Con 1,75 m mẹ vẫn xin bác sĩ ‘tiêm thuốc’ tăng chiều cao

Trung QuốcLo con mất lợi thế khi trưởng thành, bà mẹ đưa trẻ đi khám nội tiết, muốn bác sĩ can thiệp y khoa giúp đạt mốc 1,8 m dù thể trạng hoàn toàn bình thường.

Bác sĩ Vương Vĩ, Trưởng khoa Nội tiết Nhi, Bệnh viện Trực thuộc số 3 Đại học Trịnh Châu (Trung Quốc), vừa tiếp nhận một trường hợp can thiệp chiều cao nghịch lý khi người mẹ yêu cầu dùng thuốc kích thích tăng trưởng cho con trai để chạm đích 1,8 m khi trưởng thành.

Kết quả chụp X-quang tuổi xương của bé 10 tuổi cho thấy chiều cao dự kiến khi trưởng thành của cậu có thể đạt khoảng 1,75 m. Vừa bước vào, người mẹ thốt lên: “Bác sĩ nhất định phải giúp con tôi cao lên 1,8 m. Nếu không can thiệp, sau này chỉ cao 1,75 m thì làm sao nó dám nhìn ai?”, ông Vĩ kể lại, thêm rằng phụ huynh lo con sẽ mờ nhạt giữa đám đông, dẫn đến bất lợi khi tuyển dụng hay tìm kiếm bạn đời.

Bác sĩ Vương Vĩ sau đó đã mất nhiều thời gian giải thích với người mẹ rằng đứa trẻ phát triển bình thường và cảnh báo việc tự ý dùng thuốc “kéo” chiều cao cho trẻ khỏe mạnh tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Dữ liệu từ Báo cáo Giám sát Thể chất Toàn quốc lần thứ 6 của Trung Quốc xác định chiều cao trung bình của nam giới 20-24 tuổi đạt 1,73 m. Mốc 1,75 m của bệnh nhi vượt mức bình quân quần thể, hoàn toàn nằm ngoài tiêu chuẩn chỉ định y khoa cho tầm vóc thấp. Áp lực vô lý này bắt nguồn từ xu hướng tôn sùng chiều cao trên mạng xã hội, nơi các video hướng dẫn tăng tốc phát triển thu hút hàng trăm triệu lượt xem, đẩy chuẩn kỳ vọng xã hội từ 1,7 m lên 1,8 m đối với nam và từ 1,5 m lên 1,7 m đối với nữ.

Nội tiết nhi xác định chẩn đoán nguyên nhân luôn đi trước quyết định điều trị. Trẻ chậm lớn bắt nguồn từ nhiều bệnh lý thực thể như suy giáp, bất thường nhiễm sắc thể, thiếu hụt hormone tăng trưởng bẩm sinh hoặc đơn thuần do chậm dậy thì thể trạng.

Việc tự ý tiêm hormone tăng trưởng tái tổ hợp (rhGH) cho trẻ có chức năng nội tiết bình thường tiềm ẩn hàng loạt biến chứng nghiêm trọng như tăng áp lực nội sọ, trượt biểu mô chỏm xương đùi, rối loạn chuyển hóa đường và biến dạng cấu trúc xương. Bác sĩ điều trị tuyệt đối không dùng hormone để thỏa mãn mục tiêu thẩm mỹ khi không có bằng chứng bệnh học.

Theo bác sĩ Vĩ, sự tăng trưởng của xương dài không diễn tiến tuyến tính đều đặn qua các tháng. Trẻ có thể tăng tốc vào một mùa và chững lại ở mùa kế tiếp. Phụ huynh đánh giá sai lệch thể trạng khi so sánh ngắn hạn từng tháng hoặc căng thẳng vì mức chênh lệch 1–2 cm so với bạn đồng trang lứa. Để có dữ liệu lâm sàng chính xác, gia đình cần theo dõi tốc độ tăng trưởng chiều cao liên tục tối thiểu ba tháng.

Trẻ từ 3 tuổi đến trước dậy thì duy trì tốc độ phát triển bình thường ở mức 6–7 cm mỗi năm; con số dưới 5 cm mỗi năm cảnh báo nguy cơ bất thường. Bước vào giai đoạn dậy thì, tốc độ tăng vọt đạt 7–10 cm mỗi năm; mức tăng dưới 6 cm mỗi năm đòi hỏi thăm khám chuyên khoa ngay lập tức.

Phép đo tại nhà yêu cầu kỹ thuật chuẩn hóa để loại trừ sai số sinh lý, bao gồm cố định thời điểm đo, vị trí đo và công cụ đo. Cột sống giải nén sau khi ngủ khiến chiều cao buổi sáng luôn nhỉnh hơn buổi chiều 1–2 cm. Quy trình chụp X-quang bàn tay đánh giá tuổi xương chỉ thực hiện khi có chỉ định theo dõi bất thường tốc độ tăng trưởng từ bác sĩ, tránh lạm dụng gây phơi nhiễm tia bức xạ vô ích.

Yếu tố di truyền chi phối khoảng 70% chiều cao cuối cùng, trong khi 30% phụ thuộc vào lối sống. Nền tảng dinh dưỡng hiện đại đòi hỏi cắt giảm đường đơn, dầu mỡ chuyển hóa thay vì ép trẻ ăn dư thừa calo; khẩu phần tập trung nguồn đạm sinh học cao từ thịt nạc, cá, trứng, đậu phụ và sữa tươi không đường.

Đỉnh tiết hormone tăng trưởng của tuyến yên tập trung từ 22h đến 2h sáng hôm sau, gắn liền với chu kỳ ngủ sâu sóng chậm. Vận động chịu lực thẳng đứng ngoài trời kích thích đĩa sụn tăng trưởng khoáng hóa, đồng thời trạng thái tâm lý ổn định, không bị áp lực thành tích, tạo điều kiện tối ưu cho trục nội tiết hoạt động hiệu quả.

Bình Minh (Theo Dahe Daily)