Ba thời điểm dễ gây đột quỵ nhất

Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế giữ nhiệt bằng cách co mạch máu ngoại vi, hệ quả là huyết áp tăng đột ngột, tạo áp lực lớn lên thành mạch. Trong điều kiện này, người có mạch máu yếu hoặc nhiều mảng xơ vữa rất dễ bị vỡ mạch gây chảy máu não, hoặc bong mảng xơ vữa gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não.

Ngoài ra, nhiệt độ thấp làm tăng độ nhớt của máu, khiến dòng máu lưu thông chậm hơn, tương tự dầu máy bị đặc lại khi trời lạnh. Nếu cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ đột quỵ là rất lớn. Dưới đây là ba thời điểm trong ngày người dân cần đặc biệt cảnh giác với đột quỵ:

Sáng sớm khi vừa thức dậy

Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động, huyết áp có xu hướng tăng cao. Chênh lệch nhiệt độ giữa phòng ngủ ấm và không khí lạnh bên ngoài khiến mạch máu co đột ngột. Việc bật dậy quá nhanh, đi ra ngoài ngay có thể kích hoạt biến cố nguy hiểm.

Khi đi vệ sinh ban đêm

Nhiều người chủ quan, rời chăn ấm để vào nhà vệ sinh lạnh mà không mặc đủ áo. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co mạch mạnh, làm tăng nguy cơ đột quỵ trong đêm.

Khi tắm rửa

Tắm nước lạnh, tắm quá muộn khi nhiệt độ xuống thấp đều là những yếu tố làm huyết áp dao động mạnh, dễ dẫn đến tai biến mạch máu não.

Một số yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt mùa đông. Nhiều người cho rằng uống rượu giúp “làm ấm người”, nhưng đây là quan niệm sai lầm. Rượu bia gây giãn mạch tạm thời tạo cảm giác ấm giả, sau đó làm mất nhiệt nhanh hơn và khiến huyết áp dao động mạnh. Kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều đồ béo, nguy cơ đột quỵ càng tăng cao.

Để giảm thiểu nguy cơ biến cố, bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân tuân thủ nghiêm các nguyên tắc sau:

– Giữ ấm đúng cách: Luôn mặc đủ ấm, đặc biệt là vùng đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài cần đội mũ, quàng khăn, đeo khẩu trang để hạn chế gió lạnh xâm nhập.

– Nguyên tắc “chậm lại 3 phút” mỗi sáng: Sau khi thức dậy, không nên rời giường ngay. Hãy nằm thêm 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới ngồi dậy và mặc thêm áo ấm trước khi ra khỏi phòng.

– Kiểm soát huyết áp và bệnh nền: Người mắc cao huyết áp, tim mạch, tiểu đường cần dùng thuốc đúng chỉ định, tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.

– Ăn uống, sinh hoạt khoa học: Hạn chế rượu bia, thuốc lá; giảm muối trong bữa ăn, uống đủ nước ấm; tránh thức ăn quá lạnh. Nên tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà, không ra ngoài quá sớm khi trời còn rét đậm.

– Nhận diện sớm dấu hiệu FAST: Bạn cần quan sát xem khuôn mặt người bệnh có bị méo, lệch, cười không đều hay không; tay hoặc chân có xuất hiện tình trạng yếu, tê bì, khó nâng lên; lời nói có trở nên khó khăn, nói ngọng, không rõ ràng. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào cần lập tức gọi cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị đột quỵ để được xử trí kịp thời.

Đột quỵ là cấp cứu tối khẩn cấp, mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não có thể bị tổn thương không hồi phục nếu không được tái thông mạch kịp thời. Người dân tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, cạo gió, cho uống nước chanh hay dùng thuốc không rõ nguồn gốc. Những hành động này chỉ khiến bệnh nhân mất đi thời gian vàng quý giá.

Thúy Quỳnh