps dùng họa tiết rodeo, mũ rộng vành, tua rua để tôn vinh tinh thần cao bồi nữ tính của Dolly. Alexander McQueen, Philipp Plein, Victoria/Tomas đều có thiết kế mang dấu ấn denim, tua rua, sequin, da – những chất liệu gắn với hình ảnh bà. Trong show Resort 2023 của Balenciaga, nghệ sĩ drag Alexis Stone từng tái hiện gần trọn vẹn diện mạo Dolly bằng tóc giả và trang phục riêng.

Nhiều nghệ sĩ hiện nay học theo phong cách của bà. Miley Cyrus, Kacey Musgraves, Carrie Underwood đều từng theo đuổi “rhinestone cowgirl” (nữ cao bồi mặc đồ đính đá, sequin lấp lánh) mang hơi hướng Dolly.

Năm ngoái, làng mốt lăng xê xu hướng Dollycore mang tên bà. Phong cách này gồm những thiết kế vải caro, gingham, denim, tua rua, đính đá. Tour diễn Cowboy Carter của Beyoncé, Ralph Lauren và Acne Studios đều dùng họa tiết kẻ ô vuông và tua rua, cho thấy ảnh hưởng của Dolly vẫn lan rộng. Cùng năm, Khloé Kardashian mời bà hợp tác với thương hiệu Good American, ra mắt bộ sưu tập denim Joleans. Tên gọi là cách chơi chữ vừa hài hước vừa gắn với chính di sản âm nhạc của bà, được ghép từ Jolene – bản hit bất hủ của bà phát hành năm 1973 – và Jeans – quần denim.

70 năm sự nghiệp, dù ở vai trò nhạc sĩ, diễn viên hay doanh nhân, nhà sản xuất, Dolly vẫn luôn giữ phong cách ăn vận như vậy. Bà từng nói trong chương trình The Oprah Winfrey Show năm 2003: “Có lẽ đến năm 100 tuổi tôi vẫn thế thôi”. Giới mộ điệu ngưỡng mộ, gọi bà là biểu tượng thú vị độc nhất, nhưng Dolly Parton chưa bao giờ nghĩ bà là “dân thời trang”.

Năm 2023, trong phỏng vấn với Vogue, bà nói: “Tôi luôn bật cười mỗi khi có ai đó gọi mình là một biểu tượng thời trang. Tôi là thảm họa nhìn đau cả mắt ấy chứ. Vì chưa một giây phút nào trong đầu tôi có ý nghĩ phải trở nên hợp mốt cả. Tôi chưa bao giờ thời thượng”.

Tóc vàng bạch kim bồng cao, vòng eo siết chặt, giày cao gót, váy đính đá. Chỉ cần nhìn vài chi tiết đó, người đối diện biết đó là Dolly Parton. Bà biến những thứ từng bị xem là “quê”, là phô trương, thành phong cách không thể nhầm lẫn với ai khác. Theo Dolly, mỗi người đều xứng đáng được là chính mình và được tôn vinh vì điều đó. Và bà đã sống như thế.

Sao Mai