Ăn thắng dền ngũ sắc ban đêm ở Hà Giang

Buổi tối ở Hà Giang, lựa chọn ăn uống không nhiều, đặc biệt là các món ăn vặt. Dù vậy, du khách vẫn có thể tìm thấy một số hàng bán thắng dền – món ăn đặc trưng của Hà Giang, thường chỉ bán vào mùa lạnh.

“Giữa cảnh núi rừng hút gió mùa đông, ăn bát thắng dền tráng miệng sau bữa tối với thịt gác bếp, xúc xích lợn là lựa chọn hợp lý”, ông Minh Huỳnh, lái xe người địa phương nói khi đang nhâm nhi bát thắng dền màu sắc sặc sỡ, thoạt nhìn như những viên kẹo nhỏ.

Thắng dền có ngoại hình tương đồng bánh trôi tàu Hà Nội hay bánh cống phù Lạng Sơn, được chế biến từ bột gạo nếp với nhân chay hoặc đậu đỗ. Bà Đặng Thị Hà Nga, người có hơn 10 năm bán món này tại đường Trần Hưng Đạo, phường Hà Giang 1, cho biết viên thắng dền chỉ to hơn đầu ngón tay, nhỏ hơn nhiều so với bánh trôi tàu nên mỗi bát thường có hơn 10 viên.

Bên cạnh màu trắng truyền thống, các quán hiện nay phục vụ thêm thắng dền ngũ sắc để tăng tính thẩm mỹ. Màu sắc này được tạo hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên như gấc, nghệ, thanh long và hoa đậu biếc.

Quy trình làm món ăn này gần giống bánh trôi: gạo nếp ngon xay thành bột, sau đó giã lại để vỏ bánh đạt độ dai, không bị bở. Nước dùng được nấu từ đường, nước cốt dừa và gừng đun nóng. Bà Nga chia sẻ bí quyết quan trọng là gừng phải nướng chín, rửa sạch rồi mới đập dập đem đun để nước dùng dậy mùi thơm và không bị tanh như gừng sống. Tại cửa hàng, người bán luôn chuẩn bị hai nồi riêng biệt để luộc bánh và nấu nước đường gừng.

Khi có khách, chủ quán thả những viên bột vào nồi nước sôi, đợi khoảng 5-7 phút cho đến khi bánh nổi lên mặt nước. Bánh chín được vớt ra bát, chan nước đường gừng nóng hổi, sau đó rắc thêm vừng hoặc lạc rang.

Thực khách thường ngậm viên bánh nhỏ trong miệng để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt béo của nước dùng, chút cay nồng của gừng nướng và vị bùi của vừng lạc.

Nghề bán thắng dền mang tính thời vụ, chủ yếu nhộn nhịp vào mùa đông. Bà Nga cho biết gia đình thường chuẩn bị nguyên liệu và nặn bánh vào buổi sáng để kịp mở hàng từ 18h đến 23h. Trung bình mỗi ngày, quán tiêu thụ khoảng 3 kg gạo nếp, những ngày rét đậm tăng lên 5 kg.

Đến khoảng sau tháng 2 âm lịch, khi thời tiết bắt đầu ấm lên, các hàng thắng dền sẽ nghỉ bán và chuyển sang phục vụ các loại chè truyền thống như chè đậu xanh, đậu đen hay đậu đỏ để phù hợp nhu cầu giải nhiệt.

Tú Nguyễn – Hoàng Giang