Chicago Marathon – ‘sân khấu’ của những kỷ lục thế giới

Với cung đường bằng phẳng, những đại lộ rộng và điều kiện thời tiết thường thuận lợi, Chicago Marathon đã chứng kiến 7 kỷ lục thế giới được thiết lập, trở thành một trong những cuộc đua nhanh nhất lịch sử chạy đường dài.

Chicago Marathon nổi tiếng với cung đường gần như bằng phẳng. Theo dữ liệu Find My Marathon cập nhật tháng 8/2026, trên quãng đường 42,195 km, các VĐV chỉ phải vượt tổng độ cao tích lũy khoảng 74 m, trong khi tổng độ cao giảm là 72 m. Điểm cao nhất của cung đường nằm ở độ cao 183 m so với mực nước biển, còn điểm thấp nhất là 175 m, tức chênh lệch vỏn vẹn 8 m. Một phân tích địa hình độc lập của Marathon Course cũng xác nhận biên độ này, thấp hơn mức 21 m của Berlin Marathon.

Nhờ địa hình bằng phẳng, ít dốc kéo dài, ít khúc cua gắt, runner có thể duy trì nhịp chạy ổn định và hạn chế biến động sức gắng. Cộng thêm việc diễn ra vào mùa thu hàng năm, với tiết trời dịu mát, Chicago Marathon trở thành một trong những cung đường chạy 42,1978km nhanh nhất thế giới.

Một trong những dấu mốc đầu tiên xuất hiện năm 1984, khi chân chạy người Xứ Wales Steve Jones về nhất Chicago Marathon với 2 giờ 8 phút 5 giây, phá kỷ lục thế giới nam khi đó. Jones đạt thành tích này trong lần đầu thi đấu marathon, sau khi đã gây dựng tên tuổi ở các cự ly ngắn hơn.

Chiến thắng của Jones góp phần đưa Chicago lên bản đồ những cuộc đua marathon nhanh nhất thế giới. Và rồi trong các thập niên tiếp theo, thành phố lớn thứ ba nước Mỹ tiếp tục chứng kiến những màn trình diễn xuất sắc của các VĐV hàng đầu.

Năm 1999, Khalid Khannouchi, khi đó thi đấu cho Morocco, lập kỷ lục thế giới nam 2 giờ 5 phút 42 giây tại Chicago. Thành tích này đưa marathon tiến gần hơn đến ngưỡng hai giờ, vốn từng được xem là mục tiêu rất xa vời.

Ở nội dung nữ, Chicago cũng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của marathon hiện đại. Năm 2001, elite người Kenya Catherine Ndereba của Kenya lập kỷ lục thế giới với 2 giờ 18 phút 47 giây, trước khi nữ hoàng điền kinh Anh Paula Radcliffe nâng chuẩn mực lên 2 giờ 17 phút 18 giây năm 2002.

“Những thành tích ấy phản ánh sự tiến bộ liên tục về phương pháp huấn luyện, dinh dưỡng, chiến thuật phân phối sức và công nghệ giày chạy bộ. Khi chênh lệch giữa các VĐV hàng đầu ngày càng nhỏ, những cung đường nhanh như Chicago trở thành yếu tố quan trọng trong cuộc đua với đồng hồ”, trang tin chạy bộ Tây Ban Nha Runedia bình luận.

Gần bốn thập niên sau kỷ lục của Steve Jones, Chicago tiếp tục chứng kiến một trong những màn trình diễn ấn tượng nhất lịch sử marathon.

Ngày 8/10/2023, Kelvin Kiptum, khi đó mới 23 tuổi, về nhất với thành tích 2 giờ 0 phút 35 giây, phá sâu kỷ lục thế giới 2 giờ 1 phút 9 giây của huyền thoại đồng hương Eliud Kipchoge. Kiptum trở thành người đầu tiên hoàn thành một cuộc marathon chính thức dưới 2 giờ 1 phút, chỉ còn cách cột mốc 2 giờ đúng 35 giây.

Phải đến London Marathon tháng 4/2026, giới hạn do Kiptum – người qua đời vào tháng 2/2024 trong vụ tai nạn giao thông – thiết lập mới bị vượt qua. Cả ba chân chạy tốt nhất ở London đều đạt thông số tốt hơn Kiptum. Sabastian Sawe, cũng của Kenya, lập kỷ lục thế giới 1 giờ 59 phút 30, trở thành VĐV đầu tiên chạy marathon sub2 trong một cuộc đua chính thức đủ điều kiện công nhận kỷ lục. Yomif Kejelcha (Ethiopia) về nhì với 1 giờ 59 phút 41 giây, và Jacob Kiplimo (Uganda) đứng thứ ba với 2 giờ lẻ 28 giây.

Dù không còn là kỷ lục thế giới, mốc 2 giờ 0 phút 35 giây của Kiptum vẫn là kỷ lục đường chạy Chicago trước kỳ giải 2026 diễn ra hôm nay, đồng thời đứng thứ tư trong danh sách những thành tích marathon nam nhanh nhất lịch sử.

Nếu Kiptum đưa marathon nam tiến sát giới hạn hai giờ, Ruth Chepngetich tạo ra bước ngoặt tương tự ở nội dung nữ. Tại Chicago Marathon 2024, chân chạy Kenya về nhất với 2 giờ 9 phút 56 giây, phá sâu kỷ lục thế giới 2 giờ 11 phút 53 của Tigst Assefa và trở thành phụ nữ đầu tiên chạy marathon dưới 2 giờ 10 phút. Đây là lần thứ ba Chepngetich vô địch Chicago, sau các chiến thắng năm 2021 và 2022.

Thành tích năm 2024 của cô được xem là một trong những bước tiến lớn nhất lịch sử marathon nữ, với pace khoảng 3:05 (3 phút 5 giây mỗi km). Tuy nhiên, sự nghiệp của Chepngetich sau đó bị phủ bóng bởi bê bối doping. Tháng 10/2025, Cơ quan Liêm chính Điền kinh (AIU) thông báo cấm cô thi đấu ba năm, sau khi mẫu thử lấy ngày 14/3/2025 dương tính với hydrochlorothiazide (HCTZ), một chất lợi tiểu nằm trong danh mục cấm. Dù vậy, kỷ lục 2 giờ 9 phút 56 vẫn được giữ nguyên do được thiết lập trước thời điểm lấy mẫu dương tính.

Chepngetich là người thứ tư lập kỷ lục marathon nữ tại Chicago, sau Catherine Ndereba, Paula Radcliffe và Brigid Kosgei. Trong đó, Kosgei từng gây tiếng vang lớn khi chạy 2 giờ 14 phút 4 giây năm 2019, phá kỷ lục thế giới đã tồn tại hơn 16 năm của Radcliffe.

Chicago Marathon ra đời từ 1977, ban đầu mang tên Mayor Daley Marathon, với chỉ hơn 4.000 người tham dự. Trải qua gần nửa thế kỷ, giải phát triển thành một trong những sự kiện chạy bộ lớn nhất thế giới, thuộc nhóm World Marathon Majors, bên cạnh các sự kiện ở Boston, New York, London, Berlin, Tokyo và Sydney.

Ở kỳ thứ 48, diễn ra lúc 19h30 hôm nay 11/10 theo giờ Hà Nội, Chicago Marathon 2026 quy tụ hơn 55.000 runner tham gia, quy mô lớn nhất trong lịch sử giải.

Nhật Tảo (theo Runedia)