Bác sĩ cảnh báo 5 món ăn thừa cất tủ lạnh nguy hiểm cho thận

Hải sản, rau xanh lá hay trứng lòng đào để qua đêm có thể biến chất và sinh ra chuỗi độc tố vi khuẩn chịu nhiệt, gây đe dọa tính mạng người mắc bệnh thận mạn tính.

Nhiều người vẫn lầm tưởng thực phẩm lưu trữ trong tủ lạnh sẽ không bị hư hỏng, tuy nhiên quan niệm này hoàn toàn không áp dụng với người mắc bệnh thận mạn tính. Trong một bài viết trên trang cá nhân mới đây, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học tại Đài Loan (Trung Quốc), chia sẻ ca bệnh lâm sàng của người đàn ông 65 tuổi tên Chen, bị suy thận mạn tính giai đoạn 3.

Cuối tuần trước, ông dùng màng bọc thực phẩm bọc lại bát mì hải sản nấu với ngao còn dư từ bữa trưa rồi cất vào tủ lạnh. Tối hôm sau, ông Chen lấy ra hâm nóng bằng lò vi sóng để ăn nhưng chưa đầy 4 tiếng sau, ông bắt đầu nôn mửa, tiêu chảy dữ dội và người rét run.

Khi được đưa đến phòng cấp cứu, huyết áp của ông đã tụt xuống còn 75/45 mmHg, xuất hiện tình trạng sốc nhiễm trùng và tổn thương thận cấp tính. Bệnh nhân phải đưa vào khoa hồi sức tích cực và chạy thận nhân tạo suốt một tuần. Nguyên nhân là do hải sản để qua đêm đã sản sinh ra mật độ vi khuẩn tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) và phẩy tả đường ruột (Vibrio parahaemolyticus) cao. Các độc tố này vốn chịu được nhiệt độ cao nên việc hâm bằng lò vi sóng hoàn toàn không thể tiêu diệt. Đối với người bệnh thận có hệ miễn dịch và khả năng đào thải độc tố kém, bát mì cất tủ lạnh này suýt chút nữa đã cướp đi mạng sống của ông Chen.

Theo bác sĩ Hung, nhiều người bệnh và gia đình có quan niệm sai lầm rằng thực phẩm chỉ cần cất vào tủ lạnh là sẽ đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, môi trường nhiệt độ thấp chỉ có tác dụng ức chế sự sinh sôi chứ không thể tiêu diệt vi khuẩn. Một số chủng nguy hiểm như Listeria thậm chí vẫn duy trì khả năng phát triển ở nhiệt độ 4°C.

Ở người mắc bệnh thận, cơ chế đào thải độc tố và chức năng tế bào miễn dịch đều suy giảm nghiêm trọng. Do đó, chỉ cần một lượng nhỏ độc tố xâm nhập cũng đủ kích hoạt phản ứng viêm dạ dày ruột, gây mất nước, rối loạn điện giải nghiêm trọng như tăng kali máu, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng huyết. Bác sĩ chỉ ra 5 nhóm thức ăn thừa mà người bệnh thận tuyệt đối không nên ăn, dù đã được bảo quản trong tủ lạnh cũng cần loại bỏ ngay lập tức.

Trước hết là các loại hải sản như tôm, cua, ngao, cá. Nhóm thực phẩm này rất mau biến chất, tạo ra nhiều sản phẩm phân hủy của protein gây áp lực nặng nề lên gan và thận. Hải sản để lâu cũng là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phẩy tả đường ruột cùng các độc tố chịu nhiệt phát triển, những tác nhân không bị phá hủy bởi nhiệt độ đun nấu thông thường.

Bên cạnh hải sản, các loại rau xanh lá như rau bina (cải bó xôi, rau chân vịt), cải thìa hay cần tây cũng chứa hàm lượng nitrat cao. Khi đã nấu chín và để lâu, hoạt động của vi khuẩn sẽ chuyển hóa nitrat thành nitrit có hại. Đồng thời, quá trình hâm nóng rau nhiều lần làm tăng nồng độ ion kali tích tụ, tạo nguy cơ lớn gây ra biến chứng tăng kali máu ở người suy thận.

Một nguy cơ khác đến từ trứng lòng đào và các món trứng chưa chín kỹ như trứng ốp la tái, vốn tiềm ẩn vi khuẩn Salmonella. Sau một đêm lưu trữ, vi khuẩn có thể nhân lên theo bội số, dễ dàng bùng phát thành đợt viêm dạ dày ruột cấp tính nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, các món nguội và salad thừa cũng tiềm ẩn nguy cơ cao. Do không qua quá trình tiệt trùng ở nhiệt độ cao khi chế biến, món nguội tự nhiên chứa nhiều vi sinh vật hơn. Sau khi để qua đêm, dù có bỏ tủ lạnh hay không, chúng đều trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn Listeria và E. coli. Mặt khác, các món ăn này không thể đun nóng lại trước khi dùng nên càng trở nên nguy hiểm hơn.

Cuối cùng, các sản phẩm chế biến từ đậu nành như đậu phụ, sữa đậu nành hay đậu hũ khô chứa lượng nước cùng protein thực vật dồi dào, đóng vai trò như một môi trường nuôi cấy lý tưởng cho vi khuẩn. Nhóm thực phẩm này rất dễ lên men và biến chất sau một đêm. Ngay cả khi chưa xuất hiện mùi chua rõ rệt, mật độ vi khuẩn bên trong đã vượt ngưỡng an toàn, dễ dàng gây ra các đợt nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng.

Chuyên gia cho hay quá trình kiểm soát và chăm sóc sức khỏe cho người suy thận mạn tính đòi hỏi sự kiên trì, trong đó nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm phải được đặt lên hàng đầu. Việc duy trì thói quen chế biến chín, sử dụng thực phẩm tươi sống theo từng bữa và tiêu thụ hết ngay sau khi nấu chính là giải pháp an toàn nhất.

Bình Minh (Theo SETN)