Elon Musk nói bản thân ‘loạn thần vì AI’

Tỷ phú Elon Musk cho biết ông đã rơi vào trạng thái “loạn thần vì AI” khoảng 6 lần trong một năm qua. Một số bác sĩ cho biết đây là cách nói đang thịnh hành trong giới công nghệ, không phải một chẩn đoán y khoa.

“Tôi đang bị loạn thần công nghệ (cyber psychosis) một chút. Thực ra có khi là nặng đấy”, CEO Tesla nói trong cuộc phỏng vấn tại sự kiện X Takeover hôm 17/10, theo Business Insider.

Ông kể trong một năm qua, ông trải qua “loạn thần do AI hoặc SI” khoảng 6 lần. SI là viết tắt của Super Intelligence, tức siêu trí tuệ. Musk đưa ra nhận xét này ngay sau khi ca ngợi khả năng của AI. Ông bất ngờ trước việc AI biết phân biệt cái đẹp. “Bạn sẽ phải thốt lên: ‘Chà, AI cũng biết thế nào là gu thẩm mỹ tốt sao? Thật kỳ diệu'”, ông nói.

Trước buổi phỏng vấn, Musk ít khi nhắc tới cụm từ này. Tuy vậy, hồi tháng 4, ông từng phản hồi một bài đăng trên X của nhà đầu tư mạo hiểm Marc Andreessen. Andreessen viết rằng con người hiện chia thành ba nhóm: hưng phấn vì AI, loạn thần vì AI và loạn thần nặng vì AI. “Đúng vậy”, Musk đáp.

Theo các chuyên gia y tế, hiện các cẩm nang y khoa chuẩn mực quốc tế như DSM-5 hay ICD-11 chưa ghi nhận “loạn thần AI” là một mã bệnh lâm sàng. Trong y học, loạn thần chỉ tình trạng người bệnh mất khả năng phân biệt thật giả, thường kèm hoang tưởng hoặc ảo giác. Dù vậy, giới tâm thần học bắt đầu ghi nhận các rủi ro thực tế khi người dùng lạm dụng chatbot thông minh.

Vấn đề đáng lo ngại nhất nằm ở xu hướng đồng thuận của AI. Khi người dùng có sẵn dấu hiệu bất ổn tâm lý hoặc suy nghĩ hoang tưởng, chatbot thường hùa theo câu chuyện thay vì phản biện, vô tình củng cố và đào sâu thêm các ảo tưởng sai lệch.

Ngoài ra, việc giao tiếp liên tục với một thực thể luôn lắng nghe nhưng vô tri cũng dễ tạo ra sự phụ thuộc cảm xúc, khiến người dùng dần thu mình khỏi đời sống thực tế. Trong môi trường công nghệ, áp lực chạy đua theo bước tiến của trí tuệ nhân tạo cùng tình trạng thiếu ngủ kéo dài cũng là tác nhân trực tiếp làm bùng phát lo âu mạn tính và kiệt sức ở người lao động.

Thung lũng Silicon lại dùng cụm từ này theo nghĩa khác. Nhiều người dùng nó để tự giễu mức độ say mê AI của mình, thậm chí coi đó là niềm tự hào. Tại một bữa tiệc hồi tháng 5, khách mời cùng hô: “Một, hai, ba: Loạn thần AI”.

Marc Andreessen, nhân vật huyền thoại tại Thung lũng Silicon, cũng từng cổ vũ khái niệm AIPAAS, tức “loạn thần AI dưới dạng dịch vụ”. Ông chơi chữ từ SaaS, mô hình bán phần mềm dưới dạng dịch vụ.

Tháng 3, Garry Tan, CEO vườn ươm khởi nghiệp Y Combinator, nói đùa: “Tôi bị loạn thần công nghệ nhưng tôi nghĩ một phần ba các CEO mà tôi biết cũng vậy”.

Gần đây, Giám đốc Công nghệ Palantir Shyam Sankar kể rằng một số nhà nghiên cứu AI bắt đầu hút thuốc vì tin AI sẽ sớm chữa khỏi ung thư. Ông dùng ví dụ này để châm biếm thứ ông gọi là “chứng loạn thần tập thể” ở Thung lũng Silicon.

Bình Minh (Theo Business Insider)