Bệnh nhân phổi tắc nghẽn mạn tính tỷ lệ tử vong cao


PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Phổi Việt Nam, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, tại hội nghị khoa học thường niên do Bệnh viện Gia An 115 tổ chức ngày 22/11, cho biết phần lớn người bệnh COPD được chẩn đoán ở giai đoạn muộn (3 hoặc 4) hoặc khi đang có đợt cấp. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường mơ hồ như ho kéo dài, khạc đàm, chưa khó thở, nhiều người vẫn hút thuốc và sinh hoạt bình thường nên ít đi khám. Chẩn đoán chậm làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng, tái phát liên tục và tử vong.

COPD đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở tiến triển ngày càng nặng dần, liên quan tới phản ứng viêm bất thường của đường thở và nhu mô phổi bởi các phần tử và khí độc hại. Hút thuốc là nguyên nhân thường gặp nhất gây bệnh. Bên cạnh đó là các tác nhân ô nhiễm môi trường, khói bụi…

Các nghiên cứu về chức năng hô hấp từ niên thiếu đến tuổi trưởng thành cho thấy, một số người sinh ra đã có phổi khỏe mạnh, nhưng cũng có nhóm phổi yếu bẩm sinh, dễ mắc các bệnh lý hô hấp, trong đó có hen và COPD. Nếu trong thời niên thiếu và tuổi trưởng thành, những người này được rèn luyện thể lực và tập luyện hợp lý, họ có thể duy trì chức năng phổi tốt. Tuy nhiên, khi trưởng thành, các yếu tố như hút thuốc lá và ô nhiễm môi trường sẽ làm chức năng hô hấp giảm nhanh, tạo điều kiện phát triển COPD hoặc hen.

Theo phó giáo sư Ngọc, nguyên nhân tử vong của bệnh nhân COPD chủ yếu đến từ biến cố tim mạch chứ không chỉ suy hô hấp. Khoảng 25-30% bệnh nhân tử vong sau đợt cấp liên quan đến tim mạch. Thống kê cũng chỉ ra khoảng 1/4 bệnh nhân nhập viện vì COPD sẽ tử vong trong năm đầu tiên sau xuất viện, khiến chăm sóc hậu xuất viện trở nên cực kỳ quan trọng. Hiện nay, nhiều bệnh nhân không được quản lý theo phác đồ bài bản, dẫn đến tái phát thường xuyên, phải nhập viện nhiều lần, tốn kém chi phí và nguy cơ tử vong tăng cao.

Người bệnh được xem là nghi ngờ mắc COPD khi có các dấu hiệu: trên 40 tuổi, đang hoặc đã hút thuốc lá, ho và khạc đàm kéo dài, khó thở khi gắng sức. Nếu đúng từ ba biểu hiện trở lên, người bệnh nên khám chuyên khoa hô hấp và đo chức năng hô hấp để xác định chẩn đoán.


Bệnh nhân điều trị hồi sức tích cực. Ảnh: Quỳnh Trần

Bệnh nhân nặng điều trị hồi sức tích cực. Ảnh: Quỳnh Trần

COPD được xếp vào nhóm nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 thế giới, sau bệnh tim thiếu máu cục bộ và đột quỵ. Số người mắc và tử vong tăng nhanh do tỷ lệ hút thuốc cao, môi trường ngày càng ô nhiễm, cùng với việc quản lý bệnh ở giai đoạn nhẹ chưa được chuẩn hóa. Ngoài ra, bệnh nhân COPD thường mắc kèm bệnh tim mạch, đái tháo đường, nhiễm trùng hô hấp… khiến sức khỏe suy giảm nhanh và nguy cơ biến chứng tăng.

Hiện, COPD và hen phế quản vẫn là gánh nặng rất lớn đến kinh tế xã hội. Ước tính toàn cầu, cứ 10 giây có một người tử vong vì COPD. Ở Việt Nam, tỷ lệ mắc COPD khoảng 10% dân số, tức hơn 10 triệu người và đang gia tăng. Điều quan trọng nhất là điều trị lâu dài kết hợp với ngưng hút thuốc lá sớm. Đây là hai yếu tố then chốt giúp bệnh nhân duy trì chức năng hô hấp, hạn chế tiến triển nặng và giảm nguy cơ tử vong.

Quản lý COPD cần sự phối hợp đa chuyên khoa, không chỉ bác sĩ hô hấp. Các chuyên ngành như tim mạch, nội tiết hay nội tổng quát phải chủ động tầm soát để tránh bỏ sót bệnh nhân ở giai đoạn sớm – nhóm vốn dễ bị che khuất triệu chứng nhưng rủi ro tử vong cao. Trước phẫu thuật, nếu bệnh nhân có COPD không được chẩn đoán, nguy cơ biến chứng trong mổ có thể tăng đáng kể.

BS.CK2 Nguyễn Trịnh Liên Hương, Bệnh viện Gia An 115, cho biết nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện COPD khi đã biến chứng hoặc vào đợt cấp – giai đoạn nguy cơ tử vong cao và chi phí điều trị đội lên rất lớn. Mỗi lần nhập viện vì đợt cấp có thể tốn từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí phải thở máy, nằm viện kéo dài và đối mặt nguy cơ nhiễm khuẩn kháng thuốc.

Để phòng bệnh, chuyên gia khuyến cáo hạn chế ô nhiễm không khí, tránh tiếp xúc bụi mịn và khói độc, tuyệt đối không hút thuốc lá chủ động lẫn thụ động. Cần duy trì lối sống lành mạnh, dinh dưỡng và vận động hợp lý, tiêm ngừa cúm và các bệnh hô hấp theo khuyến cáo. Việc đeo khẩu trang nơi đông người, giữ vệ sinh cá nhân và tránh đốt rác, đốt vật liệu gây khói độc cũng giúp giảm nguy cơ mắc hoặc làm bệnh nền tiến triển nặng.

Lê Phương

Ngày xuất bản:

24 THÁNG 11, 2025

Tin cập nhật 24H

Than nghèo kể khổ để cầm cố 22 xe máy đi thuê

Đà NẵngGiang Thị Quỳnh Anh thuê 22 xe máy tự lái, sau đó nói dối đây là tài sản của gia đình, viện hoàn cảnh khó khăn để mang đi cầm cố lấy tiền trả nợ.

21 THÁNG 11, 2026

Thu thuế 0,2% với đất bỏ hoang từ 1/7/2027

Đất bỏ hoang sẽ bị thu thuế 0,2% và không áp dụng hạn mức với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, gấp gần 7 lần đất ở trong hạn mức.

21 THÁNG 11, 2026

Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng trở xuống

Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị, có thể thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay cho nộp tiền phạt.

21 THÁNG 11, 2026

Người dân giao nộp gấu ngựa nuôi 26 năm

Nghệ AnÔng Hoàng Văn Phụng ở xã Vạn An bàn giao con gấu ngựa nặng hơn 100 kg cho Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam, sau 26 năm nuôi tại nhà.

21 THÁNG 11, 2026

Hơn 45.000 tỷ đồng phòng chống ma túy và tội phạm đến 2030

Việt Nam sẽ huy động 45.300 tỷ đồng để phòng chống ma túy và tội phạm trong 5 năm, hướng tới mục tiêu ít nhất 50% xã và 20% tỉnh thành không có ma túy vào năm 2030.

21 THÁNG 11, 2026

Từ thầy trò thành đồng đội ở giải chạy danh giá Nhật Bản

Nhật BảnTạm nghỉ dạy, trở lại đại học để theo đuổi giấc mơ chạy Hakone Ekiden, Takao Imai không ngờ có ngày được trao dải băng tiếp sức cho chính học trò cũ.

21 THÁNG 11, 2026

Đề xuất luật việt vị mới của Wenger trước nguy cơ bị bác bỏ

Ngay cả cựu HLV Arsene Wenger cũng không cảm thấy bị thuyết phục sau đợt thử nghiệm luật việt vị mới ở giải đấu của Canada, trong khi các nhà làm luật của bóng đá giờ đây được kỳ vọng sẽ bác bỏ nó.

21 THÁNG 11, 2026

Messi săn chức vô địch MLS Cup thứ hai liên tiếp

Sau khi giành Chiếc Giày Vàng mùa thứ hai liên tiếp, Lionel Messi cùng Inter Miami hướng đến mục tiêu trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch MLS Cup kể từ LA Galaxy năm 2012.

21 THÁNG 11, 2026

Bàn thắng đầu tiên của Việt Nam trong lịch sử World Cup 11 người

QatarPha đánh gót đẹp mắt của Lê Sỹ Bách vào lưới Bỉ ở giải U17 World Cup tối nay giúp Việt Nam có bàn đầu tiên ở sân chơi 11 người cấp độ thế giới.

21 THÁNG 11, 2026

Chuyên cơ ông Trump lập kỷ lục khi trở về từ Trung Quốc

Chuyên cơ đưa ông Trump từ Trung Quốc về Mỹ sau APEC đã thực hiện hành trình liên tục dài nhất trong lịch sử đội bay Không lực Một.

21 THÁNG 11, 2026

Bài viết liên quan

Ngày Nhà giáo đặc biệt của 100 thầy cô ở viện ung thư

Hà NộiThay vì lên lớp nhận những lời chúc 20/10 từ học trò, 100 thầy cô đang điều trị ung thư tại Bệnh viện K đón ngày Nhà giáo bên giường bệnh.

21 THÁNG 11, 2026

Ăn lẩu, uống rượu bia trời lạnh có thể gây đột quỵ?

Trời lạnh, tôi thường xuyên ăn lẩu kèm uống rượu bia, vậy việc này có thể gây nguy cơ đột quỵ không? (Tài, 44 tuổi, Hà Nội)

21 THÁNG 11, 2026

Hà Nội ghi nhận mức chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất

Hà Nội đứng đầu cả nước về mức chênh lệch giới tính khi sinh với 120,8 bé trai trên 100 bé gái, vượt xa mức bình quân 110,1 của toàn quốc năm 2025.

21 THÁNG 11, 2026

Nhịn cơm tối để giảm béo – sai lầm khiến cơ thể kiệt quệ

Cắt bỏ tinh bột buổi tối khiến cơ thể thiếu năng lượng, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và mất cân đối dinh dưỡng, bác sĩ khuyến cáo nên kiểm soát khẩu phần, lựa chọn tinh bột phù hợp thay vì kiêng tuyệt đối.

21 THÁNG 11, 2026

Giáo sư ung bướu Anh chỉ ra lý do ung thư ngày càng trẻ hóa

GS Charles Swanton, Giám đốc lâm sàng Viện Francis Crick nhận định phản ứng viêm mạn tính từ môi trường sống kết hợp thói quen ăn uống đang kích hoạt các đột biến gen có sẵn, khiến tỷ lệ ung thư ở người trẻ tăng.

21 THÁNG 11, 2026