Nhà báo lên ngôi vua sau tranh chấp vương vị

Hoàng tử Kijanangoma, người được biết tới với vai trò nhà báo, sắp trở thành vua của vương quốc Tooro tại Uganda sau quá trình tranh chấp vương vị.

Hoàng tử Edward Rukidi Kijanangoma Nyabongo I, 56 tuổi, sắp đăng quang ngôi vua của Tooro, một trong 4 vương quốc lịch sử được công nhận tại Uganda. Trong suốt 31 năm qua, vương quốc này được trị vì bởi Vua Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV.

Các vị vua truyền thống ở Uganda không nắm giữ quyền lực chính trị chính thức, nhưng vẫn duy trì tầm ảnh hưởng văn hóa sâu rộng và nhận được sự trung thành lớn từ cộng đồng.

Ông Oyo lên ngôi vào năm 1995 khi mới chỉ ba tuổi, sau khi bố qua đời. Từng là vị quân chủ trẻ nhất thế giới, ông đã trị vì cho đến khi qua đời vì ung thư vào tháng trước, khi mới 34 tuổi.

Hoàng tử Kijanangoma, người sắp kế vị ông Oyo, không được nhiều người dân Uganda biết đến với tư cách là người thừa kế ngai vàng, mà chủ yếu được biết tới với vai trò nhà báo, biên tập viên kỳ cựu tại đài phát thanh – truyền hình quốc gia.

Tuy nhiên, việc lựa chọn Kijanangoma làm vua cũng không hề đơn giản hay suôn sẻ. Theo truyền thống, người kế vị phải là người con trai được công nhận của cố quốc vương. Các thành viên thân cận trong hoàng gia cho biết ông Oyo có một người con trai còn nhỏ và đã để lại bản di chúc chỉ định đứa trẻ này là người kế vị ngai vàng.

Tuy nhiên, người con trai này lại chưa từng được công khai danh tính, cũng như không được hội đồng gồm 21 thành viên thuộc dòng tộc Babiito, những người có thẩm quyền chọn vua, công nhận. Hội đồng này chọn Kijanangoma đăng quang.

Cố vương Oyo chưa từng tổ chức hôn lễ công khai và có rất ít thông tin về vợ cũng như con trai của ông. Dù vậy, mẹ của ông, Thái hậu Best Kemigisa, vẫn cho rằng di nguyện của cố vương cần phải được tôn trọng.

Tuy nhiên, hội đồng kế vị hoàng gia đã phớt lờ mong muốn của bà, khẳng định rằng quy trình lựa chọn của họ được thực hiện đúng theo phong tục và truyền thống của vương quốc Tooro.

Thái hậu Kemigisa nói rằng con trai của cố vương Oyo, người đang ở bang Texas, Mỹ, lẽ ra đã trở về nước, nhưng điều này không thể thực hiện được khi đang xảy ra cuộc tranh chấp ngôi vị đầy căng thẳng.

“Không một đứa trẻ nào đáng phải rơi vào cảnh trở về quê hương nhưng lại đối mặt với sự thù địch và xung đột”, bà Kemigisa nói.

Ông Kijanangoma và cố vương Oyo là anh em họ. Cả hai đều là cháu nội của Rukidi III, vị vua thứ 11 từng trị vì vương quốc Tooro năm 1928-1965. Trước khi Kijanangoma được lựa chọn, Hoàng tử George Desmond Kamurasi, người đang chơi bóng cho câu lạc bộ South East Dons ở Anh, đã từ chối lời mời lên ngôi.

Sau khi chính thức được công bố là người kế vị ngai vàng, Kijanangoma cam kết sẽ mở cửa cung điện để đón tiếp người dân, đồng thời khẳng định sẽ chú trọng vào sự đoàn kết và phát triển.

“Tôi chỉ muốn đề nghị các bạn một điều: dù được trao tước hiệu nhà vua, tôi không thể làm việc một mình, tôi cần các bạn đồng hành cùng tôi”, ông nói.

Ngọc Ánh (Theo BBC, Reuters)