‘Hàng cây hạt dẻ trổ hoa’ lập kỷ lục tranh đắt nhất của Van Gogh
‘Hàng cây hạt dẻ trổ hoa’ lập kỷ lục tranh đắt nhất của Van Gogh
Bức “Hàng cây hạt dẻ trổ hoa” (1890) được bán với giá 190,4 triệu USD, trở thành tranh đắt nhất của danh họa Hà Lan Vincent van Gogh.
Tác phẩm có tên gốc là Châtaigniers en fleurs (Chestnut Trees in Blossom, Hàng cây hạt dẻ trổ hoa), được bán trong phiên đấu giá Legendary: The Blaquier-Arrieta Collection của Sotheby’s ở New York ngày 18/11.
Ban đầu giới chuyên môn ước tính bức họa trị giá 180 triệu USD. Theo Artnet, quá trình ra giá chỉ dài khoảng ba phút, khép lại với tiếng búa chốt mức 165 triệu USD cho nhà buôn tranh Mỹ Bill Acquavella, cộng các khoản phụ phí là 190,4 triệu USD (hơn 4.800 tỷ đồng). Hiện tác phẩm vượt qua kỷ lục bức đắt nhất của Van Gogh do Orchard with Cypresses (Vườn cây ăn trái với hàng bách, 1888) xác lập năm 2022 với 117,2 triệu USD.
Bức tranh “Chestnut Trees in Blossom” của Van Gogh. Ảnh: AFP
Vài ngày trước phiên đấu giá, ARTnews cho biết Chestnut Trees in Blossom suýt không được bán. Hôm 12/11, các hậu duệ giấu tên của doanh nhân người Đức gốc Do Thái Samuel Fischer – chủ cũ của tác phẩm – phản đối buổi chào giá. Họ cho biết gia đình buộc phải bán tranh vào năm 1936 trong bối cảnh chịu sức ép tài chính dưới thời Đức Quốc xã đàn áp. Luật sư của họ yêu cầu Sotheby’s rút tranh khỏi sự kiện trừ khi chứng minh thương vụ năm đó diễn ra một cách tự nguyện.
Sotheby’s bác bỏ lập luận của phía Fischer, chỉ ra bức tranh khi ấy được bán với giá thị trường hợp lý ở mức 68.000 franc Thụy Sĩ, tương đương 22.000 USD vào năm 1936. Sau nhiều ngày đàm phán, các bên đạt thỏa thuận, cho phép phiên đấu giá diễn ra. Họ không tiết lộ các điều khoản, do đó không rõ những người thừa kế của Fischer được chia doanh thu bán tranh hay không.
Vincent van Gogh vẽ Chestnut Trees in Blossom vào tháng 5/1890, hai tháng trước khi ông tự tử ở tuổi 37. Thời điểm đó, ông vừa chuyển đến xã Auvers-sur-Oise gần Paris sau khi rời bệnh viện tâm thần Saint-Rémy ở vùng Provence, Pháp. Tác phẩm nằm trong nhóm khoảng 50 tranh phong cảnh ra đời trong những tháng ngày cuối cùng Van Gogh lưu trú tại đây.
Trao đổi với AFP tháng 10, phó chủ tịch Sotheby’s Scott Niichel cho rằng bức tranh thể hiện sự cuồng nhiệt của Van Gogh thông qua cách nghệ sĩ tô nhiều lớp sơn dày như thể ông còn nhiều điều muốn đem lên canvas. “Đây là một trong những tác phẩm giàu sức biểu cảm, đầy hy vọng nhất của Van Gogh ở chặng cuối sự nghiệp”, Niichel nhận định.
Sau khi danh họa qua đời, tác phẩm do gia đình em trai ông – Theo van Gogh – quản lý. Về sau, bức họa qua tay nhiều người bao gồm nhà đồng sáng lập hãng thu Capitol Records của Mỹ – George Gard de Sylva. Lần gần nhất tranh được trưng bày công khai là tại bảo tàng Guggenheim, New York, năm 1964.
Năm 1975, vợ chồng nhà tài phiệt Argentina – Carlos Pedro Blaquier và Nelly Arrieta de Blaquier – mua tranh, cất giữ trong bộ sưu tập tư nhân của gia đình suốt 50 năm. Sau khi bà Nelly và ông Carlos lần lượt qua đời vào năm 2020 và 2023, các con thừa kế tác phẩm trước khi gửi cho Sotheby’s đấu giá.
Vincent van Gogh (1853-1890) là họa sĩ Hà Lan thuộc trường phái Hậu Ấn tượng. Ông vẽ tranh từ năm 27 tuổi, để lại hàng nghìn bức sau 10 năm sống với nghề. Theo Beyond Van Gogh, một trong những lý do khiến nghệ thuật của danh họa trường tồn là nhờ cảm xúc mãnh liệt, chân thật mà ông truyền tải vào mỗi bức tranh. Cùng các bậc thầy hội họa như Paul Cézanne, Paul Gauguin và Georges Seurat, Van Gogh đặt nền móng cho những phong trào nghệ thuật hiện đại như chủ nghĩa Biểu hiện, Dã thú.
Một số tác phẩm nổi tiếng của ông là Starry Night (Đêm đầy sao, 1889), Café Terrace at Night (Cà phê vỉa hè trong đêm, 1888) và loạt tranh hoa hướng dương. Hiện tranh của họa sĩ thuộc hàng đắt nhất thế giới nhưng sinh thời ông không có danh tiếng, sống dựa vào trợ cấp của em trai.
Trịnh Lâm (theo ARTnews, Artnet)
20 THÁNG 11, 2026