Thầy cô ‘dấn thân’ vào làn sóng dạy bằng tiếng Anh


Thầy cô ‘dấn thân’ vào làn sóng dạy bằng tiếng Anh

Đăng video dạy Địa lý bằng tiếng Anh lên mạng, thầy Chinh nhận về nhiều lời công kích, chê bai phát âm, bị cho rằng “đu trend” nhưng đều bỏ ngoài tai.

Từ đầu năm học, thầy Phạm Văn Chinh, 48 tuổi, giáo viên trường THPT Nghĩa Minh, Ninh Bình, dạy bằng tiếng Anh một tiết mỗi tuần. Với hơn 10 năm tự học ngoại ngữ này, thầy chắt lọc nội dung cốt lõi của bài, học từ vựng, thuật ngữ liên quan, tra cứu phát âm và tập nói.

“Nặng nhất là từ vựng, vì từ chuyên ngành rất nhiều”, thầy kể, cho hay đầu tiên, học sinh cũng “rất lơ ngơ”, không biết nói gì dù được báo trước để chuẩn bị. Nhưng sau hơn hai tháng, các em tiến bộ, phản xạ bằng tiếng Anh tốt hơn rõ rệt.

Ở trường Tiểu học Đặng Trần Côn, TP HCM, cô Thu Yến, 47 tuổi, đã học thêm tiếng Anh gần ba tháng. Dù trường có lớp miễn phí, nhưng vì muốn tiến bộ nhanh và tiếp cận chương trình bài bản hơn, cô bỏ tiền túi, “cắp sách” đến trung tâm ba buổi tối mỗi tuần, tới 20h30 mới tan.

“Những ngày đầu, mình cũng nhát, không dám nói nhưng thấy xung quanh cũng có người bỡ ngỡ thì lại đánh liều tập nói, giao tiếp”, nữ giáo viên chia sẻ. Ngoài học tiếng Anh, vào những giờ nghỉ trưa hay khi trống tiết, cô Yến còn nhờ đồng nghiệp ở tổ Tin học chỉ cách dùng AI tạo ảnh, video, thiết kế trò chơi cho bài giảng.

Dù hào hứng, hai giáo viên U50 đối mặt nhiều áp lực. Cô Yến thấy phải chạy đua với thời gian, lo bị tụt lại so với đồng nghiệp. Mỗi ngày, cô xoay vòng giữa giờ dạy ở trường, lớp tiếng Anh buổi tối, những giờ nghỉ trưa học AI và soạn giáo án.

“Tôi ước một ngày dài hơn để làm đủ mọi việc”, cô Yến nói.

Trong khi đó, với video tiết dạy trên trang cá nhân, ngoài sự động viên, khen ngợi, thầy Chinh cũng bị nhiều người chê, nhại cách phát âm, cùng sự hoài nghi rằng liệu việc dạy Địa lý bằng tiếng Anh có cần thiết hoặc thực chất hay không.

Giáo viên 'căng mình' giữa làn sóng đổi mới

 
 

Tiết dạy bằng tiếng Anh về Thời tiết của thầy Chinh, tháng 11/2026. Video: Nhân vật cung cấp

Gần 728.000 thầy cô, tức 81% số giáo viên phổ thông đăng ký “Tháng tự học tiếng Anh” do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hồi tháng 7-8. Trên mạng xã hội gần đây, nhiều trường học, giáo viên đăng tải video, hình ảnh về các tiết học bằng tiếng Anh, từ Toán, Vật lý, đến Thể dục.

Bước chuyển này xuất phát từ yêu cầu mới: Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai” của Chính phủ đặt mục tiêu học sinh được học, tham gia hoạt động bằng tiếng Anh. Theo tiêu chí mà Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành để đánh giá việc này, trường phổ thông đạt mức độ 1/3 cần tổ chức dạy học bằng tiếng Anh với 3-5 lớp. Ở mức độ 2 và 3, con số này là 50-90% số lớp học, với tổng 105 tiết một năm. Đi kèm là yêu cầu chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy.

Tuy nhiên, khảo sát của Viện khảo thí Mỹ – ETS với 35.000 giáo viên ở 6 tỉnh, thành qua bài thi 4 kỹ năng TOEIC Link cho thấy năng lực của họ “cần cải thiện đáng kể“. Nhiều địa phương, gồm TP HCM cho biết đang thiếu giáo viên dạy môn học bằng tiếng Anh.

Áp lực thời đại số, chương trình mới khiến thầy cô phải “căng mình” để bắt nhịp, đáp ứng, theo cô Phạm Thúy Hà, Hiệu trưởng trường Tiểu học Đặng Trần Côn, TP HCM.

“Thầy cô không than nhưng ở góc độ quản lý, nhìn vòng xoay công việc của đồng nghiệp, tôi rất đồng cảm, trăn trở”, cô Hà nói.

Theo PGS.TS Nguyễn Chí Thành, Trưởng khoa Sư phạm, trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, việc thầy cô học tập kiến thức, kỹ năng mới, nhất là ở độ tuổi 40-50 không phải điều dễ dàng. Vì vậy, ông cho rằng cần ghi nhận, khích lệ tinh thần dám thay đổi.

“Đổi mới giáo dục chỉ thực sự bền vững khi trở thành nhu cầu tự thân của mỗi nhà giáo, thay vì yêu cầu từ chính sách hay quản lý”, ông nhìn nhận. Tuy nhiên, không thể chỉ đặt ra những yêu cầu ngày càng cao với thầy cô mà thiếu đi các điều kiện để họ đáp ứng. Ông Thành nhấn mạnh sự đổi mới cần đi kèm chính sách bồi dưỡng, hỗ trợ và lộ trình phù hợp.

Đồng tình, ông Bùi Khánh Nguyên, chuyên gia giáo dục song ngữ, cảnh báo nếu để giáo viên “tự bơi”, chỉ một nhóm nhỏ có lợi thế về ngoại ngữ, công nghệ theo kịp. Khi đó, nguy cơ không chỉ là nhiều giáo viên bị tụt lại, mà còn có sự phân hóa ngày càng sâu giữa các trường và địa phương.

“Không thể đào tạo hàng trăm nghìn giáo viên theo cùng một cách, cùng một chương trình và tốc độ”, ông nói, đề xuất xây dựng mô hình “đại học sư phạm mở” trực tuyến với hàng trăm khóa học, từ tiếng Anh, AI đến phương pháp sư phạm, để giáo viên học mọi lúc, tự chọn lộ trình. Thầy cô cũng cần được tiếp cận các ứng dụng học tiếng Anh, AI với chi phí thấp hoặc miễn phí.

Ngoài ra, ông Thành cho rằng cần tính toán để xây dựng chính sách lương, phụ cấp với giáo viên theo thực tế. Ngoài giờ đứng lớp, họ còn soạn, chấm bài, trao đổi với phụ huynh, học tiếng Anh, AI, nhưng “chưa được phản ánh đầy đủ trong cách tính khối lượng lao động”.

Ông cũng kiến nghị giảm việc hành chính không cần thiết cho giáo viên, áp dụng mô hình nghỉ phép học thuật (sabbatical leave). Thầy cô sau khoảng 10 năm giảng dạy có thể dành một năm học tập, bồi dưỡng chuyên môn mà vẫn được hưởng nguyên lương.

Ở quy mô trường học, cô Hà cho biết đã thành lập câu lạc bộ tiếng Anh, chia nhỏ các nhóm để thầy cô học hỏi lẫn nhau. Trường cũng biểu dương những sáng kiến, thay đổi tích cực, tạo bầu không khí để thầy cô dám thử nghiệm cái mới mà không sợ bị phán xét.

Hồi tháng 7, khi phát động “Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc”, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh Bộ không kỳ vọng tất cả thầy cô ngay lập tức đạt trình độ tiếng Anh nhất định, mà mong mỗi người học thêm một chút mỗi ngày. Ông cũng yêu cầu không gây áp lực, dùng phong trào để bình xét thi đua.

Với thầy Chinh, đây là động lực để tiếp tục. Bỏ ngoài tai những lời công kích, thầy vẫn học từ vựng và luyện nói hàng ngày, đặt mục tiêu tăng số tiết dạy bằng tiếng Anh trong học kỳ II.

“Cứ được dạy Địa bằng tiếng Anh là tôi hào hứng lắm, nhất là khi học sinh trả lời được câu hỏi”, thầy chia sẻ.

Từ hành trình của những giáo viên như thầy Chinh, cô Yến, ông Nguyên nhắn nhủ thầy cô đừng sợ khi bắt đầu muộn hay áp lực về tốc độ tiến bộ của mình. Điều quan trọng là kiên trì học hỏi.

“Một trong những hình ảnh đẹp nhất của nhà giáo hiện tại là họ vẫn tiếp tục học. Đó là bài học sống động nhất về tinh thần học tập suốt đời mà người thầy truyền tới học sinh”, ông Thành nói.


Giáo viên và học sinh lớp 6/6, Trường THCS Nguyễn Huệ, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng, trong năm học 2026-2027. Ảnh: Nguyễn Đông

Cô trò lớp 6/6, trường THCS Nguyễn Huệ, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng, tháng 9/2026. Ảnh: Nguyễn Đông

Thanh Hằng – Lệ Nguyễn

Ngày xuất bản:

21 THÁNG 11, 2026

Tin cập nhật 24H

Hơn 162.000 tỷ đồng xây ba tuyến cao tốc

Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ba tuyến cao tốc dài hơn 430 km, tổng vốn gần 162.400 tỷ đồng, kết nối các khu vực Tây Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên.

22 THÁNG 11, 2026

Xóa nợ lệ phí môn bài cho hơn 2,5 triệu người nộp thuế

Từ 21/11, hơn 2,5 triệu người nộp thuế được xóa nợ lệ phí môn bài và tiền chậm nộp phát sinh để hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động.

22 THÁNG 11, 2026

Người đàn ông tử vong khi cứu phụ nữ đuối nước ở biển Nha Trang

Khánh HòaNgười đàn ông bơi ra cứu phụ nữ gặp nạn giữa sóng lớn ở biển Nha Trang, nhưng bị đuối sức, tử vong; một nhân viên cứu hộ cũng phải nhập viện.

22 THÁNG 11, 2026

Đồng bào dân tộc ít người nhất Việt Nam diễu hành trên phố

Lai ChâuNgười Mảng, La Hủ, Si La… những dân tộc có dân số ít nhất Việt Nam, cùng xuống đường nhảy múa trong ngày hội văn hóa tại xã Bum Tở.

22 THÁNG 11, 2026

Alcaraz toàn thắng vòng bảng ATP Finals 2026

ItalyCarlos Alcaraz thắng Flavio Cobolli 6-4, 6-1 trong 65 phút ngày 20/11, nối dài mạch thắng lên 12 trận và hẹn Ben Shelton ở bán kết ATP Finals.

22 THÁNG 11, 2026

‘Nghệ thuật’ thắng 1-0 của Arsenal

AnhArsenal thắng cả 16 trận Ngoại hạng Anh gần nhất khi ghi bàn trước nhờ cách Mikel Arteta điều chỉnh thế trận để giữ lợi thế.

22 THÁNG 11, 2026

Quang Liêm trở lại top 15 thế giới

HungaryLê Quang Liêm đánh bại Ian Nepomniachtchi ở ván tiêu chuẩn nhanh cuối cùng tại giải cờ vua toàn năng thế giới 2026, trở lại top 15 thế giới và nuôi hy vọng dự chuỗi giải năm sau.

22 THÁNG 11, 2026

Haaland bị khước từ bàn tranh cãi trong trận hòa của Man City

AnhTiền đạo Erling Haaland không được công nhận bàn do lỗi đá bóng trong tay thủ môn, khi Man City hòa Fulham 1-1 ở vòng 11 Ngoại hạng Anh.

22 THÁNG 11, 2026

Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 khai mạc bên sông Sài Gòn

TP HCMĐại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X chính thức bắt đầu bằng lễ khai mạc giàu màu sắc hiện đại kết hợp những câu chuyện về vùng đất, con người TP HCM tối 21/11.

22 THÁNG 11, 2026

Thâm Quyến – ‘thiên đường điện thoại cũ’ của Trung Quốc

Người Trung Quốc thải loại hơn 400 triệu điện thoại mỗi năm, phần lớn đổ về chợ Hoa Cường Bắc ở Thâm Quyến, nơi các thương nhân đưa chúng tới Nam Á, châu Phi.

22 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Sinh viên đề xuất loạt sáng kiến thích ứng biến đổi khí hậu

Tận dụng nhiệt thải để tạo điện, làm nhà nổi thích ứng ngập lụt ở ĐBSCL là những dự án hạng mục môi trường thí sinh gửi đến cuộc thi online “Sinh viên Thế hệ mới 2026”.

22 THÁNG 11, 2026

‘Học sinh Việt Nam cần được hỗ trợ về trí tuệ cảm xúc’

Học sinh Việt Nam có thói quen học tập tốt, được nhà trường, gia đình hỗ trợ mạnh mẽ về học thuật, nhưng cần được giúp đỡ về trí tuệ cảm xúc để học tốt hơn.

22 THÁNG 11, 2026

Học vấn của 7 tỷ phú sáng lập Anthropic

Phần lớn trong 7 tỷ phú sáng lập Anthropic xuất thân từ các đại học hàng đầu như Stanford, Harvard, MIT với chuyên ngành Toán, Vật lý, Khoa học máy tính, Kỹ thuật.

22 THÁNG 11, 2026

Nước châu Á nào có tỷ lệ dân nhập cư cao nhất thế giới?

Gần 77% trong tổng dân số nước này là người nhập cư – tỷ lệ cao nhất thế giới. Bạn có biết đó là nước nào?

22 THÁNG 11, 2026

Những cô giáo vượt núi ngày ba lần đưa cơm nóng cho học trò

Quảng TrịDù tự bỏ tiền xăng, không có thù lao, các giáo viên Mầm non Lâm Hóa đều đặn ba lần mỗi ngày vượt đường núi, cầu treo mang cơm nóng về điểm trường lẻ cho trẻ.

21 THÁNG 11, 2026