Vì sao Tottenham vẫn ‘tịt ngòi’ sau khi đã chi 430 triệu USD?

Mua sắm ồ ạt, trong đó chi nhiều tiền cho hàng công, nhưng Tottenham hiện xếp thứ 17 với hai điểm, chưa thắng và cũng chưa ghi bàn nào qua 4 vòng đầu Ngoại hạng Anh.

Gần một giờ đồng hồ trôi qua sau tiếng còi mãn cuộc trận hòa Everton 0-0, HLV Roberto De Zerbi mới có mặt ở phòng họp báo tại sân Tottenham Hotspur. Cảm nhận chung của những ai đã dõi theo trận đấu, rằng nếu các học trò của nhà cầm quân Italy có đá thêm chừng đó thời gian trên sân, họ cũng không thể chọc thủng lưới Everton.

De Zerbi nói với các phóng viên về “sự bế tắc” – cách diễn giải đúng về những gì Tottenham đã phải trải qua trước hàng thủ Everton. Nhưng nó còn mang một hàm ý khác, là cuộc thảo luận về rào cản tâm lý mà các chân sút của ông đang phải đối mặt trước khung thành.

Nhà cầm quân người Italy cho rằng các học trò đang thiếu đi niềm tin. Cảm giác bối rối và suy nghĩ quá nhiều đã xâm chiếm tâm trí họ. Sức ép từ quá khứ gần đây đang đè nặng, và giống như một golfer bị hội chứng “yips” (mất kiểm soát cơ tay), các cầu thủ Tottenham thấy mình hoàn toàn bất lực khi chuẩn bị đưa ra quyết định dứt điểm.

Tập thể này đã tịt ngòi ở Ngoại hạng Anh quá 6 tiếng đồng hồ, kéo dài từ phút 43 trong trận cuối cùng mùa trước, cũng gặp Everton. Người gần nhất ghi bàn cho Tottenham ở sân chơi cao nhất bóng đá Anh chính là Joao Palhinha, cầu thủ đã chuyển sang khoác áo Benfica hè vừa qua.

Mùa này, qua 4 vòng Ngoại hạng Anh đã đấu, Tottenham vẫn chưa ghi bàn nào. Một kỷ lục buồn của CLB, và cũng là một thực tế phũ phàng, tương phản hoàn toàn gần 430 triệu USD vung ra để mua sắm trong hè.

Tài khoản mạng xã hội của một nhà cái đã nhanh trí làm một phép so sánh giữa 430 triệu USD và 6 tiếng đồng hồ tịt ngòi của thầy trò De Zerbi, từ đó đưa ra một trò đùa chua chát. Nhà cái này viết: “Với số tiền và thời gian đó, bạn có thể sản xuất và xem xong phim Titanic tới hai lần”.

“Vấn đề của De Zerbi là ông không có nhiều lựa chọn, hoặc thậm chí là không có lựa chọn nào đủ trong dàn nhân sự hiện tại để đua tranh một vị trí giữa bảng xếp hạng, chứ chưa nói đến top đầu, nếu đó vẫn là mục tiêu của CLB”, báo Anh Sport Mail bình luận.

Trong một kỳ chuyển nhượng hè kỷ lục, Tottenham đã mang về ba tiền đạo cánh, một hậu vệ trái, ba trung vệ, hai tiền vệ và một thủ môn dự bị. Khi Richarlison bị gạt ra khỏi kế hoạch và rơi vào tình trạng bị cô lập, Dominic Solanke trở thành trung phong cắm đúng nghĩa duy nhất còn lại ở đội một. Nhưng tiền đạo này lại chưa ghi được bàn nào ở giải quốc nội kể từ tháng 3. Trước Everton, Solanke chỉ chạm bóng 19 lần và không có nổi một pha dứt điểm.

Mạng lưới tuyển trạch của Tottenham thay vào đó lại đặt cược vào sự đa năng của những cầu thủ vốn thích hợp đá cánh hơn. Một trong số đó là Omar Marmoush, người xuất phát ở cánh trái trước Everton sau khi đá trung phong ở trận gặp Nottingham Forest. Người còn lại là Mathys Tel, cầu thủ vào thay Solanke sau một giờ thi đấu và khiến De Zerbi phải ngứa mắt khi thường xuyên quay lưng chuyền về, thay vì hướng bóng về phía khung thành đối phương.

Marmoush có vẻ là phương án phù hợp nhất với triết lý bóng đá mà nhà cầm quân sinh năm 1979 muốn vận hành. Một lối chơi gắn liền với tính linh hoạt và hạn chế các vị trí neo giữ không gian cố định trên sân. Ý đồ của ông là một số 9 vẫn có thể lùi sâu, lôi kéo đối thủ theo kèm rồi mở ra khoảng trống cho tiền đạo cánh hoặc một số 10 lao vào khai thác.

Những pha hoán đổi vị trí như vậy diễn ra khắp mặt sân trong trận hòa Everton. Archie Gray và Savio đôi khi đổi chỗ vào thời điểm Gray dâng cao bên cánh phải. Andy Robertson và Marmoush cũng làm điều tương tự nơi cánh trái. Bản thân tiền đạo người Ai Cập còn thường xuyên xoay chuyển vị trí với Solanke. Nếu vận hành trơn tru, mô hình này sẽ cực kỳ hiệu quả. Nhưng hiện tại, nó vẫn đang là một “công trường ngổn ngang”.

Tầm di chuyển linh hoạt của Marmoush dù sao cũng được đánh giá là phù hợp với yêu cầu của De Zerbi. Thời còn thi đấu ở Bundesliga, tiền đạo này từng chứng tỏ khả năng dứt điểm tốt, và việc Marmoush không thể tái hiện hiệu suất ghi bàn ở Man City chỉ là vì không thể cạnh tranh với Erling Haaland. Trong khi, Solanke đã vật lộn với chấn thương suốt 18 tháng qua và chưa bao giờ tìm lại hình ảnh của một chân săn bàn uy tín như thời còn khoác áo Bournemouth mùa 2023-2024.

Solanke cũng không phải là một mẫu số 9 thoải mái khi được yêu cầu lùi sâu để phục vụ tham vọng chiến thuật của De Zerbi. Với việc đội hình Tottenham đang dư thừa tiền đạo cánh trái – trong đó có Savio, người đã phải dạt sang phải trước Everton, việc đẩy Marmoush lên đá cắm sẽ không gây ra bất kỳ sự xáo trộn tiêu cực nào.

Tuy nhiên, vẫn còn đó một vấn đề mang tính sâu xa hơn, hay có thể xem là “nghịch lý”. Tottenham đang tạo ra rất ít cơ hội ăn bàn. Đây không phải bài toán dứt điểm đơn thuần, bởi để dứt điểm thì trước tiên phải có cơ hội. Trong hai trận gần nhất, họ chỉ có đúng một pha dứt điểm trúng đích nguy hiểm. Đó là cú sút của Lucas Bergvall khiến Jordan Pickford phải nỗ lực cản phá ở những phút cuối trận hòa Everton.

Savio có thể khiến hàng thủ đối phương chao đảo bằng khả năng bứt tốc, như trong hai lần qua mặt Vitalii Mykolenko của Everton. Nhưng kỹ năng tạt bóng và tư duy xử lý ở nhịp cuối của cầu thủ này lại có vấn đề, dưới mức kỳ vọng của một bản hợp đồng trị giá 100 triệu USD. Khi Mykolenko dần bắt được bài trong các cuộc đấu tay đôi, Savio hoàn toàn bị giải mã, tự đâm đầu vào ngõ cụt và vô hại trong phần còn lại của trận đấu.

Mateus Fernandes thậm chí còn đắt hơn Savio 13,5 triệu USD, nhưng chưa cho thấy số tiền đó đã được chi hợp lý. Anh là mẫu cầu thủ thiên hướng tấn công và đáng gờm với tốc độ, nhưng lại mất tới 4 nhịp khống chế bóng khi đối mặt khung thành Everton ở hiệp một. Nói đơn giản, Fernandes cần chơi quyết đoán hơn, trong bối cảnh bản hợp đồng đắt giá nhất mùa hè của Tottenham là Sandro Tonali vẫn đang thi đấu vật vờ.

Trường hợp của Tel lại đáng suy ngẫm, bởi De Zerbi đã đúng khi nghi ngờ về bản năng săn bàn của tiền đạo này. Nhà cầm quân người Italy tin Tel có thể đá cắm chỉ vì anh từng chơi ở vai trò này trước đây (dù chỉ ghi vỏn vẹn 2 bàn sau 15 trận đá trung phong mùa trước). Cầu thủ 21 tuổi này vẫn đang mang tư duy của một chân kiến tạo hơn là một sát thủ vùng cấm.

Không riêng gì Tel, Tottenham đang có quá nhiều cầu thủ tấn công không xem việc ghi bàn là trách nhiệm của mình. Có lẽ đó là tác dụng phụ từ triết lý “bóng đá linh hoạt” của De Zerbi.

Ông phát biểu đầy tâm huyết sau trận và đúng như dự đoán, ông tin rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn, xét về lâu về dài. Việc giúp Tottenham trụ hạng thành công mùa trước giúp De Zerbi có thêm lòng tin từ ban lãnh đạo, nhưng khởi đầu của họ ở mùa giải này lại đang rút dần sự kiên nhẫn. Những tiếng la ó từ các CĐV trên khán đài sau trận cho thấy một cuộc khủng hoảng đang ở rất gần.

Tuy nhiên, De Zerbi có lý khi nhấn mạnh vào 30 phút đầu trận, quãng thời gian các học trò của ông luân chuyển bóng nhanh và có thời điểm áp đảo Everton hoàn toàn. Lập luận của ông là nếu duy trì được cường độ chơi bóng như vậy qua mốc một giờ thi đấu, Tottenham có lẽ đã chiến thắng. Có thể là vậy, nhưng đó chỉ là giả thuyết. Thực tế là họ không thể và đã không làm được.

Lý do về việc ông mới chỉ có chưa đầy hai tuần làm việc với toàn đội và thể lực các cầu thủ bị bào mòn sau World Cup cũng khó lòng thuyết phục. Đây vốn là hoàn cảnh chung mà mọi đội bóng đều phải đối mặt, và hiện chỉ có Fulham, Aston Villa cùng Coventry xếp dưới Tottenham trên bảng xếp hạng.

Sau trận gặp Liverpool ở Cup Liên đoàn vào 2 giờ ngày 16/9, theo giờ Hà Nội, Tottenham sẽ chạm trán Aston Villa ở vòng 5 Ngoại hạng Anh trên sân nhà. Nếu tiếp tục thất bại, hoặc nếu tiếp tục không ghi bàn, cơn khủng hoảng sẽ lên đến đỉnh điểm và khi đó, mọi lời bào chữa đều trở nên vô nghĩa.

Hoàng Thông tổng hợp