Người phụ nữ Mông thoát nợ tiền tỷ nhờ livestream


Người phụ nữ Mông thoát nợ tiền tỷ nhờ livestream

Lào CaiTừng ôm nợ gần một tỷ đồng vì 60 ha nông sản ế ẩm, chị Ma Thị Chú học cách livestream bán hàng, vươn lên làm chủ hợp tác xã.

Ma Thị Chú, 35 tuổi, sinh ra và lớn lên trong gia đình bốn chị em ở xã Mường Khương. Từ nhỏ, chị chứng kiến cảnh mẹ địu em nhỏ lên nương, tối mịt mới về nhưng lâm cảnh thiếu thốn. Gia đình quanh năm ăn mèn mén. Bố mẹ thường xuyên xảy ra mâu thuẫn vì khó khăn kinh tế.

Bước ngoặt đến khi Chú học lớp 7. Mẹ thôi làm nương, chuyển sang kinh doanh thổ cẩm. Kinh tế gia đình khởi sắc. Bố thay đổi thái độ, bớt rượu chè.

Mẹ chị có tiếng nói hơn trong gia đình. Bà cũng đưa những người phụ nữ khác trong bản cùng đi buôn, giúp họ cải thiện thu nhập. “Tôi ngưỡng mộ mẹ và muốn mình cũng sẽ tự chủ cuộc đời như mẹ”, Chú nói.


Chú trong một lần đi thu mua nông sản, năm 2022

Chú trong một lần đi thu mua nông sản, năm 2022.

Chị xin mẹ cho một số vốn, mùa hè đi buôn thay vì lên nương tỉa ngô, hái bắp. Năm 17 tuổi, Chú lấy chồng, nhưng vẫn học tiếp lên trung cấp Y. Đi làm bệnh viện được một năm, máu kinh doanh trỗi dậy, chị bỏ việc chuyển sang bán hàng thổ cẩm.

Sau khoảng bốn năm, nhận thấy thị trường dần bão hòa, chị cùng hai người bạn thuê 60 ha đất trồng lê và chuối, kỳ vọng tạo nguồn thu nhập ổn định, cải thiện kinh tế gia đình. Tuy nhiên, khi vườn chuối bước vào mùa thu hoạch, dịch Covid-19 bùng phát khiến hoạt động tiêu thụ và xuất khẩu đình trệ, khiến chị lâm nợ gần một tỷ đồng.

Trong bối cảnh áp lực tài chính bủa vây, chị Chú tìm hướng đi mới trên mạng xã hội. Người phụ nữ tự học cách quay video, đăng ký các khóa đào tạo kinh doanh trực tuyến và thử sức với hình thức phát trực tiếp (livestream).

Thời gian đầu, do chưa nói thạo tiếng phổ thông, Chú lúng túng khi đứng trước ống kính. “Những phiên livestream đầu tiên không có người xem, video đăng lên cũng ít lượt tương tác”, chị kể.

Để không ảnh hưởng đến việc gia đình, chị tranh thủ học lúc 4-5h sáng hoặc sau 21h đêm. Chị cũng xoay xở vay mượn để đến Khánh Hòa, Hà Nội, TP HCM và sang Trung Quốc học hỏi kỹ năng bán hàng qua mạng.

Sự kiên trì bắt đầu mang lại kết quả sau 8 tháng. Những video giới thiệu cảnh sắc núi rừng, văn hóa và nông sản Tây Bắc của chị dần thu hút cộng đồng. Đến năm 2021, có những phiên livestream chị chốt đơn được 2-3 tấn lê.

Không chỉ tiêu thụ sản phẩm của gia đình, chị Chú mở rộng thu mua nông sản cho người dân địa phương. Thay vì đi từng bản gom hàng dài ngày như trước, chị thông báo nhu cầu thu mua qua mạng, người dân chủ động mang nông sản đến tận nhà. Có đợt, chị thu mua hàng chục tấn sa nhân, giúp bà con giải quyết đầu ra ổn định.

Sau vài năm kinh doanh trực tuyến, chị trả dứt điểm khoản nợ, đưa ba người con ra thành phố học tập và hiện đảm nhận vai trò chủ nhiệm hai hợp tác xã tại địa phương.

Khi kinh tế gia đình vững vàng, chị Chú nhận thấy nhiều hộ trong bản vắng bóng thanh niên do họ phải đi làm ăn xa, để lại người già và trẻ nhỏ. Chị quyết định mở các lớp hướng dẫn kỹ năng xây dựng kênh, quay video và livestream bán hàng, kỳ vọng giúp phụ nữ địa phương có sinh kế tại quê nhà.

Ban đầu, chị tổ chức miễn phí, thu hút hàng trăm người từ nhiều tỉnh thành tham gia. Để tạo điều kiện cho những người đang làm việc tại các khu công nghiệp, chị mở lớp vào khung 4h30-6h sáng.

Chị Vàng Thị Mỷ (xã Mường Lầm, tỉnh Sơn La), một học viên của lớp, cho biết kiến thức từ các buổi học đã giúp chị tự tin kinh doanh trên không gian số, từ đó cải thiện kinh tế gia đình.

Ngoài các lớp tự tổ chức, chị Chú thường xuyên được Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai mời làm diễn giả hướng dẫn kỹ năng bán hàng qua mạng.

Bà Trần Thị Đông, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Cam Đường, thành phố Lào Cai, đánh giá chị Chú là tấm gương nhạy bén trong việc áp dụng kinh tế số tại địa phương. “Chị không chỉ làm kinh tế giỏi mà còn hỗ trợ bài bản cho nhiều hội viên thông qua các khóa tập huấn”, bà Đông cho biết.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Chú chia sẻ bản thân từng được truyền cảm hứng từ công việc buôn bán thổ cẩm của mẹ ngày trước. Hạnh phúc lớn nhất của chị hiện nay là giúp đỡ được nhiều phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên tự chủ tài chính.


Chị Chú (ngồi) hướng dẫn học viên trong một buổi livestream, năm 2025

Chị Chú (ngồi) hướng dẫn học viên trong một buổi livestream, năm 2025.

Phạm Nga
Ảnh: Nhân vật cung cấp

Ngày xuất bản:

18 THÁNG 11, 2026

Tin cập nhật 24H

Jensen Huang sẽ trình diện trước các ủy ban Hạ viện Mỹ

Cựu CEO Nvidia đồng ý tham gia các buổi làm việc với một số ủy ban Hạ viện Mỹ, trong đó nội dung trao đổi được ghi lại.

18 THÁNG 11, 2026

PGS Nguyễn Viết Nhung: Việt Nam cần xây dựng thế hệ không thuốc lá

Nguyên giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương Nguyễn Viết Nhung cho rằng đề xuất cấm bán thuốc lá vĩnh viễn cho người sinh từ năm 2010 có cơ sở khoa học, cần đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi.

18 THÁNG 11, 2026

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đô thị đáng sống phải có nơi để người dân rèn luyện sức khỏe

Phó ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn cho rằng đô thị đáng sống không chỉ có những tòa nhà hiện đại, mà phải có sân chơi cho trẻ em, nơi đi bộ cho người cao tuổi và không gian vận động gần nhà.

18 THÁNG 11, 2026

Đề xuất cảnh cáo hoặc trừ điểm giấy phép lái xe với lỗi ít nghiêm trọng

Cục CSGT đang nghiên cứu xây dựng nghị định mới theo hướng phân hóa tính chất hành vi và số lần vi phạm, tránh phạt lỗi ít nghiêm trọng, phạm lỗi lần đầu.

18 THÁNG 11, 2026

Hà Nội chốt hạn di dời cư dân tại 12 dự án Mường Thanh

Hà Nội yêu cầu hoàn thành di dời cư dân khỏi các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng tại 12 dự án liên quan Tập đoàn Mường Thanh trước 31/12/2027.

18 THÁNG 11, 2026

Pochettino khuyên Guardiola nhận lời dẫn dắt tuyển Mỹ

HLV Mauricio Pochettino cho rằng Pep Guardiola nên nhận công việc ở tuyển Mỹ nếu được mời, bởi đội đang đi đúng hướng và sở hữu những cầu thủ phù hợp với triết lý của ông.

18 THÁNG 11, 2026

Vinicius giúp Brazil thắng đậm nhất sau 14 năm

Vinicius lập hat-trick trong 21 phút, khi Brazil hạ chủ nhà Singapore 7-0 ở trận giao hữu tối 17/11.

18 THÁNG 11, 2026

HLV Kim Sang-sik: ‘Bàn thua không chỉ là lỗi của thủ môn Trung Kiên’

Ninh BìnhHLV Kim Sang-sik bảo vệ thủ môn Trần Trung Kiên sau bàn thua quyết định 1-2 trước Kyrgyzstan, đồng thời tiếc nuối khi Việt Nam không thể kết thúc năm 2026 bằng chiến thắng.

18 THÁNG 11, 2026

Việt Nam sẵn sàng cung ứng gạo ổn định, tin cậy cho Philippines

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gặp Chủ tịch Thượng viện Philippines, đề nghị chú trọng hợp tác về thương mại, đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực.

18 THÁNG 11, 2026

Quá trình Thâm Quyến từ làng chài tới thành phố công nghệ

Trung QuốcTừ một làng chài, Thâm Quyến lột xác, trở thành thành phố hiện đại với taxi tự lái, drone giao hàng và các tòa nhà chọc trời.

18 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Áp lực tuổi trung niên của thế hệ con một

Vừa lo kinh tế gia đình vừa một mình chăm sóc cha mẹ, thế hệ con một đầu tiên tại Trung Quốc đang oằn mình gánh vác áp lực tuổi trung niên.

18 THÁNG 11, 2026

Cuộc sống nghỉ hưu ở Việt Nam của mẹ chồng Ấn Độ

Từng phản đối con trai lấy vợ Việt, bà Kamala Bai nay xem TP HCM là quê hương thứ hai, bởi chỉ có nơi đây mang lại nhiều niềm vui tuổi xế chiều.

18 THÁNG 11, 2026

5 anh em xây 430 bậc thang trên núi để mẹ về nhà

Trung QuốcĐể người mẹ 86 tuổi dễ dàng về thăm nhà cũ trên núi, 5 người con ở Chiết Giang tự vác đá, trộn bê tông xây 430 bậc thang.

18 THÁNG 11, 2026

Nhiều học sinh mong được thấu hiểu khi gặp sự cố mạng

Hàng nghìn học sinh tham gia chương trình “An toàn số cho em”, trao đổi về nguy cơ trên Internet, bày tỏ mong muốn được cha mẹ thấu hiểu khi gặp sự cố trên mạng.

17 THÁNG 11, 2026

Những chất liệu tạo nên MV ‘Mãnh hổ trong tôi’ của Tiger Beer

Tiger Beer khắc họa những câu chuyện về người theo đuổi đam mê, đứng dậy sau thất bại và hoàn thành mục tiêu từng trì hoãn qua hình ảnh, ca từ trong MV “Mãnh hổ trong tôi”.

17 THÁNG 11, 2026