Bi kịch của gia đình 14 năm trốn chạy voi hoang

NepalCon voi rừng từng đoạt mạng cha mẹ ông Shanichara đã vượt 370 km, tìm đến nơi ở mới của gia đình, tiếp tục quật chết con dâu và cháu nội ông sau 14 năm.

Ngày 16/12/2012, cha mẹ ông Shanichara Bote bị Dhurbe, một con voi đực hoang dã ở Vườn quốc gia Chitwan, quật tử vong tại khu chợ Baruwa ở Madi. Sau sự việc, ông Shanichara bán hết tài sản, đưa gia đình vượt sông Reu và Rapti đến Jagatpur, cách nơi ở cũ gần 370 km để tránh thú dữ.

Chiều 5/7/2026, ông tiếp tục đến đồn cảnh sát quận Chitwan báo án việc voi Dhurbe phá nhà và tấn công gia đình ông.

Gia đình 9 người của ông Shanichara sống trong một căn nhà tường bùn, mái tôn. Nửa đêm 4/7, ông tỉnh giấc bởi tiếng va đập khi voi rừng lao vào nhà. Người con dâu Ashika Bote (25 tuổi) bế con trai Bharat (4 tuổi) chạy ra ngoài, bị con vật chặn đường và quật tử vong.

Bên trong, bà Mangali (vợ ông Shanichara) châm lửa đốt hiên nhà để xua đuổi con vật. Căn nhà cháy rụi, 7 thành viên còn lại thoát nạn.

“Chúng tôi đã bỏ đi thật xa để lánh nạn, nhưng chừng ấy năm trôi qua, con voi vẫn xuất hiện và cướp đi con dâu cùng cháu nội tôi”, ông Shanichara kể.

Hồ sơ Vườn quốc gia Chitwan cho biết voi Dhurbe từng bị xua đuổi khỏi đàn trong quá trình trưởng thành. Lối sống đơn độc khiến nó thường xuyên vào khu dân cư kiếm ăn. Từ năm 2010 đến nay, con vật đã giết 25 người, bao gồm hai quân nhân bảo vệ vườn quốc gia.

Theo lý giải của một chuyên gia động vật hoang dã đăng trên tờ The Kathmandu Post, dù gia đình ông Shanichara đã vượt sông để chuyển đến vùng Jagatpur nhằm lánh nạn, nhưng khu vực này thực chất vẫn nằm dọc theo vùng đệm ven Vườn quốc gia Chitwan. Những con voi đực bị bầy xua đuổi (rogue elephant) như Dhurbe có tập tính mở rộng phạm vi hoạt động lên đến hàng trăm km để tìm kiếm thức ăn. Việc gia đình ông định cư tại đây vô tình vào đúng “tuyến đường tuần tra” mới của Dhurbe trong mùa thu hoạch nông sản.

Ông Abinash Thapa Magar, cán bộ bảo tồn Vườn quốc gia Chitwan, xác nhận tọa độ từ vòng cổ vệ tinh của Dhurbe khớp với vị trí nhà ông Shanichara vào đêm 4/7.

Cuối năm 2012, sau khi cha mẹ ông Shanichara tử vong, lực lượng chức năng đã xả đạn gây thương tích cho con voi, tiêu tốn ngân sách hơn 1,6 triệu rupee (gần 17.000 USD). Dhurbe lẩn trốn vào rừng và được cho là đã chết, cho đến khi xuất hiện lại vào mùa đông năm 2016.

Đến năm 2023, cơ quan chức năng gắn vòng cổ vệ tinh lần thứ ba cho Dhurbe để truyền dữ liệu vị trí mỗi giờ một lần. Đội kiểm lâm và quân đội Nepal có nhiệm vụ đẩy con voi lùi sâu vào rừng nếu nó hướng về khu dân cư.

Tuy nhiên, đại diện cộng đồng, ông Lal Bahadur Dawadi, cho hay hệ thống giám sát có lỗ hổng. Con voi này đã lảng vảng quanh rìa rừng suốt 10 ngày trước khi tấn công.

Ông Keshav Lamichhane, 72 tuổi, một cư dân địa phương, cho biết voi thường xuất hiện vào dịp thu hoạch lúa và ngô. Vài năm trước, con vật từng vào nhà dân lấy lúa mới gặt, nhưng đây là lần đầu tiên nó tấn công người của khu dân cư này.

Sau vụ việc, cư dân địa phương đã chặn cầu Rapti phản đối ban quản lý vườn quốc gia. Giới chức cam kết giam giữ Dhurbe vĩnh viễn trong khu vực rừng sâu Sukhibhar và nâng cấp hệ thống theo dõi vệ tinh nhằm ngăn chặn các sự cố tương tự.

Lý giải việc thú dữ tìm đúng mục tiêu sau 14 năm, các chuyên gia bảo tồn cho biết sự việc là một chuỗi trùng hợp bi kịch kết hợp với khả năng ghi nhớ siêu việt của loài voi.

Loài động vật này sở hữu bộ não có khả năng ghi nhớ khứu giác hơn một thập kỷ, cộng với sang chấn tâm lý từng bị quân đội xả đạn bắn trọng thương ngay sau vụ việc năm 2012, con voi rất có thể đã nhận ra hơi hướng quen thuộc và bị kích động hành vi tấn công tàn bạo.

Minh Phương (Theo Kathmandu Post)