AI ‘mở khóa’ bài toán nổi tiếng nhất thế giới


AI ‘mở khóa’ bài toán nổi tiếng nhất thế giới

Giới toán học choáng ngợp khi giả thuyết Riemann – đỉnh cao vượt xa tầm với con người, được giải quyết với trợ giúp của AI.

Trên trang web cá nhân ngày 20/11, nhà toán học Levent Alpöge cho biết đã cùng Claude – mô hình AI của Anthropic – xác nhận “Giả thuyết Riemann tổng quát”, một phiên bản mở rộng đồ sộ từ phỏng đoán ban đầu của Riemann, đóng vai trò nền tảng với vô số cấu trúc ẩn giấu cho toàn bộ vũ trụ toán học.

Giả thuyết Riemann được nhà toán học Bernhard Riemann đề xuất năm 1859. Nó cho rằng vị trí của các số nguyên tố dọc theo trục số, thoạt nhìn có vẻ ngẫu nhiên, thực chất được chi phối bởi một trật tự phức tạp, có ý nghĩa.

Kể từ đó, nó đã trở thành kim chỉ nam cho toàn bộ lĩnh vực lý thuyết số, và là bài toán mở nổi tiếng nhất trong toán học. Đây là một trong số ít những vấn đề chưa được giải quyết mà Viện Toán học Clay treo thưởng 1 triệu USD, theo The Washington Post. Hầu hết chuyên gia hàng đầu dành rất ít thời gian để thực sự nghiên cứu, bởi không có con đường rõ ràng nào để chứng minh phỏng đoán của Riemann.

Hồi tháng 10, một số tiến bộ đáng kể đã xuất hiện trong số hơn 700 bài báo khoa học mà OpenAI công bố. Giờ đây, cuộc đua dường như đã kết thúc. Alpöge đăng tải bằng chứng Claude của mình được mã hóa bằng Lean – ngôn ngữ lập trình dùng để xác minh tính đúng đắn về mặt toán học của mỗi lập luận.

Alpöge cho biết Claude đã nhanh chóng vượt xa anh khi cả hai tiến gần đến phần kết của lập luận. Alpöge định hướng cho AI tìm ra ý tưởng ban đầu, và sau đó, “Claude bắt đầu khiến tôi phải kinh ngạc”.

Các nhà toán học độc lập cho biết bằng chứng này vẫn đang được xem xét và xác minh chính thức. Dù vậy, những kiểm tra ban đầu bằng Lean đang cho kết quả khả quan.

Thông tin gây chấn động giới toán học vài giờ qua. Giả thuyết Riemann có thể coi là một đỉnh cao, là bài toán mà những bộ óc thông minh nhất đều thừa nhận rằng họ còn cách lời giải rất xa.

“Một AI có thể chứng minh giả thuyết Riemann không phải là thứ tôi muốn đối mặt”, Andrew Sutherland, nhà toán học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), từng thừa nhận.

“Đây là một khoảnh khắc lịch sử”, Sutherland chia sẻ sau khi tự mình biên dịch thành công kết quả của Alpöge trên phần mềm Lean. “Thế giới đã thay đổi. Tôi biết sẽ có rất nhiều luồng phản ứng trái chiều trong cộng đồng, nhưng với tôi, đây là chiến thắng của nhân loại và là một ngày đáng để ăn mừng”.

Công trình này hứa hẹn mở ra nhiều hướng nghiên cứu hoàn toàn mới. “Nếu đúng, ngay cả khi mới chỉ lướt qua phần tóm tắt lập luận, tôi thấy rất có cơ sở để tin rằng những ý tưởng mới trong chứng minh này sẽ khai phá các lối tư duy chưa từng có trong lý thuyết số, tạo ra sức ảnh hưởng khổng lồ”, theo giáo sư toán học Carlo Pagano tại Đại học Concordia, kiêm nhà nghiên cứu thỉnh giảng tại Google DeepMind.

Dù vậy, Sutherland cho hay còn rất nhiều việc phải làm để hiểu tường tận chi tiết lời giải. Ông cũng nhấn mạnh rằng công sức của con người đằng sau việc phát triển Lean, các mô hình ngôn ngữ lớn, cũng như hàng thiên niên kỷ thành tựu toán học làm bệ phóng cho bước tiến hôm nay đều xứng đáng được tôn vinh.

Nếu được xác nhận, thành tựu này sẽ khép lại một năm mà năng lực toán học của AI thăng tiến thần tốc, làm thay đổi mọi ngóc ngách của bộ môn này. Trong vài tháng qua, AI đã chứng minh hoặc có bước tiến ở hàng trăm câu hỏi toán học, trong đó có bài toán Thiên niên kỷ về phương trình Navier-Stokes, mà Levent Alpöge là trung tâm trong vụ “giành giật” lời giải giữa AI và con người.


Hình minh họa cho Giả thuyết Riemann. Ảnh: Maths Society

Hình minh họa cho Giả thuyết Riemann. Ảnh: Maths Society

Khánh Linh tổng hợp

Ngày xuất bản:

23 THÁNG 11, 2026

Tin cập nhật 24H

Đoàn xe tăng Đức đổi đường tới Litva ‘vì lo ngại Nga’

Sư đoàn xe tăng Đức di chuyển bằng đường sắt, thay vì cơ động bằng đường bộ qua Ba Lan như kế hoạch, nhằm tránh khiêu khích Nga, theo Bild.

23 THÁNG 11, 2026

Bãi bỏ 18 thủ tục hành chính về sở hữu trí tuệ

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi bãi bỏ 18 thủ tục hành chính, cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa chuyển nhượng quyền và thống nhất đầu mối quản lý giống cây trồng.

23 THÁNG 11, 2026

Miền Bắc rét trở lại từ ngày 24/11

Một đợt không khí lạnh mới tràn xuống miền Bắc từ rạng sáng 24/11 khiến trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm, miền Trung mưa giông gia tăng.

23 THÁNG 11, 2026

Liên danh Việt – Pháp – Hàn trúng gói tư vấn lớn nhất đường sắt tốc độ cao Bắc Nam

Liên danh 8 doanh nghiệp Việt Nam, Pháp và Hàn Quốc trúng gói thầu tư vấn lớn nhất dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, trị giá hơn 10.243 tỷ đồng.

23 THÁNG 11, 2026

Nhà vô địch World Cup đổ gục khi trả lời phỏng vấn

ColombiaTiền vệ Leandro Paredes ngất xỉu giữa cuộc phỏng vấn sau chiến thắng 2-0 của Boca Juniors trước Atletico Mineiro ở chung kết Copa Sudamericana.

23 THÁNG 11, 2026

Tiền đạo Việt Nam: ‘Kết quả trước Bỉ giúp chúng tôi tự tin hơn ở U17 World Cup’

QatarTiền vệ Lê Sỹ Bách tin rằng màn trình diễn tích cực trước Bỉ sẽ giúp Việt Nam tự tin hơn khi đấu New Zealand tại lượt hai bảng G U17 World Cup 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Ánh Viên thua ở chung kết bơi Đại hội Thể thao toàn quốc

TP HCMKình ngư Nguyễn Thị Ánh Viên chỉ giành HC bạc ở nội dung 200m hỗn hợp môn bơi Đại hội Thể thao toàn quốc 2026.

23 THÁNG 11, 2026

Tuyển thủ Việt Nam cúi đầu xin lỗi sau thẻ đỏ ở V-League

Đà NẵngTân binh đội tuyển Việt Nam Nguyễn Hồng Phúc nhận thẻ đỏ trực tiếp sau pha phạm lỗi với Nguyễn Lê Phát trong trận Đà Nẵng thua Ninh Bình 0-1 ở vòng 8 V-League 2026-2027.

23 THÁNG 11, 2026

Yamal lần thứ ba hỏng phạt đền tại La Liga

Tây Ban NhaLamine Yamal trở thành cầu thủ trẻ nhất sút hỏng ba quả phạt đền tại La Liga, khi Barca thắng ngược Villarreal 3-2 ở vòng 13 tối 22/11.

23 THÁNG 11, 2026

Cháy nhà máy ở Indonesia, hơn 30 người mất tích

Ít nhất 3 người chết và 36 người mất tích sau khi hỏa hoạn xảy ra tại nhà máy sản xuất bánh kẹo ở phía tây Jakarta.

23 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

‘Lớp học triệu view’ trong gian bếp của cô giáo 74 tuổi

Thanh HóaGần 4 thập kỷ rời bục giảng để làm ruộng nuôi 5 con, cô Bùi Thị Mỹ, 74 tuổi, quay lại giảng Toán, Vật lý trong gian bếp nhỏ, thu hút hàng triệu lượt xem.

23 THÁNG 11, 2026

15 đại học đông du học sinh nhất Mỹ

Đại học New York đông sinh viên quốc tế nhất ở Mỹ, dù học phí cao nhất.

23 THÁNG 11, 2026

Nước nào có nhiều hồ nhất thế giới?

Nước này có gần 880.000 hồ nước, chiếm hơn 60% tổng số hồ có diện tích từ 100.000 m2 trên toàn thế giới. Đây là quốc gia nào?

23 THÁNG 11, 2026

Sinh viên đề xuất loạt sáng kiến thích ứng biến đổi khí hậu

Tận dụng nhiệt thải để tạo điện, làm nhà nổi thích ứng ngập lụt ở ĐBSCL là những dự án hạng mục môi trường thí sinh gửi đến cuộc thi online “Sinh viên Thế hệ mới 2026”.

22 THÁNG 11, 2026

‘Học sinh Việt Nam cần được hỗ trợ về trí tuệ cảm xúc’

Học sinh Việt Nam có thói quen học tập tốt, được nhà trường, gia đình hỗ trợ mạnh mẽ về học thuật, nhưng cần được giúp đỡ về trí tuệ cảm xúc để học tốt hơn.

22 THÁNG 11, 2026