5 dấu hiệu xuất hiện thoáng qua cảnh báo đột quỵ

Chóng mặt, nhìn mờ, méo miệng, yếu tay chân hoặc nói khó đột ngột dù chỉ kéo dài vài phút có thể cảnh báo nguy cơ đột quỵ.

Các triệu chứng trên có thể xuất hiện đột ngột rồi biến mất sau vài phút dễ khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, đây đôi khi là dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), cảnh báo nguy cơ đột quỵ trong tương lai.

Theo Healthine, TIA xảy ra khi nguồn cung cấp máu đến một vùng não bị gián đoạn tạm thời. Các triệu chứng thường biến mất sau vài phút đến vài giờ nhưng không đồng nghĩa nguy hiểm đã qua. Người từng bị TIA có nguy cơ đột quỵ cao, đặc biệt trong 48 giờ đầu sau cơn TIA.

Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (ASA), nguyên tắc BE-FAST giúp nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ, gồm Balance – thăng bằng, Eyes – thị lực, Face – khuôn mặt, Arms – cánh tay, Speech – lời nói và Time – cần cấp cứu ngay.

Mất thăng bằng đột ngột

Người bệnh có thể bất ngờ chóng mặt, đi đứng loạng choạng, khó giữ thăng bằng hoặc mất khả năng phối hợp vận động. Một số người cảm thấy cơ thể nghiêng về một phía, bước đi không vững dù trước đó vẫn sinh hoạt bình thường.

Biểu hiện này có thể xảy ra khi vùng não kiểm soát thăng bằng và phối hợp vận động bị thiếu máu tạm thời. Tuy nhiên, chóng mặt cũng có thể liên quan đến rối loạn tiền đình hoặc các bệnh lý khác. Nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột, nhất là khi kèm nhìn đôi, nói khó hoặc yếu tay chân, cần nghĩ đến nguy cơ đột quỵ.

Thị lực thay đổi bất thường

Đột ngột nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hay cả hai mắt có thể cảnh báo nguy cơ đột quỵ. Một số trường hợp cảm thấy như có màn tối che phủ tầm nhìn, sau đó khả năng nhìn trở lại bình thường.

Tình trạng này có thể xảy ra khi lưu lượng máu đến võng mạc hoặc vùng não xử lý hình ảnh bị gián đoạn. Mất thị lực thoáng qua ở một mắt có thể liên quan đến thiếu máu võng mạc, cảnh báo nguy cơ bệnh lý mạch máu. Theo ASA, thay đổi thị lực đột ngột là một trong những dấu hiệu cảnh báo đột quỵ cần được đánh giá khẩn cấp, kể cả khi thị lực đã phục hồi.

Méo miệng, lệch mặt

Một bên mặt có thể đột ngột xệ xuống, mất cân đối khi cười hoặc khó cử động. Người bệnh đôi khi cảm thấy tê vùng má, khó nhếch mép hoặc không thể điều khiển cơ mặt như bình thường.

Triệu chứng này có thể liên quan đến tình trạng thiếu máu tạm thời ở vùng não kiểm soát vận động cơ mặt. Khi lưu lượng máu được khôi phục, khuôn mặt có thể trở lại bình thường, khiến người bệnh bỏ qua dấu hiệu cảnh báo. Bạn có thể nhận biết bằng cách yêu cầu người bệnh mỉm cười, quan sát xem hai bên khuôn mặt có cân đối hay không.

Yếu hoặc tê một bên tay chân

Người bệnh có thể bất ngờ cảm thấy yếu, tê bì hoặc mất sức ở một bên tay, chân. Những biểu hiện thường gặp gồm làm rơi đồ vật, khó cầm nắm, không nâng được cánh tay hoặc một bên chân yếu khi bước đi.

Nguyên nhân có thể do vùng não kiểm soát vận động hoặc cảm giác bị gián đoạn nguồn cung cấp máu tạm thời. Khi lưu lượng máu trở lại bình thường, sức cơ và cảm giác có thể phục hồi, khiến người bệnh lầm tưởng chỉ bị tê mỏi thông thường.

Để kiểm tra, hãy yêu cầu người bệnh đưa đồng thời hai tay lên phía trước. Nếu một bên tay yếu, không nâng được hoặc tự hạ xuống, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.

Nói khó, nói ngọng bất thường

Tình trạng đột ngột nói ngọng, phát âm không rõ, khó tìm từ hoặc không diễn đạt được ý muốn nói cũng cần lưu ý. Một số trường hợp gặp khó khăn khi hiểu lời người khác dù trước đó vẫn giao tiếp bình thường.

Những biểu hiện này có thể xảy ra khi vùng não phụ trách ngôn ngữ hoặc điều khiển các cơ tham gia phát âm bị thiếu máu. Triệu chứng đôi khi chỉ kéo dài vài phút rồi biến mất. Người thân có thể yêu cầu người bệnh lặp lại một câu đơn giản. Nếu họ nói không rõ, dùng từ bất thường hoặc không thể nói, cần gọi cấp cứu ngay, kể cả khi khả năng giao tiếp sau đó đã phục hồi.

Theo các bác sĩ chia sẻ trên trang Times of India, việc phục hồi khả năng nói, nhìn hoặc vận động không đồng nghĩa nguy cơ đột quỵ đã chấm dứt. Người xuất hiện các dấu hiệu trên cần gọi cấp cứu ngay, kể cả khi triệu chứng đã biến mất. Không nên chờ triệu chứng tái phát hoặc tự lái xe đến bệnh viện. Cần ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu, không tự ý ăn uống hoặc dùng thuốc trong khi chờ nhân viên y tế hướng dẫn.

Bảo Bảo (Tổng hợp)