Formaldehyde trong rau cải thảo tàn phá cơ thể ra sao?

Nuốt phải formaldehyde trong thực phẩm có thể gây bỏng rát dạ dày, toan chuyển hóa máu và tổn thương nội tạng cấp tính; tích tụ lâu dài làm tổn hại cấu trúc DNA, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư.

Vụ việc một số thương lái Hà Bắc, Trung Quốc, ngâm cuống cải thảo vào dung dịch formaldehyde để bảo quản nông sản đang làm dấy lên nhiều lo ngại về an toàn thực phẩm. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp formaldehyde vào nhóm 1, nhóm chất có đủ bằng chứng gây ung thư ở người. Chương trình Độc chất Quốc gia Mỹ (NTP) đánh giá đây là “chất gây ung thư đã biết ở người”, trong khi Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) phân loại formaldehyde là chất gây ung thư qua đường hô hấp.

Formaldehyde là hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, khi hòa tan trong nước tạo thành dung dịch formalin. Ngành công nghiệp và y tế thường dùng hóa chất này để khử trùng, sản xuất vật liệu hoặc bảo quản bệnh phẩm nhờ tính năng diệt khuẩn mạnh.

Khi thương lái lạm dụng để xử lý rau củ, lớp hóa chất này ngăn chặn vi khuẩn phân hủy cuống rau, giúp bắp cải, cải thảo giữ màu tươi mới trong suốt hành trình vận chuyển dài ngày.

Khi xâm nhập cơ thể qua đường ăn uống, formaldehyde tác động trực tiếp lên niêm mạc đường tiêu hóa. Ở mức độ cấp tính, hóa chất này gây bỏng rát khoang miệng, thực quản, đau thượng vị dữ dội, nôn mửa và tiêu chảy xuất huyết.

Khi hấp thu vào tuần hoàn máu, cơ thể chuyển hóa formaldehyde thành axit formic. Sự tích tụ axit này gây toan chuyển hóa, tổn thương gan, suy thận cấp và ức chế hệ thần kinh trung ương.

Về lâu dài, việc tích lũy formaldehyde từ nguồn thực phẩm không an toàn làm gia tăng nguy cơ đột biến tế bào. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xác nhận formaldehyde có khả năng tạo liên kết chéo giữa DNA và protein, phá vỡ cấu trúc di truyền tự nhiên.

Quá trình phơi nhiễm mạn tính qua đường tiêu hóa làm tăng tỷ lệ viêm loét mạn tính và ung thư dạ dày, trong khi hơi khí độc phát tán từ thực phẩm trong không gian kín kích thích niêm mạc hô hấp, làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu dòng tủy cùng các khối u biểu mô đường thở.

Dù formaldehyde tan nhiều trong nước và bay hơi khi đun nấu, lượng hóa chất ngấm sâu vào mô thực vật vẫn để lại dư lượng nguy hại khó loại bỏ triệt để.

Chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần thận trọng khi chọn mua rau củ, kiên quyết loại bỏ những bắp cải có vết cắt trắng bệch bất thường kèm mùi hắc nồng nặc để bảo vệ sức khỏe gia đình.

Để phòng tránh tác hại của formaldehyde, không gian mới sửa chữa hoặc lắp đặt đồ nội thất mới cần được thông gió thường xuyên nhằm hạn chế sự tích tụ khí độc. Người tiêu dùng nên giặt sạch quần áo mới trước khi mặc, tránh tiêu thụ thực phẩm không rõ nguồn gốc. Tại các môi trường làm việc có rủi ro, lao động cần được trang bị thiết bị bảo hộ hô hấp đạt chuẩn, duy trì hệ thống thông gió công nghiệp và thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ để đảm bảo an toàn.

Bình Minh (Theo American Cancer Society, CommonWealth Magazine, ILOHS)